ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-S-A/52
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. -، 2019/HC-S-A/52
Prosecutor General v. - 2019/HC-S-A/52 (2019/HC-S-A/52, High Court of the Maldives, 12 March 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. -
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް މަޤުބޫލު ޢުޛުރެއްނެތި ޙާޟިރުނުވާތީ ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރިއެވެ.
ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާއެއް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލުން ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ. ފުރަތަމަ އިބްތިދާއީ ބައްދަލުވުމަށް އަންގާފައިވާ ގަޑިއަށް ޕަބްލިކް ޕްރޮސިކިއުޓަރު ޙާޟިރުނުވެ، މިނިޓުކޮޅެއް ފަހުން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލުން ބުނީ އެ ނިންމުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނާއި ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ގަވާއިދާއި، ކޯޓުގެ ޙުރުމަތް ރައްކާތެރިކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދައުލަތުގެ ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއްގައި، ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރުގައިވާ ގަޑިއަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ޙާޟިރުނުވުމުގެ ސަބަބުން ދަށު ކޯޓަށް ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރެވިދާނެތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި
ދައުލަތުގެ ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއްގައި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް ޙާޟިރުނުވުމުން ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުމުގެ ބާރު އެއްވެސް ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ގަވާއިދަކުން ދަށު ކޯޓަށް ދީފައި ނެތެވެ؛ ޙާޟިރުނުވުމަށް ޢަމަލުކުރެވޭނީ ފަރުދީ ގޮތުން ޖޫރިމަނާކުރުމުގެ އުޞޫލުންނެވެ. ޖިނާއީ ދަޢުވާއަކީ މުޖުތަމަޢުގެ މަޞްލަޙަތާ ގުޅޭ ކަމެކެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނު ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު ކުރިން ޢަމަލުކުރެވެމުންދިޔަ ޢާންމު ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ އުޞޫލުތައް ބާޠިލުވެ، ދަށު ކޯޓުތަކަށް ހުށަހެޅޭ ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ޝަރީޢަތަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ އެ ޤާނޫނާއި އޭގެ ދަށުން ސުޕްރީމް ކޯޓުން ހެދި ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށެވެ. ((ށ))
- ބަންދުގައި ބަހައްޓައިގެން ކޯޓަށް ޙާޟިރުކުރެވޭނީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ކަމުން، ޖިނާއީ ދަޢުވާ އުފުލާ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ނުވަތަ އޭނާ ޢައްޔަންކުރާ ފަރާތެއް ބަންދުގައި ބަހައްޓައިގެން ކޯޓަށް ޙާޟިރެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. ((ށ))
- ދައުލަތުން ކުރާ ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއްގައި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް މަޤުބޫލު ޢުޛުރެއްނެތި އަންގާ ގަޑިއަށް ޙާޟިރުނުވުމުން ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު އެއްވެސް ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ގަވާއިދަކުން ދަށު ކޯޓަށް ދީފައި ނުވާތީ، އެ ސަބަބުން ޖިނާއީ ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކުރުމަކީ ކުރެވިދާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ((ށ))
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ޖިނާއީ ދަޢުވާތަކަކީ މުޅި މުޖުތަމަޢުގެ މަޞްލަޙަތާ ގުޅިފައިވާ، ފަރުދީ ޙައްޤުތަކެއްވެސް ޝާމިލުވާ ނިޒާމު ޢާއްމާ ގުޅިފައިވާ ދަޢުވާތަކަކަށް ވާތީ، އިދާރީ އޮޅުމެއް ފަދަ ސަބަބަކާހުރެ ޙާޟިރުނުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ބާރު ލިބިގެން ނޫން ގޮތަކަށް ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ މަޞްލަޙަތު ގެއްލިދާނެ ކަމެކެވެ. ((ނ))
- ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރު ރައްދުވެ މަޤުބޫލު ޢުޛުރެއްނެތި ޙާޟިރުނުވުމުގެ ސަބަބުން ކުރާ ޖޫރިމަނާއަކީ ފަރުދީ ގޮތުން އުފުލަންޖެހޭ ޒިންމާއެއް ކަމުން، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ފަރާތުން ޙާޟިރުނުވާ ހާލަތުގައި ޖޫރިމަނާ ދައްކަންޖެހޭނީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ނޫން، އެ މައްސަލައަށް ޢައްޔަންކޮށްފައިވާ ފަރާތް، ނުވަތަ ޢައްޔަންކޮށްފައި ނެތްނަމަ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ފަރުދީ ގޮތުންނެވެ. ((ރ))
- މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ ފަރާތެއްގެ އިހުމާލުން ލިބޭ ގެއްލުން ރައްޔިތުން އުފުލަންޖެހޭ ގޮތަށް ނުވަތަ އެފަރާތުގެ ޖޫރިމަނާގެ ޒިންމާ ދައުލަތުން އުފުލާ ގޮތަށް ނުވާނެއެވެ. ((ރ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) (ދަޢުވާގެ ބިންގާ؛ މާއްދާތަކުގެ ނަންބަރު ސާފުނޫން)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ) އަދި ބާޠިލުކުރާ މާއްދާގެ (ށ) (މާއްދާގެ ނަންބަރުތައް ސާފުނޫން)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ގަވާއިދު (ޖޫރިމަނާގެ މާއްދާ) އަދި އޭގެ ޖަދުވަލު
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) (ކޯޓަށް ޙާޟިރުނުވުމާ ބެހޭ މާއްދާ، އަދި މައްސަލަ ތަޙްވީލުކުރި މާއްދާގެ (ށ))
- ކޯޓުގެ ޙުރުމަތް ރައްކާތެރިކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ގަވާއިދު / ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ގަވާއިދު (ތާރީޚީ ގޮތުން)
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒު، ހާތިފް ޙިލްމީ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް