2013/HC-A/336

ސިވިލް ކޯޓުން 2009/HC-A/319 ގެ އުޞޫލަށް ތަބާވެ، ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާގައި ތަނުގެ މިލްކުވެރިކަން މަޢުޟޫޢީ ގޮތުން ބަލާފައިނުވާތީ، ތަން 90 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދަޢުވާކުރި ފަރާތާ ޙަވާލުކުރަން ޙުކުމްކޮށް، ކުލި ވަކި ދަޢުވާއެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު އޮތްކަމަށް ކަނޑައެޅި.

ދެ ބައިވެރިންގެ އެކުވި މުދާ ބެހުމަށް ކުރީގެ މަދަނީ ކޯޓުން 462/MC/2004 ގައި ޙުކުމްކޮށް، ފިހާރައެއް ބައިވެރިއެއްގެ ވާރިޘުންނަށް ލިބިދިން ލިސްޓުގައި ހިމަނާފައިވާއިރު، އަނެއް ބައިވެރިޔާ އެ ތަނަކީ އޭނާގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވާ ތަނެއްކަމަށް ބުނެ ތަން ހުސްކުރުމަށާއި ކުލި ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރި.

ވާރިޘުން ބުނީ ތަނަކީ ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާއިން އެމީހުންނަށް މިލްކުކޮށްދީފައިވާ ތަނެއްކަމަށާއި، ދަޢުވާއަކީ res judicata ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް ހުށަހެޅި ދަޢުވާއެއްކަމަށް.

ކުރިން ނިމިފައިވާ ޤަޟިއްޔާއެއްގެ ޙުކުމުން ވާރިޘުންނަށް ލިބިދީފައިވާ ތަނެއްގެ މިލްކުވެރިކަން، ރަޖިސްޓްރީގެ މައްޗަށް އަނެއް ފަރާތަށް ލިބިގެންވާކަމަށް ބުނެ ތަން ހުސްކުރުމަށާއި ކުލި ހޯދުމަށް ކުރާ ދަޢުވާއެއް ބަލައި، ކުރީގެ ޙުކުމަށް ބަދަލު އަންނަގޮތަށް ޙުކުމްކުރުމަކީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތް ކަމެއްތޯ (res judicata).

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު

ކުރީގެ ޙުކުމް އިސްތިއުނާފު ނުކުރާތީ އިސްތިޤްރާރުވެފައިވާ ޙުކުމެއް؛ ޙުކުމުގެ ފަހުން ދެފަރާތް ސުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފައިވާއިރު، ހަމަ އެ މައުޟޫޢު އަލުން ބަލައި ކުރީގެ ޙުކުމާ ތަޢާރުޟުވާގޮތަށް ޙުކުމްކުރުމަކީ ޝަރުޢީ ނިޒާމުގެ އަސާސީ އުސޫލުތަކާއި ޢަދުލު އިންސާފާ ތަޢާރުޟުވާ ކަމެއް.