ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-N-A/18
އިބްރާހީމް ހަބީބު ވ. ޢަބްދުލްހާދީ އަބޫބަކުރު، 2019/HC-N-A/18
Ibrahim Habeebu v. Abdhulhaadhee Abubakr 2019/HC-N-A/18 (2019/HC-N-A/18, High Court of the Maldives, 30 November 2019)
އިބްރާހީމް ހަބީބު ވ. ޢަބްދުލްހާދީ އަބޫބަކުރު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ނޮޅިވަރަމު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ އިޤްރާރުގެ މައްޗަށް ޖުމްލަ 24,574.42 ރުފިޔާ 3 ހަފްތާތެރޭ ދެއްކުމަށާއި، ކުލީގެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުވީކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ފިހާރައެއް މަހަކު 3000 ރުފިޔާއަށް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން 2018 ނޮވެމްބަރުން 2019 މެއި އާ ހަމައަށް ކުލި، ޖޫރިމަނާ އަދި ކަރަންޓް ބިލު ނުދައްކާތީ ކުއްޔަށްދިން ފަރާތުން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ލިޔެކިޔުން ނުލިބި، ފުރުޞަތު ނުދީ، އެއް ދުވަހުން އަޑުއެހުންތައް ނިންމާ، ދަޢުވާއާ ޚިލާފަށް އަދި ދަޢުވާއަށްވުރެ އިތުރަށް ޙުކުމްކުރި ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ދަށުކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގައި ކުލީފައިސާ، ޖޫރިމަނާ ފައިސާ އަދި ކަރަންޓް ބިލުގެ ދަރަނި ނުދައްކާ ހުރިކަމަށް އަމިއްލައަށް އިޤްރާރުވެ، އެ އިޤްރާރުގެ މައްޗަށް ކުރެވުނު ޙުކުމަކާމެދު، އިޤްރާރުވި ފަރާތަށް އިސްތިއުނާފުގައި އިންކާރުކުރެވޭނެތޯ (ލިޔެކިޔުން ނުލިބުން، ފުރުޞަތު ނުދިނުން، ދަޢުވާއަށްވުރެ އިތުރަށް ޙުކުމްކުރުން ފަދަ ނުކުތާތައް ހިމެނޭގޮތަށް).
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ދަށުކޯޓުގައި ސޮއިކޮށް ދިން ބަޔާނުގައި ދަޢުވާ ތެދުކަމަށާއި ފައިސާ ނުދައްކާ ހުރިކަމަށް އަމިއްލައަށް އިޤްރާރުވެފައިވާތީ، އެ އިޤްރާރަށް އިންކާރުކުރެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ؛ އިޤްރާރުގެ މައްޗަށް ކުރާ ޙުކުމްތަކަށް ކަނޑައެޅި ނިޔާގެ ބާރު ލިބޭނެއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޝަރީޢަތަށް ކަމެއް ސާބިތުވެއްޖެކަމަށް ކަނޑައެޅޭނީ ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ހަމަތަކާ އެއްގޮތްވާ މިންވަރަށް ހެކި ލިބިގެންނެވެ؛ އިޤްރާރަކީ ސާބިތުކުރުމުގެ ވަސީލަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މަތީ ދަރަޖައިގެ ވަސީލަތް ('سيد الأدلة') އަދި އިޤްރާރުވާ މީހާގެ މައްޗަށްވާ ޤަޠްޢީ ޙުއްޖަތެކެވެ. (3.1 (ހ))
- ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރި މީހަކު މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތި ފުރިހަމަ އިޚްތިޔާރުގައި ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމަތީގައި ވާ އިޤްރާރެއްގައި އެހެން މީހެއްގެ ޙައްޤެއް އެކުލެވޭނަމަ، އެ އިޤްރާރުން ރުޖޫޢަ ނުވެވޭނެއެވެ. (3.1 (ހ))
- ދަށުކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގައި އަމިއްލައަށް އިޤްރާރުވެ އެ އިޤްރާރުގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ޙުކުމަކަށް، ޤާނޫނަކުން އިސްތިސްނާކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ކަނޑައެޅި ނިޔާގެ ބާރު ލިބޭނެއެވެ؛ އަދި އެފަދަ އިޤްރާރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 56 ވަނަ މާއްދާގެ އިސްތިއުނާފުގެ ޙައްޤުގެ ބޭނުން ނުކުރެވޭނެ ސަބަބެކެވެ. (3.1 (ށ))
- އިޤްރާރުގެ މައްޗަށް ކުރެވުނު ޙުކުމެއް އިޤްރާރުވި ފަރާތުން އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ހުޅުވާލުމަކީ ޢަދުލު އިންޞާފުގެ ނިޒާމުގެ ނަހަމަ ބޭނުން ހިފުމަށް ހުޅުވާލެވޭ ދޮރެއް ކަމުގައި ވެދާނެއެވެ. (3.1 (ށ))
- ކޯޓުގެ ވަގުތާއި ވަސީލަތްތައް ބޭކާރުކޮށް ޚަޞްމަށް ޚަރަދާއި ތަކުލީފު އުފުލަން ޖެހޭ ފަދަ މިބާވަތުގެ އިސްތިއުނާފަކީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން، މީހަކަށް ލިބެންވާ ޙައްޤަކުން މަޙްރޫމްކުރުމުގެ ނުވަތަ އެ ޙައްޤު ލިބުމަށް ހުރަސްއެޅުމުގެ ޤަޞްދުގައި ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއް ކަމަށް ބެލެވިދާނެއެވެ. (3.1 (ނ))
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 56 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް