ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/252
ޢަބްދުއްސައްތާރު އިބްރާހީމް ވ. ޢާބިދާ މުޙައްމަދު، 2016/HC-A/252
Abdhusathaaru Ibrahim v. Aabidhaa Mohamed 2016/HC-A/252 (2016/HC-A/252, High Court of the Maldives, 21 November 2018)
ޢަބްދުއްސައްތާރު އިބްރާހީމް ވ. ޢާބިދާ މުޙައްމަދު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
472,200 ރުފިޔާގެ ކުލިއާއި 1,087,936 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާއާއެކު 1,560,136 ރުފިޔާ ދައްކަންޖެހޭކަން ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 8 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދައްކަން ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފު ރައްދުވި ފަރާތުގެ ފިރިމީހާ ދިރިހުއްޓާ 2008 ގައި ޢިމާރާތެއް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތާއެކު ކުލީގެ އެއްބަސްވުމެއް ހެދިއެވެ. ފިރިމީހާ ވަފާތުވުމުން ތަރިކައިން އެ ޢިމާރާތް ލިބުނު އަނބިމީހާ، 2012 ޖޫން އިން 2013 އޮގަސްޓާ ހަމައަށް ނުދައްކާ ކުލީގެ ފައިސާއާއި ޖޫރިމަނާ ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހޯދަން އެދޭ ފައިސާގެ ތަފްޞީލް ހުށަނާޅާތީ ޖަވާބުދާރީވުމަށް ހުރަސް އެޅި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 (ށ) އާ ޚިލާފުވެފައިވާ ކަމަށާއި، އެއްބަސްވުމުގެ 6 ވަނަ މާއްދާއަށް ބިނާކޮށް ޖޫރިމަނާ ކުރީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ވަފާތުވި މީހަކު ހަދާފައިވާ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ލިބެންޖެހޭ ކުލި، ތަރިކައިން އެ ޢިމާރާތް ލިބުނު ވާރިޘަށް ހޯދިދާނެތޯއާއި، ދަޢުވާގައި ފައިސާގެ ތަފްޞީލް ނެތުމުން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 (ށ) އާ ޚިލާފުވޭތޯއާއި، އެއްބަސްވުމުގެ ޖޫރިމަނާގެ މާއްދާއަށް ބިނާކޮށް ޖޫރިމަނާ ދައްކަން ޙުކުމްކުރުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ތަރިކައިން ޢިމާރާތް ލިބުނު ވާރިޘަށް ކުލި ލިބެންޖެހޭކަމާއި، ދަޢުވާގެ މުއްދަތާއި ކުލީގެ ޢަދަދާއި ޖޫރިމަނާގެ ރޭޓް އެއްބަސްވުމުން ސާފުކޮށް އެނގޭތީ ތަފްޞީލް ނެތުމުގެ ނުކުތާއަށް އަސާސެއް ނެތްކަމާއި، ޖޫރިމަނާގެ ބުނިޔާދާއި ވަގުތު އެއްބަސްވުމުގައި ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވާތީ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުނުވާކަމަށް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ތަރިކައިގައި ހިމެނޭ މުދަލެއް ބަހައިގެން ވާރިޘުންގެ ތެރެއިން ވަކި މީހަކަށް ވަކި މުދަލެއް ލިބިދިނުމުގައި، އެ މުދަލާ ގުޅިގެން މަންފާއާއި ޒިންމާ ވަކިކޮށް އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންނުކުރާހާ ހިނދަކު، އެ މުދަލުގެ މައްޗަށްވާ މަންފާއާއި ޒިންމާ ތަބާވެގެން އޮންނާނީ އެ މުދަލުގެ މިލްކުވެރިކަން ނަޤުލުވެގެންވީ ފަރާތަށެވެ. (03 (ށ))
- އެހެންކަމުން، ވަފާތުވި މީހާ ކުއްޔަށް ދީފައިވާ ޢިމާރާތެއް ތަރިކައިން ވާރިޘަކަށް ލިބުމުން، ކުލީގެ ފައިސާ އެހެން ފަރާތަކަށް ލިބިގެންވާކަން ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ، އެ ޢިމާރާތުގެ ކުލި ލިބެންވާނީ މިލްކުވެރިކަން ނަޤުލުވި ވާރިޘަށެވެ. (03 (ށ))
- ދަޢުވާގައި ކުލި ހޯދަން އެދޭ މުއްދަތު ބަޔާންކޮށް، ކުލީގެ ޢަދަދާއި ދައްކަންޖެހޭ ތާރީޚާއި ލަސްވާ ކޮންމެ ދުވަހަކަށް ނަގާ ޖޫރިމަނާގެ މިންވަރު އެއްބަސްވުމުން ސާފުކޮށް އެނގެން އޮތްނަމަ، ދަޢުވާގައި ފައިސާގެ ތަފްޞީލް ނެތުމުން ޖަވާބުދާރީވުމަށް ހުރަސް އެޅިއްޖެކަމަށް ބުނުމަކީ ރަނގަޅު އަސާސެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވާ ދަޢުވާއެއް ނޫނެވެ. (03 (ނ))
- ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާއަކީ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ބައިވެރިން އެ ކޮންޓްރެކްޓުގައިވާ އިލްތިޒާމުތައް އަދާކުރަންވާނީ އޭގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ކަމަށް ބަޔާންކުރާ މާއްދާއެވެ. ޖޫރިމަނާ ނަގާނީ ކޮން އެއްޗަކުންކަމާއި ނަގާ ވަގުތު އޮޅުމެއްނެތި ސާފުކޮށް އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، އެ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް ޖޫރިމަނާ ދައްކަން ޙުކުމްކުރުމަކީ އެ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (03 (ރ))
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާ
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް