ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-JC/12
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢާއިޝަތު ޔުމްނާ، 2019/HC-JC/12
Prosecutor General v. Aishath Yumnaa 2019/HC-JC/12 (2019/HC-JC/12, High Court of the Maldives, 25 November 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢާއިޝަތު ޔުމްނާ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް، ފުރަތަމަ ފަހަރުކަމަށްވާތީ ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 (ށ) ގެ ދަށުން 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއި 1 އަހަރު ގޭބަންދަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ކައިވެނި ނުކޮށް ދަރިއަކު ވިހެއި ފަރާތެއް، އެ ކުއްޖާ ލިބުނީ ޒިނޭކުރުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ތަޙްޤީޤުގައާއި ޝަރީޢަތުގައި އިޢުތިރާފުވިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން އެދުނީ އިޢުތިރާފުގެ ޞައްޙަކަމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޒިނޭކުރުމުގެ ކުށަށް ދަޢުވާ ރައްދުވި ފަރާތް ވި އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއި 1 އަހަރު ގޭބަންދަށް ކުރި ޙުކުމަކީ، (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ SC/2015/14 ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން) ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ކުރެވިފައިވާ ޞައްޙަ ނިހާއީ ޙުކުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަ ކަމަށް ކަނޑައެޅި، ޤާއިމް
އިޢުތިރާފަކީ ހަމަބުއްދީގައި، ބާލިޣުވެ، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވި ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއް ކަމާއި އޭގެން ރުޖޫޢުވެފައި ނުވާކަމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، އަދަބަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކަނޑައެޅި އަދަބެއް ކަމާއި ތަންފީޒުކުރުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަމުން ޙުކުމް ޞައްޙައެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޒިނޭގެ ކުށަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެކެވެ. ޒިނޭކުރިކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރެވޭނީ ދެގޮތަކުންނެވެ: ޒިނޭކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން، ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުންނެވެ. (ނުކުތާ 03 (ށ))
- ޒިނޭކުރިކަމަށް ވާ އިޢުތިރާފެއް ޞައްޙަވުމުގެ ޝަރުޠުތަކުގެ ތެރޭގައި، އިޢުތިރާފުވާ މީހާގެ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި، ބާލިޣުވުމާއި، އިޢުތިރާފަކީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފަކަށް ވުން ހިމެނެއެވެ. (ނުކުތާ 03 (ށ))
- ޒިނޭގެ ކުށަށް ވާ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢުވެއްޖެނަމަ ޒިނޭގެ ޙައްދު ޤާއިމްކުރުމުން ދުރުހެލިވާންޖެހެއެވެ. (ނުކުތާ 03 (ށ)، 2013/HC-A/122 އަށް ބިނާކޮށް)
- ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައާއި ތަޙްޤީޤުގައި ވި އިޢުތިރާފަކީ ޞައްޙަ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާ އިޢުތިރާފެއްނަމަ، އަދި އޭގެން ރުޖޫޢުވެފައި ނުވާނަމަ، 'އަލްއިޢުތިރާފު ސައްޔިދުލް އަދިއްލާ' ގެ މަބްދައަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޒިނޭގެ ކުށް އެ އިޢުތިރާފުން ސާބިތުވެއެވެ. އިޢުތިރާފުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ހައިކޯޓުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ސުވާލުކުރެވިދާނެއެވެ. (ނުކުތާ 03 (ށ))
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ) އަދި (ޅ) ގެ ދަށުން ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއަށް ކުށަކީ ކޮބައިކަން ދޭހަވާ ބަހުން ލަސްނުކޮށް އެންގުމާއި، އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގައި ޝަރީޢަތް ނިންމުމާއި، ތިމާއާ ދެކޮޅަށް ބަޔާން ނުދިނުމުގެ ޙައްޤު އެންގުމާއި، ދިފާޢުގެ ވަގުތާއި ވަސީލަތާއި ޤާނޫނީ ވަކީލަކާ މަޝްވަރާކުރުމުގެ ޙައްޤު ދޭންވާނެއެވެ. ވަކީލެއް ޢައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަށްފަހު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ވަކީލެއް ނެތި ކުރިއަށްދާން އެދިއްޖެނަމަ، އެއީ ޙައްޤުން މަޙްރޫމްކުރުމެއް ނޫނެވެ. (ނުކުތާ 03 (ނ))
- ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޒިނޭގެ އަދަބަކީ 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއެކު 1 އަހަރާއި 3 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ގޭބަންދުކުރުމެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ކުށް ސާބިތުވާ މީހެއްގެ މައްޗަށް އެ މިންވަރުގެ އެންމެ ދަށް ގޭބަންދުގެ މުއްދަތު ކަނޑައެޅުމަކީ އެ ކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރުމެކެވެ. އަދަބު ތަންފީޒުކުރުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްނަމަ ޙައްދު ޤާއިމްކުރެވޭނެއެވެ. (ނުކުތާ 03 (ރ))
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ)، (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރ ނަންބަރު 2015/14/SC (15 ނޮވެމްބަރު 2015)
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2013/HC-A/122
- ބެންޗު
- ޢަލީ ސަމީރު (ރިޔާސަތު)، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒު
- ރިޔާސަތު
- ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް