ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-JC/36
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ބަދޫރާ ޔޫސުފް، 2018/HC-JC/36
Prosecutor General v. Badhooraa Yoosuf 2018/HC-JC/36 (2018/HC-JC/36, High Court of the Maldives, 26 November 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ބަދޫރާ ޔޫސުފް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ހިންނަވަރު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން 'އަލްއިޢުތިރާފު ސައްޔިދުލް އަދިއްލާ' ގެ މަބްދައަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ކުށް ސާބިތުކޮށް، ފުރަތަމަ ފަހަރުގެ ކުށަކަށްވާތީ 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއި 1 އަހަރު ގޭބަންދަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ލޯބީގެ ގޮތުން ގުޅިގެން އުޅުނު މީހަކާއެކު ޒިނޭކުރިކަމަށް ތަޙުޤީޤުގައާއި ޝަރީޢަތުގައި އިޢުތިރާފުވުމުން، ޒިނޭގެ ދަޢުވާ އުފުލިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނީ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށް ޙުކުމް ނިހާއީ ޙުކުމެއްކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް ޙައްދާއި ގޭބަންދު ކަނޑައެޅި ހިންނަވަރު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ޙުކުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/14/SC ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ނިހާއީ ޙުކުމެއްކަމަށް ކަނޑައެޅޭނެ ޞައްޙަ ޙުކުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަ (ނިހާއީ ޙުކުމެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅި)
ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ދީފައިވެއެވެ. އިޢުތިރާފަކީ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއްކަމަށާއި ރުޖޫޢަވުން ހުއްދަ ނަމަވެސް ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާތީ، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ) އަދި (ޅ) ގައިވާ ޙައްޤުތައް (ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ދޭހަވާ ބަހަކުން ލަސްނުކޮށް އެންގުން، އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގައި ޝަރީޢަތްކުރުން، ބަޔާން ނުދިނުމުގެ ޙައްޤު، ދިފާޢުގެ ވަގުތާއި ވަސީލަތް، ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ ޙައްޤު) ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ދީފައިވާނަމަ، ވަކީލެއް ނެތި މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދަން އޭނާ ނިންމުމަކީ ޙައްޤުތަކުން މަޙްރޫމްކުރުމެއް ނޫނެވެ. (23 (ށ))
- ޒިނޭގެ ކުށަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެކެވެ. ޒިނޭކުރިކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރެވެނީ ޒިނޭކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުންނެވެ. (23 (ނ))
- ޒިނޭގެ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމަށް އިޢުތިރާފުވާ މީހާ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި ބާލިޣުވުމާއި އިޢުތިރާފަކީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފަކަށް ވުން ޝަރުޠުކުރެއެވެ. ޒިނޭގެ ކުށަށްވާ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢުވެއްޖެނަމަ ޙައްދު ޤާއިމްކުރުމުން ދުރުހެލިވާންޖެހޭނެއެވެ (2013/HC-A/122). (23 (ނ))
- ތަޙުޤީޤުގައާއި ޝަރީޢަތުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފު ހައިކޯޓުގައި ވެސް ކަށަވަރުކުރެވި، ޒިނޭގެ މާނަ އެނގޭކަމަށް ބުނެފައިވާނަމަ، އެއީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި، ހަމަބުއްދީގައި، ބާލިޣުވެ ތަޞައްރަފު ފުދިފައިވާ ޙާލު ވެފައިވާ އިޢުތިރާފެކެވެ. (23 (ރ))
- ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ ރުޖޫޢަވެވޭނެ އިޢުތިރާފެކެވެ. ރުޖޫޢަވުމާއި އޭގެ ސަބަބުތައް ވަޒަންކުރުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވަނީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށެވެ (2011/SC-A/23). ޒިނޭގެ އިޢުތިރާފުން އެ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުރާ ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނިމުމުގެ ކުރިން ބަހުން، ޢިޝާރާތުން ނުވަތަ ޢަމަލުން ރުޖޫޢަވުން ހުއްދައެވެ (2013/HC-A/122). (23 (ރ))
- ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ސާބިތުވާ ޒިނޭގެ ކުށަށް، ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާއިދަށް ރިޢާޔަތްކޮށް 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއެކު 1 އަހަރު ގޭބަންދު ކަނޑައެޅުމަކީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތް ޙުކުމެކެވެ. (ވީމާ ބައި)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC ސަރކިއުލަރ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ)، (ޅ)
- ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާއިދު (ލިޔުމުގައި 'ޤަވާއިދު 26 ގެ 333 ވަނަ މާއްދާގެ 33 ވަނަ ނަންބަރު' ގޮތަށް؛ ނަންބަރުތައް އޮޅިފައި)
- 2011/SC-A/23
- 2013/HC-A/122
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް