ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2023/HC-A/21
މުޙައްމަދު ރުވައިދު ވ. މަރްޔަމް ޖަޒްލީ، 2023/HC-A/21
Mohamed Ruvaidhu v. Mariyam Jazlee 2023/HC-A/21 (2023/HC-A/21, High Court of the Maldives, 26 February 2023)
މުޙައްމަދު ރުވައިދު ވ. މަރްޔަމް ޖަޒްލީ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
އޭދަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުތަކުގެ ޢާއިލީ އިޖުރާއަތުގެ އުސޫލުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް އެ ކޯޓަށް ލިބިގެންވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި ބައްޕަގެ އިޢުތިރާޟް ރައްދުކުރިއެވެ.
މަންމަ ދިރިއުޅޭ ބ. އޭދަފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ދަރިފުޅުގެ ޙަޟާނަތު ހޯދުމަށް މަންމަ މައްސަލަ ހުށަހެޅިއިރު، ކުއްޖާ ދިރިއުޅެނީ ބައްޕައާއެކު ރ. މަޑުއްވަރީގައެވެ.
ބައްޕަ ބުނީ 2019/HC-A/651 ގައިވާ ގޮތުން ކުއްޖާއަށް އެންމެ މަޞްލަޙަތު ބޮޑު ކޯޓަކީ ކުއްޖާ ދިރިއުޅޭ ރަށުގެ ކޯޓު ކަމަށާއި އުސޫލުގެ 5 (ހ) އަދި (ބ) އަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައި ނުވާކަމަށެވެ. މަންމަ ބުނީ 5 (ށ) ގެ ދަށުން އަމިއްލަ ދިރިއުޅޭ ދާއިރާގެ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުގެ އިޚްތިޔާރު ލިބިގެންވާ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ދަރިފުޅުގެ ޙަޟާނަތު ހޯދުމަށް މަންމަ ދިރިއުޅޭ ރަށުގެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި މައްސަލަ ބެލުމުގެ ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞް އެ ކޯޓަށް ލިބިގެންވޭތޯ، ނުވަތަ ކުއްޖާ ދިރިއުޅޭ ރަށުގެ ކޯޓަށް ހަމައެކަނި ލިބިގެންވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް
އުސޫލުގެ 5 ވަނަ މާއްދާއިން މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފަރާތަށް އިޚްތިޔާރުތައް ދީފައިވާއިރު، ބައްޕައަށް ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތު ގެއްލޭނެ ގޮތެއް ނުދެއްކުނެވެ؛ 2019/HC-A/651 އަކީ ކުރީގެ އުޞޫލުގެ ދަށުން ނިންމި، ވާޤިޢާ ތަފާތު ޤަޟިއްޔާއެކެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 63 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞް ލިބޭ ޢާއްމު އުޞޫލަކީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ދާއިމީ އެޑްރެސް ހުންނަ ދާއިރާގެ ކޯޓަށެވެ؛ އެ މާއްދާގައި ޙަޟާނަތުގެ މައްސަލަތަކަށް ޚާއްޞަ ގޮތެއް ބަޔާންކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9)
- މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުތަކުގެ ޢާއިލީ އިޖުރާއަތުގެ އުސޫލުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ޢާއްމު އުސޫލު އޮތްނަމަވެސް، (ށ) ގެ ދަށުން މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފަރާތް އާންމުކޮށް ދިރިއުޅޭ ތަން ނިސްބަތްވާ ޖުޑީޝަލް ދާއިރާގެ ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިދާނެއެވެ؛ މިއީ މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފަރާތަށް ދީފައިވާ އިޚްތިޔާރުތަކެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 11)
- ކުޑަކުއްޖަކާ ގުޅޭ މައްސަލައެއްގައި (ބ) ގައި 'ވެސް' ބޭނުންކޮށްފައިވާ ގޮތުން، ކުއްޖާ ހުރި ރަށުގެ ކޯޓަށް ވެސް އިޚްތިޞާޞް ލިބޭއިރު، އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވަނީ ހަމައެކަނި ކުއްޖާ ދިރިއުޅޭ ރަށުގެ ކޯޓަށް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 11)
- ކުއްޖާއަށް އެންމެ މަޞްލަޙަތު ބޮޑު ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުގެ އުޞޫލު މިހާރުގެ އުސޫލުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވިނަމަވެސް، ހިމާޔަތްކުރަންޖެހޭ އެފަދަ މަޞްލަޙަތެއް މައްސަލައިގައި ފާޅުކަންބޮޑުކޮށް ފެންނަނަމަ އެކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރެވެންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 12)
- ކުރީގެ އުސޫލުގެ ދަށުން ނިންމާފައިވާ، ވާޤިޢާ ތަފާތު ޤަޟިއްޔާއެއްގައި ކަނޑައެޅި އުޞޫލު، އާ އުސޫލު ޢަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހު ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކަށް ތަޠުބީޤުނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 13)
- ކުއްޖާ ދިރިއުޅޭ ރަށުގެ ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުން ރައްކާކުރެވޭނެ މަޞްލަޙަތެއް ނުވަތަ ހުށަހެޅި ކޯޓުގައި ކުރިއަށް ދިއުމުން ގެއްލޭނެ މަޞްލަޙަތެއް ނުދައްކާ ހިނދު، އުސޫލުން ދީފައިވާ އިޚްތިޔާރުތައް ހަނިކުރެވޭނެ ޤާނޫނީ ހުއްޖަތެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 14، 15)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 63 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- އުސޫލު ނަންބަރު 26-2022/G (މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުތަކުގެ ޢާއިލީ އިޖުރާއަތުގެ އުސޫލު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ބ)
- ގަވާއިދު ނަންބަރު 99-2022/R (ޢާއިލާއާބެހޭ ގަވާއިދު) (ލިޔުމުގައި '35 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)')
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/04 (ޢާއިލީ މައްސަލަތައް ކޯޓުތަކަށް ހުށަހެޅުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ އުޞޫލު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާ
- މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު (އިސްތިއުނާފުގެ އިޖުރާއަތު ބަޔާންކުރާ ފުޓްނޯޓުގައި؛ ލިޔުމުގައި 'ޤާނޫނު ނަންބަރު 3233/23' އަދި '311 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)')
- 2019/HC-A/651
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ވަކީލުން
- ޢާއިޝަތު ޝިފްނީ
- ޖަވާބުދާރީވި ފަރާތުގެ ވަކީލުން
- ޢަލީ ރިޟާ އިސްމާޢީލް
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު، ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް