ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-A/40
މޯލްޑިވްސް އިންފްލައިޓް ކޭޓަރިންގ ޕވޓ ލޓޑ ވ. ޢަލީ ޢައްޒާމް، 2018/HC-A/40
Maldives Inflait Keytaring Pvt Ltd v. Ali Azaam 2018/HC-A/40 (2018/HC-A/40, High Court of the Maldives, 30 November 2020)
މޯލްޑިވްސް އިންފްލައިޓް ކޭޓަރިންގ ޕވޓ ލޓޑ ވ. ޢަލީ ޢައްޒާމް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން، ވަކިކޮށްފައިވަނީ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާއެކު ނޫންކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ވަޒީފާ އަނބުރާ ރުޖޫޢުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި މުސާރައާއި ސަރވިސް ޗާޖަށްވާ ފައިސާ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ދިނުމަށް ނިންމިއެވެ. ރަމަޟާން ޢިނާޔަތުގެ ދަޢުވާ ބަލައިނުގަތެވެ.
ހޮޓަލެއްގައި ކޮންސިއާޖްގެ ވަޒީފާ އަދާކުރި މުވައްޒަފަކު، މުވައްޒަފުންގެ ޝަކުވާތަކާ ގުޅިގެން ހޮޓަލުގެ ރިކްރިއޭޝަން ހޯލުގައި ބޭއްވުނު އެއްވުމެއްގައި ބައިވެރިވެ އިސްދައުރެއް އަދާކުރިކަމަށް ބުނެ، ތަޙްޤީޤަކަށްފަހު ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމާއި ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކޮށްފައިވެއެވެ. އެއްވުން ރޫޅާލެވުނީ ފުލުހުންގެ އެހީގައެވެ.
ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ބުނީ، އެއްވުމަކީ ފުލުހުންގެ ހުއްދައެއް ނެތި ވައިގެ ބަނދަރުގެ ސަރަޙައްދުގައި ބޭއްވި ޣައިރު ޤާނޫނީ އެއްވުމެއް ކަމަށާއި، ދެބަސްވުން ޙައްލުކުރުމުގެ ގަވާއިދާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ވަކިކުރީ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކޮށް ކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު ބުނީ، އޭނާ ތުހުމަތުތަކަށް އިންކާރުކުރާކަމަށާއި، އެއްވުމަކީ ސުލްޙަވެރި، ޝަކުވާތައް ހިއްސާކުރުމަށް ބޭއްވި އެއްވުމެއް ކަމަށާއި، ހޮޓަލުގެ ޚިދުމަތް ލަސްނުވާ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ހޮޓަލެއްގެ މުވައްޒަފުން ބޭއްވި އެއްވުމެއްގައި އިސްދައުރެއް އަދާކުރި މުވައްޒަފަކު ނޯޓިސް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކޮށް، އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެންތޯ؛ އަދި ހޮޓަލުގެ ތެރޭގައި ބޭއްވި އެ އެއްވުމަކީ ސުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްވެއުޅުމުގެ ޤާނޫނާއި ދެބަސްވުން ޙައްލުކުރުމުގެ ގަވާއިދާ ޚިލާފު އެއްވުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ (ޓްރައިބިއުނަލްގެ) ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓުން ފާހަގަކުރީ، ހޮޓަލު ތެރޭގައި ބޭއްވި އެއްވުމަށް ފުލުހުންގެ ހުއްދަ ބޭނުން ނުވި ނަމަވެސް، އެއީ ދެބަސްވުން ޙައްލުކުރުމުގެ ގަވާއިދުގައިވާ މަރުޙަލާތަކާއި ނޯޓިސް ނުދީ ބޭއްވި، ވަކި ހިސާބަކުން މެނޭޖްމަންޓުގެ އެންގުންތަކަށް ކިޔަމަން ނުވެ އިސްތިއުފާއަށް ގޮވައި ހޮޓަލުގެ ހިންގުމަށް ބުރަވި އެއްވުމެއް ކަމަށާއި، އޭގައި އެ މުވައްޒަފު އިސްދައުރެއް އަދާކުރުމަކީ އަތްމަތީ ފޮތުގައިވާ ބޮޑު ކުށެއްކަމުން ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާއެކު، މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމާއެކު ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން ބަދަލު ނުލިބޭނެ ކަމަށެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ، މަސައްކަތުގެ ޤާބިލުކަމާއި އަޚްލާޤު ރަނގަޅުކުރުމަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމަށްފަހުވެސް، މަސައްކަތުގެ އަޚްލާޤާ ނުވަތަ ޒިންމާ އަދާނުކުރުމާ ގުޅޭ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާއެކުގައެވެ. ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާއެކުތޯ ބަލާނީ، ޤާނޫނުގައިވާ ލާޒިމު އިޖުރާއަތު ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ފުރިހަމަކުރިތޯ ބަލައިގެންނެވެ.
- ނޯޓިސް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ ފާޅުކަން ބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއް ކުރުމާއި ޚިޔާނާތެއް ވުމުގެ ޙާލަތުގައެވެ. ކޮންމެ ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއްގައި ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުން ހުއްދައެއް ނުވެއެވެ؛ ފާޅުކަން ބޮޑު ޢަމަލަކަށް ވާނީ ދެފަރާތުގެ ވަޒީފާގެ ގުޅުން ކެނޑޭ މިންވަރުގެ ސީރިއަސް ޢަމަލެކެވެ.
- ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަކީ ޢަދުލުވެރި ކަމެއް ކަމަށް ބެލެވޭނީ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން (substantive fairness) އާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން (procedural fairness) ޤާއިމްކޮށްގެންނެވެ. މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަކިކުރި ސަބަބަކީ ޢަދުލުވެރި، އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކަށް ވުމެވެ.
- ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައިވާ މުވައްޒަފުންގެ އަތްމަތީ ފޮތުގައި ނުވަތަ އެއްބަސްވުމުގައިވާ އަޚްލާޤީ މިންގަނޑާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން ހިމެނޭ ގޮތަށް އެކަށީގެންވާ އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
- މުވައްޒަފުން ވަޒީފާ އަދާކުރާ ހޮޓަލުގެ ތެރޭގައި، މެނޭޖްމަންޓުގެ ސަމާލުކަމަށް ޝަކުވާތައް ހުށަހެޅުމަށް ބާއްވާ، އެ ސަރަޙައްދުން ބޭރަށް ނުދާ އެއްވުމަކީ، ހޮޓަލު ހުރީ ވައިގެ ބަނދަރުގެ ސަރަޙައްދުގައި ކަމުގައިވިޔަސް، މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ލިޔުމުން ހުއްދަ ހޯދަން ޖެހޭ، ސުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްވެއުޅުމުގެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ފަދަ އެއްވުމެއްކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ.
- ޤާނޫނުއަސާސީން ލިބިދޭ އިޙްތިޖާޖުކުރުމާއި ހަޅުތާލުކުރުމުގެ ޙައްޤު ބޭނުންކުރަންވާނީ ދެބަސްވުން ޙައްލުކުރުމުގައި މުޢާމަލާތްކުރުމުގެ ގަވާއިދުގެ (R-12/2011) އިންތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ: ފުރަތަމަ ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު މަޝްވަރާކޮށް، ޙައްލު ނުލިބިއްޖެނަމަ ލޭބަރ ރިލޭޝަންސް އޮތޯރިޓީ މެދުވެރިކޮށް، ދެން ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ލިޔުމުން ނޯޓިސް ދިނުމަށްފަހު؛ ހަޅުތާލަކީ އެންމެ ފަހުގެ ވަސީލަތެވެ. އެ އިންތަކުން ބޭރުގައި ކުރާ އިޙްތިޖާޖަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ބަލައިގަނެވޭ އިޙްތިޖާޖެއް ނޫނެވެ؛ އަދި ގަވާއިދުގެ ރައްކާތެރިކަން އޭގައި ނުލިބޭނެއެވެ.
- ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއްތޯ ބެލުމުގައި ވިޔަފާރީގެ ބާވަތާއި، މުވައްޒަފުގެ މަޤާމާއި މަސްއޫލިއްޔަތާއި، އަމާނާތްތެރިކަމުގެ ޒިންމާއާ ގުޅިގެން ޢަމަލުގެ ސީރިއަސްކަން ތަފާތުވެއެވެ. ޢަމަލުގެ ސަބަބުން ވަޒީފާގެ އިތުބާރު ގެއްލި، ވަޒީފާގައި އިތުރަށް ބެހެއްޓުމުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް އިޢާދަ ނުކުރެވޭ ވަރުގެ ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަމަށް ފެންނަ ޙާލަތުގައި ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރެވިދާނެއެވެ. މެނޭޖްމަންޓުގެ ގަވާއިދާ އެއްގޮތް އެންގުންތަކަށް ތަބާނުވެ، ހޮޓަލުގެ ހިންގުމަށް ބުރަވާ ގޮތަށް މެނޭޖްމަންޓް އިސްތިއުފާދިނުމަށް ގޮވާ އެއްވުމެއްގައި އިސްދައުރެއް އަދާކުރުމަކީ އެފަދަ ބޮޑު ކުށެކެވެ.
- މުވައްޒަފަކު ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާއެކު، މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކޮށްގެން ކަމަށްވާނަމަ، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އޭނާއަށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައި ނުދެވޭނެއެވެ.
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) (ޕީޑީއެފްގައި '33 ވަނަ މާއްދާ'؛ އަދަދު އޮޅިފައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރުމާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) (ޕީޑީއެފްގައި '32 ވަނަ މާއްދާ'؛ އަދަދު އޮޅިފައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ބަދަލު ނަގައިދިނުމާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) (ޕީޑީއެފްގައި '33 ވަނަ މާއްދާ'؛ އަދަދު އޮޅިފައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2016 (ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްވެއުޅުމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ހުއްދަ ހޯދަންޖެހޭ ސަރަޙައްދުތަކާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) (3) (ޕީޑީއެފްގައި '31 ވަނަ މާއްދާ'؛ އަދަދު އޮޅިފައި)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ސުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްވެއުޅުމުގެ ޙައްޤާއި ހަޅުތާލުކުރުމުގެ ޙައްޤާ ބެހޭ މާއްދާތައް (ޕީޑީއެފްގައި '23 ވަނަ މާއްދާ'؛ އަދަދު އޮޅިފައި)
- ގަވާއިދު ނަންބަރު R-12/2011 (ވަޒީފާދޭ ފަރާތްތަކާއި ވަޒީފާ އަދާކުރާ ފަރާތްތަކާ ދެމެދު އުފެދޭ ދެބަސްވުން ޙައްލުކުރުމުގައި މުޢާމަލާތްކުރުމުގެ ގަވާއިދު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާ
- އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޤަރާރާއި މަދަނީ އަދި ސިޔާސީ ޙައްޤުތަކުގެ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާގެ އެއްވެއުޅުމުގެ މިނިވަންކަމާ ބެހޭ މާއްދާތައް
- ހުޅުލޭ އައިލެންޑް ހޮޓެލްގެ މުވައްޒަފުންގެ އަތްމަތީ ފޮތާއި ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރެވޭ ޙާލަތްތަކާ ބެހޭ މާއްދާތައް
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/SC-A/27 އާއި 2014/SC-A/30 ޤަޟިއްޔާ (އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/134 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 14/A-2014/HC ޤަޟިއްޔާ (އަޙްމަދު އަމީރު ވ. ކއްޑު ފިޝަރީޒް މޯލްޑިވްސް ލިމިޓެޑް / ނިޔާޒް ނިޒާރު ވ. ކއްޑު ފިޝަރީޒް މޯލްޑިވްސް ލިމިޓެޑް)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 3A/1-2014/HC ޤަޟިއްޔާ (ޕީޑީއެފްގައި ނަންބަރު އޮޅިފައި)
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް