ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-A/394
ޢަލީ މުރުތަޟާ ވ. ރައުފިއްޔާ ޙުސައިން، 2017/HC-A/394
Ali Muruthadaa v. Raufiyaa Hussain 2017/HC-A/394 (2017/HC-A/394, High Court of the Maldives, 14 February 2019)
ޢަލީ މުރުތަޟާ ވ. ރައުފިއްޔާ ޙުސައިން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
މާފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފުން ޚިލާފުވިކަން ސާބިތުވާތީ އެގްރީމެންޓު ބާޠިލުވެފައިވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 15 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ތަން ހުސްކޮށް ޙަވާލުކުރުމަށް ޙުކުމްކުރި.
ބަންޑާރަ ގޯއްޗެއް 20 އަހަރަށް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް 2013 ގައި ވެވުނު އެގްރީމެންޓުގެ 7 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ނަރުދަމާ ފީ ނުދެއްކުމާއި ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 2 ކޮޓަރީގެ އެޕާޓްމަންޓް 1 އަހަރު ތެރޭގައި ނިންމައި ނުދިނުމުން ގޯތީގެ ވެރިފަރާތުން އެގްރީމެންޓު ބާޠިލުކުރަން އެދުނު.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އެގްރީމެންޓު އުވާލެވޭނެ ޙާލަތު ބެލިފައިނުވާކަމަށާއި، ދަޢުވާކުރި ފަރާތަށް ގެއްލުމެއް ނުވާކަމަށާއި ހެޔޮނިޔަތުގައި ނޫންކަމަށާއި، ބަންދު ދުވަހެއްގައި ދިފާޢުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ ޙުކުމްކުރިކަމަށާއި، އިންވެސްޓްމަންޓާ މެދު ގޮތެއް ނުނިންމާކަމަށް.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ގޯތި ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެގްރީމެންޓުގެ ޖައުހަރީ މާއްދާތަކާ ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތް ޚިލާފުވުމުން އެގްރީމެންޓު ބާޠިލުކުރުމަކީ ޞައްޙަ ނިންމުމެއްތޯއާއި، ބަންދު ދުވަހެއްގައި މައްސަލަ ހިންގުމުން ދިފާޢުގެ ފުރުޞަތު ގެއްލުނުތޯއާއި، އިންވެސްޓްމަންޓާ މެދު ގޮތެއް ނުނިންމުމުން ޙައްޤެއް ގެއްލުނުތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ޚިލާފުވި މާއްދާތަކަކީ ޖައުހަރީ މާއްދާތަކެއްކަމަށާއި، އެކަން އިޢުތިރާފުން ސާބިތުވާކަމަށާއި، މަޝްވަރާއިން ޙައްލުނުވެގެން ކޯޓަށް ދިޔަކަމަށާއި، ބަޔާންދިނުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިފައިވާކަމަށާއި، ޚަރަދުގެ ބަދަލު ވަކިން ދަޢުވާކުރެވޭނެކަމަށް.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކުއްޔަށް ހިފާ ފަރާތުން ސަރުކާރަށް ދައްކަންޖެހޭ ފީ ދެއްކުމާއި ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގައި އެޕާޓްމަންޓެއް ނިންމައިދިނުމާ ބެހޭ މާއްދާތަކަކީ އެ އެގްރީމެންޓުގެ ޖައުހަރީ މާއްދާތަކެއްކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (ނުކުތާ 3.2)
- ދެފަރާތުގެ ދެމެދު އުފެދޭ އެއްބަސްވުމަކީ އޭގައި ހިމެނޭ ކޮންމެ ފަރާތަކުންމެ އެއާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރަން ޖެހޭ އެއްޗެކެވެ؛ ކޮންޓްރެކްޓުގައި ކަނޑައެޅިގެން ނުވަތަ އިޝާރާތުން ބައިވެރިޔާ ކުރާން ޖެހޭ ކަމެއް ކުރަންވާނީ ޚުދު އެ ބައިވެރިޔާއެވެ. (ނުކުތާ 3.3)
- ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން އެގްރީމެންޓުގެ ޖައުހަރީ މާއްދާތަކާ ޚިލާފުވިކަން އޭނާގެ އިޢުތިރާފުން ސާބިތުވެ، އެގްރީމެންޓުގައިވާ މަޝްވަރާގެ ޒަރީޢާއިން މައްސަލަ ޙައްލު ނުވެގެން ޝަރުޢީ މަރުޙަލާއަށް ދިޔަނަމަ، އެގްރީމެންޓު ބާޠިލުކުރުމަކީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ނުކުތާ 3.2، 3.3)
- ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް ދަށުކޯޓުގައި ބަޔާންދީ ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބި، އިތުރު ފުރުޞަތަކަށް ނުވަތަ ވަކީލަކު އައްޔަނުކުރުމަށް އެދިފައިނުވާނަމަ، ދިފާޢުގެ އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތު ނުލިބުނުކަމަށް ބެލެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ނުކުތާ 3.4)
- އެގްރީމެންޓު ބާޠިލުކުރުމުގެ ޙުކުމަކުން، އެގްރީމެންޓުގެ ދަށުން ބިމުގައި ކޮށްފައިވާ ޚަރަދާއި ލިބެންޖެހޭ ބަދަލު ހޯދުމަށް ވަކިން ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހެއް ނާޅައެވެ. (ނުކުތާ 3.5)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޙުސައިން ޝަހީދު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް