ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-A/239
2017/HC-A/239، 2017/HC-A/239
2017/HC-A/239 (2017/HC-A/239, High Court of the Maldives, 28 November 2017)
2017/HC-A/239
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ފޭދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން 17/2011 ގެ (ތަރުތީބުކުރުމުން) 107(ހ) ގެ ދަށުން ޑައިމޯފިނުން މުޢާމަލާތްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް 15 އަހަރުގެ ޖަލާއި 25,000 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާ ކުރިއެވެ.
ފުލުހުން ގެއަށް ގޮސް ބަލައިފާސްކުރިއިރު، ވަށާފާރު ނެތް ގޭގެ ފެންޑާގައި ބަހައްޓާފައިހުރި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ނަމުގައިވާ ސައިކަލުގެ މަޑިދަށުން ސިގިރޭޓު ފޮށްޓެއްގެ ތެރެއިން 3 ރަބަރު ޕެކެޓުގައި ޑައިމޯފިން ފެނުނެވެ. އޭނާގެ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި އޯޕިއޭޓްސް އާއި ބެންޒޯޑައިޒަޕައިންއަށް ޕޮޒިޓިވް ވިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޙާލަތަކީ 188(ޏ) ގެ މުޢާމަލާތެއްގެ ތެރެއަށް ނުފެތޭ ކަމަށާއި، ދަޢުވާކުރި މާއްދާ ނޫން މާއްދާއަކުން ޙުކުމްކުރި ކަމަށާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 146 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51(އ) އާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. ތަކެތި ލަނޑުދިނުމަށް ބަޔަކު ލީ ކަމަށް ބުންޏެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ވަށާފާރު ނެތް ގެއެއްގެ ފެންޑާގައި ބަހައްޓާފައިހުރި ސައިކަލެއްގެ މަޑިދަށުން ފެނުނު މަސްތުވާތަކެތި ސައިކަލުގެ ވެރިފަރާތަށް ނިސްބަތްކޮށް، ޑައިމޯފިނުން މުޢާމަލާތްކުރުމުގެ ކުށް ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު
ސައިކަލު ހުރީ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް އަތްފޯރާ ތަނެއްގައި ކަމާއި، އިންކާރުކޮށް ލަނޑުދިނުމުގެ ތުހުމަތުކުރިއިރު ފިންގަރޕްރިންޓް ތަޙްލީލުކޮށްފައި ނުވާކަމާއި، ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ޕޮޒިޓިވްވުމަށް ބާރުލިއްބައިދޭ އިތުރު ހެއްކެއް ނެތުމުން، ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުނުވާކަމަށް ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދަޢުވާކޮށްފައިވާ މާއްދާ ނޫން މާއްދާއަކާ ޙަވާލާދީ ޙުކުމްކޮށްފައިވަނީ، މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނަށް ދެވަނަ އިޞްލާޙް ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 37/2015) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އެޤާނޫނަށް އިތުރުކުރި ނުވަތަ އުނިކުރި މާއްދާތަކާ ގުޅިގެން އެ ޤާނޫނުގެ މާއްދާތަކުގެ ނަންބަރުތައް ތަރުތީބުކުރުމުން ކަމުގައިވާނަމަ، އެއީ ދަޢުވާއާ ޚިލާފު މާއްދާއަކަށް ޙަވާލާދިނުމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03(ށ))
- "ޑައިމޯފިނުން މުޢާމަލާތުކުރުން" ކަމަށް މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 188 ވަނަ މާއްދާގެ (ޏ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ، ޑައިމޯފިން ވިއްކުމާއި، ދިނުމާއި، ވިޔަފާރިކުރުމަށްޓަކައި އެއްތަނުން އަނެއް ތަނަށް ގެންދިއުމާއި، ގެންގޮސް ދިނުމާއި، ރައްދުކޮށްދިނުމާއި، އެއިން ކަމެއް ކޮށްދިނުމަށް ހުށަހެޅުމާއި، އެއްބަސްވުން ހިމެނޭ ގޮތުންނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03(ށ))
- ސައިކަލަކީ އެއްތަނުން އަނެއް ތަނަށް މީހުންނާއި ތަކެތި ގެންދިއުމަށް ބޭނުންކުރާ އުޅަނދެއް ކަމުގައިވާއިރު، ސައިކަލެއްގެ މަޑިދަށުން މަސްތުވާތަކެތި ފެނުމަކީ، އެތަކެތި އެއްތަނުން އަނެއް ތަނަށް ގެންދިއުމުގެ ގޮތުން ނުވަތަ ގެންގޮސް ދިނުމުގެ ގޮތުން ކޮށްފައިވާ ކަމެއްކަމުގައި ބެލުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑު ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03(ށ))
- މީހެއްގެ ކުޑަކަމުދާ އެއްޗެހީގައި މަސްތުވާއެއްޗެއްގެ އަސަރުހުރިކަމަށް ދައްކައިފިނަމަ، އެހެންގޮތަކަށް ސާބިތު ނުވާހާހިނދަކު އެމީހަކީ މަސްތުވާއެއްޗެހި ބޭނުންކުރާ މީހެއް ކަމުގައި ބެލެވޭނެކަމަށް މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 146 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03(ނ))
- އެމީހެއްގެ ހިޔާޒަތުގެ ދަށުގައި ހުއްޓާ ފެންނަ މަސްތުވާތަކެތީގެ ޒިންމާ އެމީހަކު އުފުލަންޖެހޭނެއެވެ. ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތީން އެފަދަ މަސްތުވާތަކެތީގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ފަރާތެއް ނުދެއްކޭނަމަ އެތަކެއްޗާމެދު ޖަވާބުދާރީވެ، އެތަކެތީގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ އެތަކެތި އެމީހެއްގެ ހިޔާޒަތުގެ ދަށުގައި ހުއްޓާ ފެނުނު މީހާއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03(ރ))
- މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 141 ވަނަ މާއްދާގައި މީހާގެ އަތުގައި މަސްތުވާ އެއްޗެއް ހުރިކަމަށް ބެލެވޭނެ ހާލަތްތައް (މީހެއްގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި ހުންނަ ތަނެއްގައި ނުވަތަ އެއްޗެއްގައި މަސްތުވާއެއްޗެއް ހުރުން ހިމެނޭ ގޮތަށް) ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، އެހާލަތްތަކުގައި އެގޮތަށް ބެލެވޭނީ އެހެން ގޮތަކަށް ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކުއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03(ރ))
- މީހަކު ކުށެއް ކޮށްފައިވާކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގެ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުނުކުރެވޭނަމަ އެމީހަކީ ކުށެއް ނެތް މީހަކެއްކަމުގައި ބެލުމުގެ ޤާއިދާއަށް ބަލާއިރު، ވަށައިފާރު ރާނާފައިނުވާ ގެއެއްގައި ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް އެއްޗެއް ލެވިދާނެ ގޮތަށް ބަހައްޓާފައިވާ ސައިކަލެއްގެ މަޑިދަށުން މަސްތުވާތަކެތި ފެނުނު ފެނުމުގެ މައްޗަށް ހަމައެކަނި ބަލައި، (ފެނުނު ވަގުތުން ފެށިގެން އިންކާރުކޮށް، ފިންގަރޕްރިންޓް ތަޙްލީލުކޮށްފައިނުވާއިރު) އެތަކެއްޗަކީ ސައިކަލުގެ ވެރިފަރާތުގެ ތަކެތި ކަމަށް ނުނިންމޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03(ރ))
- ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި މަސްތުވާތަކެއްޗަށް ޕޮޒިޓިވް ވެފައިވީނަމަވެސް، އެއަށް ބާރު ލިއްބައިދޭ އިތުރު ހެއްކެއް ނުވަތަ ޤަރީނާއެއް ދައުލަތުން ހުށަހަޅާފައިނުވާނަމަ، ސައިކަލުން ތަކެތި ފެނުމާއި ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ޕޮޒިޓިވްވުމުގެ ދެ ޤަރީނާގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ޑައިމޯފިނުން މުޢާމަލާތް ކުރުމުގެ ކުށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައިވާ މިންގަނޑުން ސާބިތެއް ނުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03(ރ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 105 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 107 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 188 ވަނަ މާއްދާގެ (ޏ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 146 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 141 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާއި (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 37/2015 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނަށް 2 ވަނަ އިޞްލާޙް ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- 2010/SC-A/07
- 2009/HC-A/212
- ބެންޗު
- އިސް ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް