ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-S-A/22
މަރްޔަމް ޝަކީބާ ވ. އިބްރާހީމް ރަޝީދު، 2018/HC-S-A/22
Mariyam Shakeebaa v. Ibrahim Rasheed 2018/HC-S-A/22 (2018/HC-S-A/22, High Court of the Maldives, 19 June 2019)
މަރްޔަމް ޝަކީބާ ވ. އިބްރާހީމް ރަޝީދު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ފޭދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ގޯތި 8 ބަޔަކަށް ބައިކޮށް 8 ދަރިންނަށް ކަނޑައެޅިއިރު، ހުވަފަތް އަނބިމީހާއަށް ބައެއް ހަމަނުޖައްސައެވެ.
ނިޔާވެފައިވާ ފިރިހެނެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީކުރެވިފައިވާ ބަންޑާރަ ގޯތި ވާރިޘުންގެ މެދުގައި ބެހުމަށް ދަރިއެއް ހުށަހެޅި މައްސަލައެކެވެ. 9 ވާރިޘުންގެ ތެރެއިން 3 ވާރިޘުން (ހުވަފަތް އަނބިމީހާ ހިމެނޭ ގޮތަށް) ނިޔާވެފައިވެއެވެ.
އިސްތިއުނާފު ކުރި ފަރާތް (އަނބިމީހާގެ ދަރިއެއް) ބުނީ، އަނބިމީހާ ވާރިޘެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައިގެން ބައެއް ނުދީ، ވާރިޘުންގެ ބަސް ނުހޯދައި، ހަމަހަމަ ނޫން ގޮތަކަށް ގޯތި ބައިކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. (އިސްތިއުނާފު ކުރުމުގެ މުއްދަތު ފަހަނައެޅުމަށްފަހު ހައިކޯޓުން ހުއްދަ ދީފައިވެއެވެ.)
މައިގަނޑު ސުވާލު
ބަންޑާރަ ގޯއްޗެއް ހިމެނޭ ތަރިކައެއް ވާރިޘުންގެ މެދުގައި ބައިކުރިއިރު، ހުވަފަތް އަނބިމީހާއަށް ބައެއް ހަމަނުޖައްސައި، އަދި ވާރިޘުންނަށް ހަމަހަމަ ނޫން ގޮތަކަށް ބައިކުރުމަކީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތް ނިންމުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު، އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި
އަނބިމީހާގެ ކިބައިގައި ވާރުތަވުން މަނާކުރާ ކަމެއް ނެތުމުން ޝަރުޢީ ގޮތުންނާއި ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އޭނާއަށް ބައެއް ލިބެންޖެހެއެވެ. އަދި ސަބަބެއް ބަޔާންނުކޮށް ހަމަހަމަ ނޫން ގޮތަކަށް ބައިކުރުމަކީ ޤަބޫލުކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ވާރުތަވުން މަނާކުރާ ކަންތައްތަކަކީ ވާރިޘްއާއި މުވައްރިޘްގެ ދީން ތަފާތުވުމާއި، ވާރިޘަކީ މުވައްރިޘްގެ ޤާތިލަކަށް ވުމާއި، އަޅުވެތިވުން ކަމުން، އެފަދަ ކަމެއް މެދުވެރިވެފައިވާކަން އެނގެން ނެތް ހިނދު، ފިރިމީހާގެ ތަރިކައިން ހުވަފަތް އަނބިމީހާއަށް ބައެއް ހަމަނުޖައްސައި ތަރިކަ ބައިކުރުމަކީ އިސްލާމީ ޝަރުޢީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ނުކުތާ 03 (ނ))
- ދަރިން ތިބި ފިރިމީހާގެ ތަރިކައިން އަނބިމީހާއަކީ ފަރުޟުބައި (އަށްބައިކުޅަ އެއްބައި) ލިބޭ ވާރިޘެކެވެ. (ނުކުތާ 03 (ރ))
- ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގެ ދަށުން، ބަންޑާރަ ގޯއްޗެއް ދޫކުރެވިފައިވާ މީހަކު މަރުވެއްޖެނަމަ އެ ގޯތީގައިވާ ޢިމާރާތާއި ނުއުފުލޭ މުދާ ހުރި ބިމުން ލިބުމުގެ ޙައްޤު، ވަކި ބަޔަކަށް ޚާއްޞަ ނުކޮށް ހުރިހާ ވާރިޘުންނަށް މުޠްލަޤް ގޮތެއްގައި ލިބިދެއެވެ. އެހެންކަމުން ވާރިޘަކަށް ބައެއް ހަމަނުޖައްސައި ބިން ބައިކުރުމަކީ އެ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެކެވެ. (ނުކުތާ 03 (ރ))
- ބަންޑާރަ ގޯތީގައިވާ ނުއުފުލޭ މުދާ ތަރިކައިން ލިބިގެން ބިން ބައިކުރާއިރު، ވާރިޘުންގެ މެދުގައި ހަމަހަމަ ނުވާ ގޮތަށް ބައިކުރާނަމަ އެގޮތަށް ބައިކުރި ސަބަބު ބަޔާންކުރަން ޖެހެއެވެ؛ ސަބަބެއް ބަޔާންނުކޮށް ހަމަހަމަ ނޫން ގޮތަކަށް ބައިކުރުމަކީ ތަރިކައިން ބިން ބައިކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރެވޭ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ނުކުތާ 03 (ބ))
- ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރުމުން، ނިޔާވެފައިވާ ވާރިޘެއްގެ ޙައްޤަށް އުނިކަން ނުލިބޭގޮތަށް އެ ވާރިޘެއްގެ ވާރިޘުން ބައިވެރިކޮށްގެން މައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށް ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ދަށުކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2002/1 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓު ޤަވާއިދުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC (27 ޖަނަވަރީ 2015) ސަރކިއުލަރ
- ސޫރަތުއްނިސާ (12 ވަނަ އާޔަތް - ފިރިމީހާގެ ތަރިކައިން އަނބިމީހާއަށް ލިބޭ ބައި)
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް