ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-JC/19
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢާއިޝަތު ރިޒްނާ، 2019/HC-JC/19
Prosecutor General v. Aishath Riznaa 2019/HC-JC/19 (2019/HC-JC/19, High Court of the Maldives, 23 October 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢާއިޝަތު ރިޒްނާ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޒިނޭގެ ކުށުން ކުށްވެރިކޮށް، ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ރިޢާޔަތްކޮށް 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއި 1 އަހަރު ގޭބަންދަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ވިހެއި ދެ ކުދިންނަކީ ކައިވެންޏެއް ނެތި ލޯބީގެ ގުޅުންތަކުގައި ޒިނޭކުރުމުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ކުދިންކަމަށް ބުނެ ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގައި އިޢުތިރާފުވެފައިވެއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް 3 ނުކުތާ ހުށަހެޅިއެވެ: އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަމާއި ކުށް ޝައްކުން އެއްކިބާވާ މިންވަރަށް ސާބިތުވާކަން، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަން، އަދި ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުން.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/14/SC ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން، ދަށުކޯޓުން ޒިނޭކުރުމުގެ ކުށުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުށްވެރިކޮށް ކަނޑައެޅި ޙައްދާއި ގޭބަންދުގެ ޙުކުމަކީ ޞައްޙަ ނިހާއީ ޙުކުމެއްތޯ؛ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަތޯ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯ، އަދި ޙައްދު ތަންފީޛުކުރުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ހުރިތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅި
އިޢުތިރާފަކީ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާ، ރުޖޫޢުވެފައި ނުވާ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއްކަމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި، އަދަބަކީ ޤާނޫނުގެ ޙައްދުތަކުގެ ތެރޭގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބެއްކަމުން ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/14/SC ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހަޅާ ޒިނޭގެ ޙައްދުގެ ޙުކުމްތައް ނިހާއީ ޙުކުމެއްކަން ހައިކޯޓުން ކަށަވަރުކުރެއެވެ.
- ޒިނޭގެ ކުށަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއް ކަމާއި، އެކުށް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރެވެނީ ކުށްކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން، ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުން ކަމެވެ. (ނުކުތާ 3 (ށ))
- ޒިނޭކުރިކަމަށްވާ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމަށް، އިޢުތިރާފުވާ މީހާ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި، ބާލިޣުވެފައިވުމާއި، އިޢުތިރާފަކީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފަކަށް ވުން ޝަރުޠެވެ. (ނުކުތާ 3 (ށ))
- ޒިނޭގެ ކުށަށްވާ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢުވެއްޖެނަމަ ޒިނޭގެ ޙައްދު ޤާއިމްކުރުމުން ދުރުހެލިވާންޖެހޭނެއެވެ؛ (2013/HC-A/122 ޤަޟިއްޔާ). (ނުކުތާ 3 (ށ))
- ޒިނޭއަކީ ކޮބައިކަން އެނގި، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި، ހަމަބުއްދީގައި، ބާލިޣުވެ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢުވެފައި ނުވާނަމަ، އެއީ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެކެވެ. (ނުކުތާ 3 (ށ))
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ދޭހަވާ ބަހުން އެންގުމާއި، ބަރީއަވުމަށް އެކަށީގެންވާ ވަގުތާއި ވަސީލަތް ދިނުމާއި، ޤާނޫނީ ވަކީލެއް އައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަށްފަހު، އޭނާ ވަކީލަކާ ނުލައި ކުރިއަށް ދިއުމަށް އިޚްތިޔާރުކޮށްފިނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާއިން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޙައްޤުތަކުން އޭނާ މަޙްރޫމްކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. (ނުކުތާ 3 (ނ))
- ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޒިނޭގެ އަދަބަކީ 100 އެތިފަހަރުން ޙައްދު ޖެހުމާއެކު 1 އަހަރާއި 3 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ގޭބަންދުކުރުމެވެ؛ ކުށް ސާބިތުވީ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ރިޢާޔަތްކޮށް 1 އަހަރު ކަނޑައެޅުމަކީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ އަދަބެކެވެ. (ނުކުތާ 3 (ރ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ) އަދި (ޅ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
- 2013/HC-A/122
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް