ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/84
ޑރ. މުޙައްމަދު އިސްމާޢީލް ވ. ފާޠިމަތު ސައްލާމާ، 2019/HC-A/84
Dr. Mohamed Ismail v. Fathimath Salaamaa 2019/HC-A/84 (2019/HC-A/84, High Court of the Maldives, 15 October 2020)
ޑރ. މުޙައްމަދު އިސްމާޢީލް ވ. ފާޠިމަތު ސައްލާމާ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން 'ވަގުތީ އަމުރު' ގެ ނަމުގައި، ބައްޕަ ދިރިއުޅޭ ގެއަށް ވަދެ ކުދިންނާއި ކުދިންގެ ޟަރޫރީ ތަކެތި މަންމައާ ޙަވާލުކުރުމަށް ފުލުހުންނަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ޙަޟާނަތުގެ ދެ ޤަޟިއްޔާއިން ދެކުދިން މަންމައާ ޙަވާލުކުރުމަށް ބައްޕައަށް އަންގައި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ. ބައްޕަ އެ ޙުކުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުނުކުރުމުން، ފުލުހުން މެދުވެރިކޮށް ކުދިން ޙަވާލުކޮށްދިނުމަށް މަންމަ ހުށަހެޅިއެވެ؛ ކޯޓުން ދިން އިރުޝާދުގެ މަތިން އެ ހުށަހެޅީ ވަގުތީ އަމުރުގެ ފޯމުންނެވެ.
ބައްޕަ ބުނީ ޙަޟާނަތުގެ ޙުކުމްތައް ހައިކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައިވާއިރު 2011/SC-SJ/04 އާއި 2014/HC-A/217 ގެ ދަށުން ތަންފީޛު ފަސްކުރަންޖެހޭކަމަށާއި، މައުޟޫޢީ ދަޢުވާއެއް ނެތި ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމަކީ 2014/HC-A/106 އާ ޚިލާފު ކަމެއްކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޙަޟާނަތުގެ ޙުކުމްތަކެއް ހައިކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައިވާއިރު، އެ ޙުކުމްތައް ފުލުހުން މެދުވެރިކޮށް ތަންފީޛުކުރުމަށް 'ވަގުތީ އަމުރު' ގެ ނަމުގައި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން އަމުރެއް ނެރުމަކީ ޞައްޙަ ކަމެއްތޯ؛ އަދި މައުޟޫޢީ ދަޢުވާއެއް ނެތި ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރޭނެ އުޞޫލު މިއަށް ތަޠުބީޤުވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް
ބުނެވުނު ސަބަބުތަކަކީ މަދަނީ މުޢާމަލާތުގެ ނިންމުންތަކެއް ކަމުން ޙަޟާނަތަށް ތަޠުބީޤު ނުވާކަމާއި، އަމުރަކީ ނަމުން ވަގުތީ އަމުރެއް ކަމުގައި ވިޔަސް ޙަޤީޤަތުގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމުގެ ނިންމުމެއް ކަމާއި، ކޯޓުގެ ފޯމުގެ ކުށަކުން މަޢުޞޫމް ފަރާތަކަށް ގެއްލުމެއް ނުލިބެންވާނެ ކަމެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-SJ/04 ރިޓަކީ މަދަނީ ދަރަނީގެ މައްސަލައެއްގައި ތަންފީޛު ފަސްކުރުމަށް ނެރުނު ރިޓެއް ކަމަށާއި، ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-A/217 ޤަޟިއްޔާއަކީ މަދަނީ މުޢާމަލާތެއްގެ ނިންމުމަކަށް ވާތީ، ޙަޟާނަތުގެ މައްސަލަތަކަށް އެ އުޞޫލުތައް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ. ޙަޟާނަތުގެ މައްސަލަތަކަކީ ކުދިންނަށް އޮތް މަޞްލަޙަތާއި ވަށައިގެންވާ ކަންކަމަށް ބަލައި ގޮތް ކަނޑައަޅާ، އަބަދުވެސް ޙާލަތަށް ބަލައި ބަދަލުވާ ކަމެއް ކަމުން، ޙަޟާނަތުގެ ނިންމުމެއް އިސްތިއުނާފުކުރަން އެދުމަކީ އެކަނި، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ތަންފީޛުކުރުން މަޑުޖައްސާލަން ލާޒިމްވާ ސަބަބެއް ނޫނެވެ.
- ކޯޓުތަކުން ކުރާ ޙުކުމްތައް ހަމަޖެހިފައިވާ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން، އިތުރު ދަޢުވާއެއް ހުށަހެޅުމަކާ ނުލައި ކޯޓުގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމުންވެސް ތަންފީޛުކުރެވިދާނެއެވެ؛ އެކަން ކުރާނީ އެ ކޯޓަކުން ހަމަޖައްސާފައިވާ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށެވެ. އެ އުޞޫލަކާ ޚިލާފުވިކަން ފާހަގަނުކުރާނަމަ ތަންފީޛުގެ އަމުރަށް އިޢުތިރާޟު ނުކުރެވޭނެއެވެ.
- ކޯޓުގެ އަމުރެއްގެ ސުރުޚީގައި 'ވަގުތީ އަމުރު' ކަމަށް ލިޔެފައި އޮތަސް، އެ އަމުރުން ޙާޞިލުކުރަން ބޭނުންވާ ނަތީޖާއަކީ ޙުކުމެއް ތަންފީޛުކުރުން ކަމަށްވާނަމަ، އެއީ ތަންފީޛުގެ ނިންމުމެއް ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން، މައުޟޫޢީ ދަޢުވާއެއް ނެތި ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރޭނެކަމަށް 2014/HC-A/106 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައެޅި އުޞޫލު އެފަދަ އަމުރަކަށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ.
- ކޯޓުގެ އެތެރޭގައި ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއަތާއި ޝަކުލިއްޔާތު ފުރިހަމަ ނުވުމަކީ، ނުބައި ނިޔަތެއް ނުވަތަ އޮޅުވާލުމެއް ނެތް މަޢުޞޫމް ފަރާތަކަށް އޭގެ ގެއްލުން ލިބެންޖެހޭ ޤާނޫނީ ޙުއްޖަތެއް ނޫނެވެ. (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2018/SC-A/26)
- ކޯޓަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ ރަނގަޅު ފޯމު ބުނެދިނުމާއި، ނުބައި ފޯމަކުން މައްސަލަ ހުށަހަޅާފައިވާނަމަ މައުޟޫޢަށް ބެލުމުގެ ކުރިން އެކަން ބަލައި، ހުށަހަޅަންޖެހޭ ރަނގަޅު ފޯމު މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފަރާތަށް ސާފުކޮށްދިނުމަކީ ނުހަނު ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-SJ/04 ރިޓް އޮފް ޕްރޮހިބިޝަން
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/217 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/171 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/106 ޤަޟިއްޔާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/03/SC ސަރކިއުލަރ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/SC-A/26 ޤަޟިއްޔާ
- ބެންޗު
- ޢަލީ ސަމީރު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް