ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/35
ޙަައްވާ ނާޞިޙާ ވ. މުޙައްމަދު ނާޝިދު، 2019/HC-A/35
Haavaa Naasihaa v. Mohamed Naashidhu 2019/HC-A/35 (2019/HC-A/35, High Court of the Maldives, 19 November 2020)
ޙަައްވާ ނާޞިޙާ ވ. މުޙައްމަދު ނާޝިދު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން، 595,000ރ. ގެ ކުލިއާ ހަވާލުވެފައިވަނީ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތްކަން ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެ ފައިސާ ބައްޕަގެ ބޭންކް އެކައުންޓަށް 15 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޖަމާކުރުމަށާއި، ކުލި ނުނެގުމަށާއި ގޯތި ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ މުޢާމަލާތެއް ނުކުރުމަށް އެންގިއެވެ.
ޙަޖުރުކުރެވިފައިވާ ބައްޕަގެ މުދާ ބެލެހެއްޓުމާ ދެ ދަރިން ހަވާލުކުރެވިފައިވަނިކޮށް، އޭގެ ތެރެއިން އެކަކު ގޯތީގެ ކުލި އަމިއްލަ ބޭނުމަށް ހޭދަކުރާތީ، ކުރިން ހޯދި ފައިސާގެ ފަހުން ލިބުނު 17 މަހުގެ ކުލި ހޯދުމަށާއި ކުލި ނުނެގުމަށް އެންގުމަށް އަނެއް ދަރިފުޅު ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައިވާ 2016/HC-A/412 ގެ ބާރު ފަސްވެފައިވާތީ އެއަށް ބަރޯސާވެގެން ކުރި ޙުކުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 56 ވަނަ މާއްދާގެ އިސްތިއުނާފުގެ ޙައްޤާ ޚިލާފު ޙުކުމެއް ކަމަށާއި، ޙަޖުރުގެ ނިހާއީ ޙުކުމުގެ ނިހާއީކަން ގެއްލޭ ގޮތަށް ޙުކުމްކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޙަޖުރުކުރެވިފައިވާ ބައްޕަގެ ގޯތީގެ ކުލި ބެލެހެއްޓުމާ ހަވާލުވި ދަރިއަކަށް، ލިބުނު ކުލި ބައްޕަގެ ބޭންކް އެކައުންޓަށް ޖަމާކުރުމަށް އެންގި ޙުކުމަކީ، ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައިވާ ހައިކޯޓު ޙުކުމަކަށް ބަރޯސާވެގެން ކުރެވުނު، އިސްތިއުނާފުގެ ޙައްޤާ ޚިލާފު ޙުކުމެއްތޯ؛ އަދި ޙަޖުރުގެ ނިހާއީ ޙުކުމާ (res judicata) ޚިލާފު ޙުކުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
2011/SC-SJ/04 ގެ އުޞޫލު ތަޠްބީޤުވަނީ ތަންފީޒުކުރުމުގެ އަމުރެއް ނެރެފައިވާ ޙާލަތުގައި ކަމާއި، ހައިކޯޓު ޙުކުމް ހުއްޓުވުމުގެ އަމުރެއް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނެރެފައި ނުވާތީ އެ ޙުކުމަށް ޢަމަލުކުރުން ޞައްޙަ ކަމާއި، އަމާނާތްތެރިކަމާއެކު ޢަމަލުނުކުރާ ބަލަހައްޓާ ފަރާތާ މެދު ޙަޖުރުގެ ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެނައުމަކީ ރެސްޖުޑިކާޓާއާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫން ކަމެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-SJ/04 ރިޓް އޮފް ޕްރޮހިބިޝަންގައިވާ، އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައިވާ މަދަނީ ޙުކުމެއް ތަންފީޒުކުރުން ފަސްކުރުމުގެ އުޞޫލު ތަޠްބީޤުވަނީ ދަށުކޯޓަކުން ޙުކުމް ތަންފީޒުކުރުމުގެ އަމުރެއް ނެރެފައިވާ ޙާލަތެއްގައެވެ؛ ތަންފީޒުކުރުމުގެ އަމުރެއް ނެރެފައިނުވާ ޙާލަތަކަށް އެ އުޞޫލު ތަޠްބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ.
- ހައިކޯޓުން ނިންމާ މައްސަލައެއްގެ ބާރު ކެނޑިގެންދަނީ، ސުޕްރީމް ކޯޓުން އެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށްފިނަމަ ނުވަތަ އެ ޙުކުމަށް ޢަމަލުކުރުން ވަގުތީ ގޮތުން ހުއްޓުވުމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ލިޔުމުން އަންގައިފިނަމައެވެ؛ ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފު ހުށަހަޅައި ބަލައިގަތުން އެކަނި ހައިކޯޓު ޙުކުމަށް ޢަމަލުކުރުން ހުއްޓިގެން ނުދެއެވެ.
- ޙަޖުރުކުރުމުގެ ޙުކުމަކީ ޤަޟާޢީ ޙުއްޖިއްޔަތު ލިބިފައިވާ ނިހާއީ ޙުކުމެއް ނަމަވެސް، މުދާ ބެލެހެއްޓުމާ ހަވާލުކުރެވުނު ފަރާތް ޙުކުމުގެ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށް އަމާނާތްތެރިކަމާއެކު ޢަމަލުނުކުރާނަމަ އެ ފަރާތުގެ ބާރު ނިމުމަކަށް އައިސް، އެ ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެނައުމަށް ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުމަކީ ރެސްޖުޑިކާޓާގެ މަބްދަޢާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ.
- ޙަޖުރުކުރެވެނީ ޙަޖުރުކުރެވުނު ފަރާތުގެ (އަދި ޙުކުމުގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތްތަކުގެ) މަޞްލަޙަތަށެވެ؛ މުދާ ހަވާލުކުރެވުނު ފަރާތުން އެ މަޞްލަޙަތު ފިޔަވައި އެހެން ބޭނުމެއް ކުރާނަމަ ޙަޖުރުގެ ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެނައުމަށް ދަށުކޯޓުގައި އެދެވޭނެއެވެ؛ ނިހާއީ ނިޔާގެ ބާރު އޮތްކަމަށް ބުނެ އެ މުދާ އެހެން ގޮތަކަށް ބޭނުންކުރުމަށް ޙުއްޖަތެއް ދެއްކޭނެ ކަމަކަށް ނުފެނެއެވެ.
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 56 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 313 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް؛ އަދަދު އޮޅިފައިވާ ހެން)
- 2011/SC-SJ/04
- 2011/SC-A/46
- 2017/SC-L/143
- 2016/HC-A/412
- 2016/HC-A/406
- 513/Cv-C/2015
- 2308/Cv-C/2015
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް