ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2022/HC-A/25
ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ވ. މުޙައްމަދު މާލިކް، 2022/HC-A/25
Judicial Service Commission v. Mohamed Maalik 2022/HC-A/25 (2022/HC-A/25, High Court of the Maldives, 16 June 2022)
ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ވ. މުޙައްމަދު މާލިކް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ވަކިކުރުމަކީ މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުކޮށް ކުރި އަންފެއަރ ޑިސްމިސަލެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، މަޤާމަށް ރުޖޫޢަކޮށް ވަކިކުރި ދުވަހުން ފެށިގެން މުސާރައާއި އިނާޔަތްތައް ދިނުމަށް ނިންމިއެވެ.
ހައިކޯޓުގެ ކޯޓު މާސްޓަރެއްގެ މައްޗަށް ޖިންސީ ފުރައްސާރައިގެ ޝަކުވާއެއް ހައިކޯޓުގެ ކޮމިޓީއަށް ހުށަހެޅި، ކޮމިޓީން ލިޔުމުން އިންޒާރު ދިނުމަށްފަހު، ހަމަ އެ މައްސަލައިގައި ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ޖުޑީޝަލް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަނުން އަލުން ސަސްޕެންޑްކޮށް ތަޙުޤީޤުކޮށް 4 މާރިޗު 2020 އިން ފެށިގެން ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވެއެވެ.
ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން ބުނީ ޖިންސީ ފުރައްސާރަކުރުމާއި ގޯނާކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނުން ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ މުވައްޒަފުންގެ ގަވާއިދުގެ އިޖުރާއަތްތައް ބާޠިލުނުކުރާތީ ޑިޕާޓްމަންޓަށް މައްސަލަ ބެލޭނެކަމަށެވެ. އިސްތިއުނާފުރައްދުވި ފަރާތުން ބުނީ ނުކުތާއަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާއަށް ފެތޭ ނުކުތާއެއް ނޫންކަމަށާއި، ޤާނޫނީ ބަހުސް ސާފުކޮށްދީފައި ނުވާކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޖިންސީ ފުރައްސާރަކުރުމާއި ގޯނާކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު ވުޖޫދުވުމުން ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ މުވައްޒަފުންގެ ގަވާއިދު 2011 ގެ ދަށުން ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ޖުޑީޝަލް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަނަށް މައްސަލަ ނުބެލޭނެކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ކަނޑައެޅުމާމެދު ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ މިންގަނޑަށް ފެތޭ ނުކުތާއެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ފައިލުގައި ނިންމުމުގެ ބައި ނެތް (ތަޙުލީލުން ފެންނަނީ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ މިންގަނޑަށް ނުފެތޭކަމަށް)
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމުގައި ގޯސްވި ޤާނޫނީ އުޞޫލަކީ ކޮބައިކަން ޙުއްޖަތްތަކާއެކު ސާފުކޮށްދީފައިނުވާކަމަށާއި، ހަމައެކަނި ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނުމުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ މިންގަނޑު ފުރިހަމަނުވާކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާވެ ކޯޓުން ފާހަގަކުރިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމެއް ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލެއްގެ ނިންމުމެއް ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ޤާނޫނާ ޚިލާފުވުމުގެ ނުވަތަ ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރުމުގައި ނުވަތަ މާނަކުރުމުގައި ކުށެއް ހެދުމުގެ ޙާލަތުގައި، ނުވަތަ (ށ) ގައިވާ އިޖުރާއީ އައިބެއްގެ ސަބަބުން ނިންމުމަށް އަސަރުކޮށްފައިވާ ޙާލަތުގައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 40-41)
- މައްސަލަ ބެލި ފަނޑިޔާރު ޤާނޫނީ ގޮތުން ގޯހެއް ހަދާފައިވާކަމަށް، ނުވަތަ ހެކިތަކަށް ނުވަތަ ދެއްކި ވާހަކަތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައި ނުވާކަމަށް ހަމައެކަނި ބުނާ ބުނުމަކުން ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 43 ވަނަ މާއްދާއިން ހުއްދަކުރާ މިންގަނޑަށް ވާޞިލުނުވެއެވެ؛ އެކަމުގައި އުފެދޭ ޤާނޫނީ ބަހުސަކީ ކޮބައިކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ސާފުކޮށް ބުނަންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 43-44)
- އިސްތިއުނާފީ ފޯމުގައާއި ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުމުގައި ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމުގައި ގޯސްވި ޤާނޫނީ ނުވަތަ ޝަރުޢީ އުޞޫލަކީ ކޮބައިކަން ޤާނޫނީ ޙުއްޖަތްތަކާއެކު ސާފުކޮށްދީފައި ނުވާނަމަ، ނިންމުން ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނުމަކީ ޤާނޫނީ ބަހުސް ސާފުކޮށްދިނުމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 45-46)
- ޤާނޫނީ މަޞްދަރުތަކުގެ ތަރުތީބުގައި ޤާނޫނަކީ ގަވާއިދަށްވުރެ އިސްކަންދެވޭ މަޞްދަރެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 47؛ މި ޕެރެގްރާފް ފައިލުގައި ނިމިފައިނުވާ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 1 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2014 (ޖިންސީ ފުރައްސާރަކުރުމާއި ގޯނާކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު)
- ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ މުވައްޒަފުންގެ ގަވާއިދު 2011
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-L/87، 2019/SC-L/88، 2019/SC-L/89، 2019/SC-L/90، 2019/SC-L/91 މައްސަލަ ބަލައިގަތުމާމެދު ނިންމި ގޮތުގެ ރިޕޯޓުތައް
- ހައިކޯޓުގެ 2021/HC-B12/66 (މުޙައްމަދު އަހްސަން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް)
- ހައިކޯޓުގެ 2021/HC-N-A/36 (ރަޙްމާ އިބްރާހިމް ވ. ޠަލްޙަތު ނަސީމް)
- ބެންޗު
- ޙަސަން ޝަފީޢު، ހާތިފް ޙިލްމީ، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް