ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/436
ޠަލްޢަތު މުޙައްމަދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2016/HC-A/436
Talathu Mohamed v. Prosecutor General 2016/HC-A/436 (2016/HC-A/436, High Court of the Maldives, 23 May 2019)
ޠަލްޢަތު މުޙައްމަދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލެއް ކުރުމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން 17 އަހަރުގެ ޖަލު ޙުކުމް ކުރި.
2015 ނޮވެމްބަރު 2 ގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާއި އިތުރު ތިން މީހަކު ބައިވެރިވެގެން އައި.އީ.ޑީއެއް ހަދައި، މާލޭ މުލިއާގޭ ކައިރީ ނޫރާނީ ގޯޅީގައި ޕާކުކޮށްފައިވާ ޕިކަޕެއްގެ ބެޓެރި (ފިއުލް ޓޭންކް) މަތީގައި ބެހެއްޓި ކަމަށް ދަޢުވާކުރި.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އިންސިޑެންޓް ރިޕޯޓެއް އެކްސްޕާޓް ރިޕޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެފައިވާކަމަށާއި، ހެކި ފުދުނުކަމަށާއި، ފެއަރ ލޭބަލިންގ އުޞޫލާ ޚިލާފުކަމަށާއި، އައި.އީ.ޑީއެއްކަން ފޮރެންސިކުން ކަށަވަރުނުކުރާކަމަށާއި، ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީ ނެތްކަމަށާއި، އެއީ މަޖަލަކަށް ހެދި ފޭކު އެއްޗެއްކަމަށް.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޢާންމު ސަރަޙައްދެއްގައި ޕާކުކޮށްފައިވާ ޕިކަޕެއްގެ ބެޓެރި މަތީގައި އައި.އީ.ޑީއެއް ބެހެއްޓުމުގައި ބައިވެރިވުމުން ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލެއް ކުރުމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ކުށް ސާބިތުވޭތޯއާއި، އެ އެއްޗަކީ ގޮވާ އެއްޗެއްކަން ކަނޑައެޅުމަށް ހުށަހެޅި އެކްސްޕާޓް އޮޕީނިއަން ރިޕޯޓާއި އިންސިޑެންޓް ރިޕޯޓު ބަލައިގަތުން ޞައްޙަތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ޝަރީޢަތުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފާއި ބައިވެރިއެއްގެ އިޢުތިރާފާއި ވީޑިއޯ ފުޓޭޖާއި ފުލުހުންގެ ހެކިބަހުން ބައިވެރިވިކަން ސާބިތުވޭ؛ އީ.އޯ.ޑީ ޓީމުގެ ޚަބީރު ޝަރީޢަތަށް ޙާޟިރުކޮށް ހެކިބަސް ނަގާފައިވާތީ 2011/SC-A/31 ގެ އުޞޫލާ އެއްގޮތަށް އޭނާގެ ރައުޔު ބަލައިގަނެވޭ؛ ބެހެއްޓި ތަނާއި ގޮތުން ޢާންމުންނަށް ބިރުދެއްކުމުގެ މަޤްޞަދު އެނގޭ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލެއް ކުރުމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް، ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ މަޤްޞަދެއްގައި ނުވަތަ (ށ) ގައިވާ އެއްޗެއް ބޭނުންކޮށްގެން، 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ޢަމަލެއް ކުރުމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އެއްވެސް ސިފައެއްގައި ބައިވެރިވިކަން ސާބިތުކޮށްދޭންޖެހެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2)
- ޢާންމުން ހިނގާބިނގާ އުޅޭ ސަރަޙައްދެއްގައި ފިއުލް ޓޭންކާ ކައިރީގައިވާ ވެހިކަލެއްގެ ބެޓެރި މަތީގައި އައި.އީ.ޑީއެއް ބެހެއްޓުމަކީ ޢާންމުންގެ ސަލާމަތަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެއްވާފަދަ ޙާލަތެއް ކުރިމަތިކުރުވުން (5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (7)) ކަމަށާއި، އެ ބެހެއްޓި ގޮތާއި ތަނަށް ބަލާއިރު ޢާންމުންނަށް ބިރުދެއްކުމުގެ ނިޔަތުގައި ކުރި ޢަމަލެއްކަން އެނގެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2)
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފާއި، އެއާ ގުޅިފައިވާ ހެކި ޤަރީނާ (ވީޑިއޯ ފުޓޭޖް، ފުލުހުންގެ ހެކިބަސް، ބައިވެރިއެއްގެ އިޢުތިރާފް) ލިބިފައިވާނަމަ، އެއީ މަޖަލަކަށް ހެދި ފޭކު އެއްޗެއްކަމަށް ބުނުމަކުން ބައިވެރިވުމުގެ ކުށް ސާބިތުވުމަށް ހުރަހެއް ނާޅައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.1-3.3)
- އެކްސްޕާޓް އޮޕީނިއަން ރިޕޯޓެއްގައި ހިމަނަންޖެހޭނީ ވަކި މަޢުލޫމާތުތަކެއްކަން ބަޔާންކުރާ އުޞޫލެއް ނެތެވެ؛ ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއްގައި ޚަބީރެއްގެ ރައުޔަށް ބިނާކޮށް ކަމެއް ނިންމޭނީ، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/31 ގައިވާ ގޮތުން، އެ ޚަބީރު ޝަރީޢަތަށް ޙާޟިރުކޮށް ހުވާކުރުވައި ޚަޞްމުންނަށް ސުވާލުކޮށް މުނާޤަޝާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަށްފަހުގައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.3)
- ނުގޮވާ އޮތް އައި.އީ.ޑީއެއް ފަންކްޝަންކުރޭތޯ ބެލުމަކީ ނުރައްކާތެރި ޙާލަތެއް ކުރިމަތިވާނެ ކަމަކަށްވާތީ، އެއީ ގޮވާ އެއްޗެއްކަން ކަމާ ގުޅޭ ތަމްރީނާއި ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ އީ.އޯ.ޑީ ޓީމުން ކަށަވަރުކޮށް، ރިޕޯޓުގައި ސޮއިކުރި ފަރާތްތަކުގެ ހެކިބަސް ނަގާފައިވާނަމަ، ފޮރެންސިކް ތަޙްލީލެއް ނުކުރުމަކީ އެ ނިންމުން ބާޠިލުވާނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.3)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2015 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)، 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) އިން (7) އަށް، 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި (ނ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- 2011/SC-A/31
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް