ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2020/HC-S-A/08
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޒައިދު އިސްމާޢީލް، 2020/HC-S-A/08
Prosecutor General v. Zaidhu Ismail 2020/HC-S-A/08 (2020/HC-S-A/08, High Court of the Maldives, 12 March 2020)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޒައިދު އިސްމާޢީލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ހޯނޑެއްދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނިންމީ ބަންދުކުރިތާ 30 ދުވަސް ފަހަނައެޅިގެން ދަޢުވާ ހުށަހަޅާފައިވާތީ ދަޢުވާއާ ގެން ކުރިއަށް ނުދެވޭނެ ކަމަށާއި، މިހާރު ކުރެވެން އޮތް ދަޢުވާއެއް ނޫންކަމަށެވެ.
އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވުނު ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ފޯމާއި ލިޔުންތައް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން 16 ނޮވެމްބަރ 2017 ގައި ރެޖިސްޓަރޑް ޕޯސްޓަށް ޙަވާލުކުރިއެވެ.
ދައުލަތުން ބުނީ ދަޢުވާ އުފުލުމާއި ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 83 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމަކީ ތަފާތު ދެކަމެއްކަމަށާއި، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 83 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ބަންދުގައި ހުރި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ 30 ދުވަހުގެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ދަޢުވާ އުފުލިކަމަށް ބަލަންވީ ދަޢުވާ ފޯމު ރެޖިސްޓްރީ ޕޯސްޓަށް ޙަވާލުކުރި ތާރީޚުންތޯ، ނުވަތަ ކޯޓަށް ލިބުނު ތާރީޚުންތޯ؛ އަދި ދަށުކޯޓުން ދަޢުވާ ބަލައިނުގަތުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކުރި ނިންމުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު؛ ދަޢުވާ އަލުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ ބަލައިގަނެ ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ
ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 83 ވަނަ މާއްދާއާ ބެހޭ ދައުލަތުގެ މާނަކުރުން ބަލައިނުގަނެ، ނަމަވެސް ރެޖިސްޓްރީ ޕޯސްޓުން ފޮނުވާ ތަކެއްޗަށް ބަލަންވީ ފޮނުވި ތާރީޚަށް ކަމަށާއި، 16 ނޮވެމްބަރ 2017 އަކީ 19 ނޮވެމްބަރ 2017 ގެ ކުރީގެ ތާރީޚަކަށްވާތީ ދަޢުވާ އުފުލާފައިވަނީ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައިކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 83 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަކީ 94 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާ އުފުލާއިރު ދަޢުވާއާއެކު ހުށަހަޅަންޖެހޭ ތަކެތި ބަޔާންކުރުމެވެ. 94 ވަނަ މާއްދާގެ ބޭނުމަށް ދަޢުވާ އުފުލުމަކީ 83 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބަޔާންތަކާއި ލިޔެކިޔުން ނުހިމަނާ ދަޢުވާ އުފުލުން ކަމަށް މާނަކޮށްފިނަމަ ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމަށް މުއްދަތު ކަނޑައެޅުމުގެ މަޤްޞަދު ގެއްލިގެންދާނެއެވެ. (ނ)
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަންދުކުރެވިފައިވާ މީހެއްގެ މައްޗަށް ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމަތިން ފުރަތަމަ ޙާޟިރުކުރެވޭތާ 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދަޢުވާ އުފުލަންވާނެއެވެ. ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ނޫންނަމަ ނުވަތަ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދީފައި ނުވާނަމަ، ދަޢުވާ އުފުލަންވާނީ އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައެވެ. (ކ)، (އ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 ގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، ދެ ކަމެއްގެ ދޭތެރޭގައި ހިނގާ މުއްދަތު ގުނާއިރު އެ ދެ ކަމެއް ހިނގާ ދެ ދުވަސް ނުހިމެނޭނެއެވެ. (ވ)
- ދަޢުވާ އުފުލުމަށް ކޯޓަށް ލިޔުންތައް ފޮނުވަންވީ ގޮތެއް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާތީ، އެ ލިޔުންތައް ރެޖިސްޓްރީ ޕޯސްޓު މެދުވެރިކޮށް ފޮނުވިދާނެއެވެ. (ދ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 34 ވަނަ މާއްދާގައި ބޭނުންކޮށްފައިވާ ލަފުޒަކީ "ފޮނުވުން" ކަމުން، ރެޖިސްޓްރީ ޕޯސްޓު މެދުވެރިކޮށް އެއްޗެއް ފޮނުވާ ޙާލަތުގައި ބަލަންޖެހޭނީ އެ އެއްޗެއް ފޮނުވި ތާރީޚަށެވެ. އެހެންކަމުން ދަޢުވާ ފޯމާއި ލިޔުންތައް 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރެޖިސްޓްރީ ޕޯސްޓަށް ޙަވާލުކޮށްފިނަމަ ދަޢުވާ އުފުލާފައިވަނީ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައެވެ. (ތ)، (ގ)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާޢިދު ތަޠްބީޤުނުވި ނަމަވެސް، އެ ޤަވާޢިދުގެ 104 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގައިވާ، ޕޯސްޓުކުރާ ތާރީޚަކީ ދަޢުވާ އުފުލާ ތާރީޚު ކަމުގައި ބެލުމުގެ މަފްހޫމަކީ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 ގެ 34 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކުރުމުން ދޭހަވާ މާނައެވެ. (ލ)
- ބަންދާމެދު ކުރާ ނިންމުމަކީ މައުޟޫޢީ ޤަޟިއްޔާ ހިންގުމާމެދު ކުރާ ނިންމުމެއް ނޫންކަމުން، އެ ނިންމުމުގެ ސަބަބުން މައުޟޫޢީ މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ހުރަހެއް ނާޅައެވެ. އަދި އިސްތިއުނާފުކުރެވުނު ޤަޟިއްޔާ ނިންމިފަހުން ނެރުނު ސަރކިއުލަރތަކާއި ކުރެވުނު ނިންމުންތަކަކީ އެ މައްސަލައަށް ތަޠްބީޤުކުރެވޭނެ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. (ށ)، (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، 49، 58، 60، 83 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ރ)، (ޅ)، 105 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 34 ވަނަ މާއްދާ އަދި 35 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 104 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރ ނަންބަރު SC/2019/02 (27 ޖަނަވަރީ 2019)
- ހައިކޯޓު ދެކުނު ގޮފީގެ ނަންބަރު IH/2020/04-HC(S) (13 ފެބުރުއަރީ 2020) އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ހުއްދައިގެ ނިންމުން
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2019/HC-N-A/09
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2019/HC-N-A/10
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ހާތިފް ޙިލްމީ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް