ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2015/HC-A/42
މުޙައްމަދު އަފްޟަލް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް، 2015/HC-A/42
Mohamed Afdal v. Prosecutor General's Office 2015/HC-A/42 (2015/HC-A/42, High Court of the Maldives, 21 November 2016)
މުޙައްމަދު އަފްޟަލް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ފުވައްމުލަކު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުށް ސާބިތުކޮށް، ފުރަތަމަ ފަހަރުގެ ވައްކަމަށް 3 އަހަރާއި 6 މަސްދުވަހުގެ ޖަލު ޙުކުމް ކުރިއެވެ.
ދެ މީހަކު ޖަމާޢަތް ހަދައިގެން ފިހާރައެއްގެ ދޮރު ހަލާކުކޮށްލައިގެން ވަދެ ތަކެތި ވަގަށް ނެގިކަމަށް ބުނެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 131 (ހ)، 136، 137 އަދި 138 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރެވުނެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ތަޙުޤީޤުގައި އިޢުތިރާފުވެ، ކޯޓުގައި އިންކާރުކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، ހައްޔަރުކުރީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށްކަމަށާއި، އިޢުތިރާފު ހޯދީ 52 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށްކަމަށާއި، ވައްކަމުގެ ރުކުންތައް ފުރިހަމަ ނުވާކަމަށާއި، ދިފާޢީ ހެކި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިންކަމަށާއި، ފަހުން ހުށަހެޅުނު މައްސަލަ ކުރިން ނިންމުމުން އަދަބު ބޮޑުވީކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޖަމާޢަތް ހަދައިގެން ފިހާރައެއް ހަލާކުކޮށްގެން ވައްކަންކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުކުރުމުގައި، ތަޙުޤީޤުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފަށް ބަރޯސާވުމާއި، ހައްޔަރުކުރުމާއި، ދިފާޢީ ހެކި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތާއި، މައްސަލަތައް ނިންމި ތަރުތީބާ ބެހޭ ނުކުތާތަކުގެ ސަބަބުން ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ބަންދަށް ފަނޑިޔާރަކު ނިންމާފައިވާތީ ހައްޔަރާބެހޭ ނުކުތާ ބަލާކަށް ނުޖެހޭކަމަށާއި، އިޢުތިރާފަށް ހެކިންގެ ހެކިބަހުން ބާރުލިބޭތީ ޤަރީނާއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވޭކަމަށާއި، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 149 ވަނަ މާއްދާގެ ވައްކަމުގެ ޢުންޞުރުތައް ފުރިހަމަވާކަމަށާއި، ދިފާޢީ ހެކި ހުށަހަޅަން އެދިފައި ނުވާކަމަށާއި، މައްސަލަ ނިންމާ ވަގުތު ކަނޑައެޅުމަކީ ކޯޓުގެ ބާރެއްކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޢާއްމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން ކޯޓުއަމުރެއްގެ ދަށުން މީހަކު ހައްޔަރުކުރުމަށްފަހު އެމީހެއްގެ ބަންދާއިމެދު ގޮތެއްނިންމޭ ނިންމުމަކީ އޭނާގެ ފުރަތަމަ ހައްޔަރާއިމެދުވެސް ގޮތެއް ނިންމޭ ނިންމުމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ށ))
- ދަށުކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި އެއްވެސް ގޮތަކަށް ދައްކާފައިނުވާ ވާހަކަތަކަކީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަށް ރިޢާޔަތްކުރާއިރު، ހައިކޯޓުން އެކަމުގެ މައްޗަށް ބަލައި ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ށ))
- ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި މަޖުބޫރުކަމެއްނެތި މުއްތަހަމު މީހާދޭ ބަޔާނެއްގައި ކުށަކާމެދު ވާ އިޢުތިރާފަށް ބާރުލިއްބައިދޭ ގުޅިފައިވާ ހަރުދަނާ އެހެނިހެން ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކެއް ހުރެއްޖެނަމަ، ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާގައި ކުށްކުރިކަމުގެ މައްޗަށް މުއްތަހަމު ވެފައިވާ އިޢުތިރާފަކީ މައްސަލަ ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ހަރުދަނާ ޤަރީނާއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ރ))
- ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި ކުށަށް އިޢުތިރާފުވުމަށްފަހު ޝަރީޢަތުގައި އެކުށުގެ ޢަމަލަށް އިންކާރުކުރާ ޙާލަތްތަކުގައި، އެމީހެއްގެ މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ ކުށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައިވާ މިންގަނޑުން އެމީހެއްގެ މައްޗަށް ސާބިތުވާފަދަ އަދި އެމީހަކު ތަޙްޤީޤަށް ދީފައިވާ ބަޔާނުގެ މައްޗަށް ބާރު ލިއްބައިދޭ ފަދަ ހަރުދަނާ ހެކި ޤަރީނާ ހުރިކަމަށް މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަކަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ، އެ ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އެމީހެއްގެ މައްޗަށް ޝަރީޢަތުން ކުށް ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ރ))
- ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުން ބޭރުގައި މުއްތަހަމު މީހާ ކުށަށް އިޢުތިރާފުވުމަށްފަހު ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި އެ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ، އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވުމާއި އެރުޖޫޢަވުން ބިނާކުރި ސަބަބުތަކެއް ވަޒަންކޮށް ތަޤްޔީމުކުރުމުގެ ބާރު މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ރ))
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 149 ވަނަ މާއްދާގެ ބޭނުމަށް ވައްކަމަކީ، އެހެން މީހެއްގެ ނުވަތަ އެހެން ފަރާތެއްގެ މިލްކުގައިވާ އެއްޗެއް އެފަރާތަށް ނޭނގި، އެއާ ޙަވާލުވެގެން ހުރިމީހާ ނޫން މީހަކު ސިއްރުން ނެގުމެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ބ))
- ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ދީފައިވާ އެއްވެސް ބަޔާނެއްގައި ދިފާޢީ ހެކިން ހުށަހަޅަން ބޭނުންކަމަށް ބުނެފައިނުވާއިރު، ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެކިންނާއި ސުވާލުކޮށް އެހެކިބަސް ތަޢުނުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދެވިފައިވާނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 17، 20، 42 އަދި 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) އާއި ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ޝަރީޢަތް ހިންގުމުގެ ޤަވާއިދުގެ 1.2 ގެ (ކ) ގައިވާ އިޖުރާއާތަކާ ޚިލާފުވެފައިވާކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ޅ))
- ކޯޓަކަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލައެއް ނިންމާނެ ވަގުތެއް ކަނޑައެޅުމަކީ ކޯޓަށް ލިބިގެންވާ ބާރެކެވެ. ކޯޓަށް ފަހުން ހުށަހެޅުނު މައްސަލައެއް ކުރިން ނިންމުމަކީ އަދި ކުރިން ހުށަހެޅުނު މައްސަލައެއް ފަހުން ނިންމުމަކީ އެއްވެސް ޤާނޫނެއް ނުވަތަ ޤަވާޢިދެއްގެ ދަށުން މަނާކޮށްފައިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ކ))
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 131 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 136 ވަނަ މާއްދާ، 137 ވަނަ މާއްދާ، 138 ވަނަ މާއްދާ، 149 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 17، 20، 42، 46، 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) އާއި (ކ)، 52، 59، 60 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ޝަރީޢަތް ހިންގުމުގެ ޤަވާއިދުގެ 1.2 ގެ (ކ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2009/SC-A/18
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/94
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/14
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/373
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/276 (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2008/HC-A/171 (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް