ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-JC/18
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އާމިނަތު ޠާހިރާ ޙަލީމް، 2019/HC-JC/18
Prosecutor General v. Aminath Taahiraa Haleem 2019/HC-JC/18 (2019/HC-JC/18, High Court of the Maldives, 7 May 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އާމިނަތު ޠާހިރާ ޙަލީމް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކުރިމިނަލް ކޯޓުން ކުށްވެރިކޮށް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާއަށް ބަލައި ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގެ 411 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން 4 މަހާއި 24 ދުވަހުގެ ގޭބަންދަކާއި 100 އެތިފަހަރުގެ ޙައްދު ކަނޑައެޅިއެވެ.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހޮސްޕިޓަލުގައި ވިހައި، އެ ކުއްޖާ ލިބުނީ ޒިނޭކުރުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ބުނެ އިޢުތިރާފުވިއެވެ.
ޕީޖީ އެދުނީ ޙުކުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށެވެ؛ ހައިކޯޓުގައި ޕީޖީއިން ބުނީ ޙުކުމް ކުރަންވާނީ ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޒިނޭގެ ކުށަށް އިޢުތިރާފުވުމުން ކުރިމިނަލް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމް ޞައްޙަތޯ، އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާއަށް ބަލައި ދަޢުވާ އުފުލި ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ ބަދަލުގައި ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގެ 411 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ލުއި އަދަބު ކަނޑައެޅުން ޞައްޙަތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ކުށްވެރިކުރުން ޤާއިމް، އަދަބުގެ ބައި ބާޠިލުކޮށް ބަދަލުކުރި
ކުށް ސާބިތުކުރުން ޞައްޙަ ނަމަވެސް، ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގެ 18 (ރ) (7) ގެ ދަށުން ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނަށް އިސްކަން ލިބޭތީ 411 ވަނަ މާއްދާއަށް ރުޖޫޢަ ނުވެވޭނެއެވެ؛ އެހެންކަމުން 27 (ށ) ގެ ދަށުން 100 އެތިފަހަރާއި 1 އަހަރުގެ ގޭބަންދު ކަނޑައަޅައި، ތަންފީޛުކުރި މުއްދަތު އުނިކުރިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދަޢުވާ ބަލަން ފަށާފައިވަނީ ކުށަކީ ކޮބައިކަން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ރަނގަޅަށް ސާފުކޮށްދީ (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (ހ))، ވަކީލެއްގެ އެހީ ހޯދުމުގެ ޙައްޤު އޭނާ ދޫކޮށްލާފައިވާނަމަ (51 (ބ)، (ޅ))، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (3.2، 3.3)
- ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ ރުޖޫޢަވެވޭނެ އިޢުތިރާފެކެވެ (SC/2011/23-A). ޒިނޭގެ ކުށަށް ވާ އިޢުތިރާފުން ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނިމުމުގެ ކުރިން ޢަމަލަކުން، ޢިޝާރާތަކުން ނުވަތަ ބަހަކުން ރުޖޫޢަވުން ހުއްދައެވެ (HC/2013/122-A). (3.4)
- ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (7) ގެ ދަށުން ޒިނޭގެ މައްސަލަތަކުގައި ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު (2014/17) އަށް ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގެ މައްޗަށް އިސްކަން ލިބިގެންވާތީ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޒިނޭގެ އަދަބު ލުއިކުރުމަށް ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގެ 411 ވަނަ މާއްދާއަށް ރުޖޫޢަވުމަކީ ކުރެވިދާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (3.5)
- ޒިނޭކޮށް އެކަން ސާބިތުވެއްޖެނަމަ 100 އެތިފަހަރުން ޖަލްދުކުރުމާއެކު 1 އަހަރު ދުވަހަށް އަރުވާލުން ނުވަތަ ބަންދުކުރުމަކީ ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ޙަދީޘުން ކަނޑައެޅިފައިވާ ޢުޤޫބާތެވެ؛ މި ޢުޤޫބާތް ކަނޑައަޅަންވާނީ ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުންނެވެ. (3.5، ޙުކުމް)
- ޙުކުމް ނިހާއީ ޙުކުމެއްކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ ކުރިން އޭގެ ބައެއް ތަންފީޛުކުރުމަކީ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގެ 1205 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ؛ ތަންފީޛުކޮށްފައިވާ ގޭބަންދުގެ މުއްދަތު އަލުން ކަނޑައަޅާ މުއްދަތުން އުނިކުރެވޭނެއެވެ. (3.6، ޙުކުމް)
- ޙައްދު ތަންފީޛުކުރުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް (ބަލިވެ އިންނުން، ބޮޑު ބައްޔެއް ފަދަ) ނެތްނަމަ، ސާބިތުވި ޒިނޭގެ ކުށުގެ ޙައްދު ތަންފީޛުކުރެވޭނެއެވެ. (3.6)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/17 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/09 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (7)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/09 ގެ 411 ވަނަ މާއްދާ (ދަށުކޯޓުން ބޭނުންކުރި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/09 ގެ 1205 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ)، (ޅ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު SC/2015/14 (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/23 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/122 ޤަޟިއްޔާ
- ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ސޫރަތުއް ނޫރުގެ 2 ވަނަ އާޔަތް (ސޫރަތުގެ ނަން ނައްޞުން ފެންނަން ނެތް) އަދި ޙަދީޘް
- ބެންޗު
- ޙަސަން ޢަލީ (ރިޔާސަތު)، ޙުސައިން ޝަހީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ރިޔާސަތު
- ޙަސަން ޢަލީ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް