ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2021/HC-A/205
ފާޠިމަތު ޝަބާނާ ވ. ޢަލީ ޢިރުފާން، 2021/HC-A/205
Fathimath Shabaanaa v. Ali Irufaan 2021/HC-A/205 (2021/HC-A/205, High Court of the Maldives, 23 October 2022)
ފާޠިމަތު ޝަބާނާ ވ. ޢަލީ ޢިރުފާން
މައިގަނޑު ސުވާލު
ދެފަރާތުން ވެސް ލ. ފޮނަދޫގައި ދިރިއުޅޭއިރު، ހައްދުންމަތީ ގަމު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް މި މައްސަލަ ބެލުމުގެ ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވޭތޯ؛ އަދި އިޚްތިޞާޞް ނެތި ނިންމާ ޙުކުމުގެ ޤާނޫނީ ނަތީޖާ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު (އިޚްތިޞާޞް ނެތި ނިންމި ޙުކުމެއްކަމަށް)
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކޯޓުތަކަށް ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞް ދީފައިވަނީ ވަކި ޙާލަތްތަކެއްގައި އެކަމާ ގުޅޭ ނިސްބަތަށެވެ؛ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ދާއިމީ އެޑްރެސް ހުންނަ ދާއިރާގެ ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިދާނެއެވެ. ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ދިރިއުޅޭ ވަކި އެޑްރެހެއް ނެތްނަމަ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް ދިރިއުޅޭ އެޑްރެސް ހިމެނޭ ދާއިރާގެ ކޯޓަށް، އަދި ހެކިބަސްދޭ ފަރާތްތައް ދިރިއުޅޭ ދާއިރާގެ ކޯޓަށްވެސް މައްސަލަ ހުށަހެޅިދާނެއެވެ.
- ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ދާއިމީ އެޑްރެހަކީ މާލޭ އެޑްރެހެއްކަމުގައި ވިޔަސް އެފަރާތް ދިރިއުޅެނީ އެހެން ރަށެއްގައިކަމަށް ބުނާނަމަ، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ވަކި އެޑްރެހެއް ނެތްކަމަށް ބަލައި، ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް އުޅޭ ދާއިރާގެ ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިދާނެއެވެ؛ މި މައްސަލައިގައި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ ދާއިމީ އެޑްރެހާއި ދިރިއުޅޭ ތަނާއި ހެކިން ދިރިއުޅޭ ތަނަކީ ލ. ފޮނަދޫ ކަމުން އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވަނީ ލ. ފޮނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށެވެ.
- ކޯޓަކަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލައެއް ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ ކުރިން އެ ކޯޓަށް ޤާނޫނުން ލިބިދީފައިވާ އިޚްތިޞާޞާއި ބާރަކީ ކޮބައިތޯ އަސާސީ ގޮތެއްގައި ބަލަންޖެހޭނެއެވެ؛ އެ މައްސަލައެއް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞާއި ބާރު ޤާނޫނުން ލިބިދީފައި ނެތްނަމަ އެ ކޯޓުން ނިންމާ ނިންމުމަކީ އެއްވެސް ކަމެއް ފައިޞަލާކުރާ ޞައްޙަ ނިންމުމެއް ނޫން، ބާޠިލް ނިންމުމެކެވެ (ހައިކޯޓުގެ މުޙައްމަދު ޝަފީޤު ވ. ޢާއިޝަތު ޝައްމާ ޝަފީޤު ޤަޟިއްޔާ).
- އާންމު އުޞޫލުން އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން މައްސަލަ ބަލަނީ ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތަކަށް ބިނާކޮށް، އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކުން ބޭރުގެ އައު ހުށަހެޅުންތައް ބަލައިނުގަނެއެވެ؛ ނަމަވެސް އިޚްތިޞާޞާ ޚިލާފުވުމުގެ މައްސަލަތައް މި އުޞޫލުން އިސްތިސްނާވާތީ، އެފަދަ މައްސަލައެއްގައި ކޯޓުން އިސްނަގައި ގޮތެއް ނިންމަންޖެހެއެވެ.
- ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގައިވާ އުޞޫލުތަކާ އެއްވެސް ފަރާތަކުން ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ، ޢަދުލު އިންޞާފުގެ ނިޒާމުގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފިޔަނުދިނުމަށް، ކޯޓުގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ނެރެންޖެހޭ އަމުރުތައް ނެރުމުގެ ބާރު ހައިކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
- މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ނެތި ދަށުކޯޓުން ބަލާފައިވާ މައްސަލައެއްނަމަ، އެއީ މުޅި މައްސަލަ އޭގެ ޒާތުގައި ބާޠިލުވާ ޤާނޫނީ ސަބަބަކަށްވާތީ، އެހެން އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކަށް ޖަވާބުދޭކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 63 ވަނަ މާއްދާ، (ހ)، (ވ)، (ފ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 66 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/HC-A/251 ޤަޟިއްޔާ (މުޙައްމަދު ޝަފީޤު ވ. ޢާއިޝަތު ޝައްމާ ޝަފީޤު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ރ) (ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މުއްދަތު؛ ލިޔުމުގައި '3233/23' އަދި '321' ގޮތަށް އޮޅިފައި)
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޙުސައިން ޝަހީދު، ޙުޒައިފާ މުޙައްމަދު
- ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
- މުޙައްމަދު ފައިޞަލް · ތާއީދުކުރެއްވީ: ޙުސައިން ޝަހީދު، ޙުޒައިފާ މުޙައްމަދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް