ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2020/HC-A/188
އިބްރާހީމް ޒާއިފް މުޙައްމަދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2020/HC-A/188
Ibrahim Zaaif Mohamed v. Prosecutor General 2020/HC-A/188 (2020/HC-A/188, High Court of the Maldives, 6 October 2020)
އިބްރާހީމް ޒާއިފް މުޙައްމަދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ބ. އޭދަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ހެކި ނައްތާލުމާއި ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ބިރާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި 10 ދުވަހަށް ކަސްޓޯޑިއަލް ޖަލެއްގައި ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ އަނިޔާ އަދި ޖިންސީ ފުރައްސާރަކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ބ. ކަމަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ އަމުރަކުން ހައްޔަރުކުރި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް ފުލުހުން އެދުނެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހެކިންނަކީ ކާކުކަމާއި ނުފޫޒު ފޯރުވާނެ ގޮތް ބަޔާންނުކޮށް ބަންދުކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، 60 (ނ) ގައިވާ ގޮތަށް ހައްޔަރުކުރީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށްތޯ ނުކަނޑައަޅާ އަމުރު ނެރުނު ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ހެކިންނާ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ދެމެދު ގުޅުމުގެ ސަބަބުން ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑު ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ އަނިޔާ ދިނުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމާއި ހެކި ނައްތާލުމުގެ ބިރަށް 10 ދުވަހަށް ބަންދުކުރި އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު އަމުރެއްތޯ، އަދި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ނ) ގެ ދަށުން ހައްޔަރުކުރީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށްތޯ ކަނޑައަޅަން ޖެހުނުތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް
ހައްޔަރުކުރުމުގެ އިންޒާރުގައި ކުއްޖާ އެނގިފައިވާތީ ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުކަމާއި، ކުށުގެ ޒާތުން މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަމާއި، ދަށުކޯޓުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 40 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް ހައްޔަރުކުރިކަން ކަނޑައަޅާފައިވާކަމާއި 60 (ނ) ގެ މާނަ ނުކުތާގައި ގަބޫލުނުކުރެވޭތީ އަމުރު ޞައްޙަ ކަމަށް ނިންމިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ހައްޔަރުކުރުމުގެ ކުރިން ދިން ޤާނޫނީ އިންޒާރުގައި ތުހުމަތާއި ޝިކާރައަކަށްވި ކުއްޖާ ބަޔާންކޮށްދީފައިވާ ޙާލަތުގައި، ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީ ކުށުގެ މައްސަލައެއްގައި އެންމެ މުހިންމު ހެކި ކަމުގައިވާ ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ގޮތަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވާތީ، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާފާނެކަމަށް ބަލައި ބަންދުކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4)
- ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީ ކުށަކީ އޭގެ ޒާތުގައި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާތެރި ކުށެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4)
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 40 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް ހައްޔަރުކޮށްފައިވާކަމަށް ކޯޓު އަމުރުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ، ހައްޔަރުކުރީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 5)
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުކުރީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިންތޯ ކަނޑައަޅަންޖެހެނީ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުންނެވެ. 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އަކީ އެ ކަނޑައެޅުން ނޫން ކަމަށާއި، އެ ކަނޑައެޅުމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ނެތްނަމަ އަދި (ށ) ގެ (1)-(4) ގެ ސަބަބެއް ނެތްނަމަ، ހައްޔަރުކުރީ ރަނގަޅަށް ކަމަށްވިޔަސް، ޝަރުޠަކާ ނުލައި ދޫކޮށްލުމަށް ބަޔާންކުރާ މާއްދާއެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 5)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 40 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) ގެ (1)-(4)، (ނ)
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް