ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/231
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ނެރްމޯލް ޗަންދްރާ ޕައުލް، 2019/HC-A/231
Prosecutor General v. Nermoal Chandhraa Paul 2019/HC-A/231 (2019/HC-A/231, High Court of the Maldives, 3 September 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ނެރްމޯލް ޗަންދްރާ ޕައުލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ތަޙްޤީޤަށް އެހީތެރިވުމާއި އެޑްރެސް ބަދަލުވެއްޖެނަމަ ފުލުހުންނަށް އެންގުމާއި ހުއްދައާނުލައި މާލެއިން ނުފުރުމުގެ ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ބިދޭސީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކު، ކުއްޔަށް ކޮޓަރި ދޫކޮށް ބިދޭސީ އަންހެނުން ބައިތިއްބައިގެން ފައިސާއަށް ހަށިވިއްކުމުގެ ވިޔަފާރި ކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނެވެ. އޭނާގެ ވޯކް ވިސާގައިވާ ވަޒީފާއާއި ސައިޓާ ތަފާތު ކަންކަމެއްގައި އުޅެމުން ދިޔައިރު، ވަޒީފާދޭ ފަރާތް ތަޙްޤީޤުން ހޯދާފައި ނުވެއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފް، އަދި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާނުވެ ނެރުނު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ހަށިވިއްކުމުގެ ވިޔަފާރީގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު ބިދޭސީއަކު، ވަޒީފާދިން ފަރާތް ކަނޑައަޅައި ޒިންމާ ކުރުވުމެއް ނެތި ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ނިންމުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ބަންދުން ދޫކޮށްލުމުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ޕީޖީ ހުށަހަޅައިފިނަމަ ބަންދާމެދު ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަލުން ގޮތެއް ނިންމަން ކަނޑައެޅި
ތުހުމަތުގެ މިންވަރަށް ހެކި ހުރިއިރު، ކުށަކީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރި ކުށެއް ކަމާއި ފިލާފާނެ ބިރު އޮތުމާއި، ބިދޭސީއަށް ޒިންމާވާނެ ވަޒީފާދޭ ފަރާތެއް ހޯދާފައި ނުވުމުން، މުޖުތަމަޢަށް ދޫކޮށްލުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ނިންމުމެކެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާއިރު ފަނޑިޔާރު ބަލަންވާނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއަށާއި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ހަވަނަ ބާބާއި އޭގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދަށެވެ؛ ދެފަރާތުން ހުށަހަޅާ ކަންކަމުގެ އިތުރުން 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިން (ރ) އަށް ބަޔާންކުރާ ކަންކަމާއި 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ސަބަބުތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (3.2)
- ހައްޔަރުކުރެވުނު ދުވަހު ޞައްޙަ ވޯކް ވިސާއެއް އޮތުމަކީ ބިދޭސީއަކު ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް އުޅޭ މީހެއްކަމަށް ބަލަން ފުދޭ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ކުރަމުންދިޔަ މަސައްކަތާއި ތަނަކީ ވޯކް ޕާމިޓްގައިވާ ކަންކަމާ ދިމާއިދިކޮޅު ކަންކަމެއްނަމަ، ބިދޭސީން ވަޒީފާ އަދާކުރުމުގެ ގަވާއިދުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އޭނާއަކީ ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް އުޅޭ މީހެއްކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (3.3)
- މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ، ފިލާފާނެ ބިރު އޮތްކަމަށް ބަލަންޖެހޭ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތައް ހުރި ބިދޭސީއެއްގެ މައްޗަށް ޤާނޫނީ ގޮތުން ޒިންމާވާނެ ފަރާތެއް ހޯދާފައި ނުވަނިސް މުޖުތަމަޢަށް ދޫކޮށްލުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (3.3)
- ބިދޭސީން ވަޒީފާ އަދާކުރުމުގެ ގަވާއިދުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބިދޭސީ ބެލެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާ ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް މަތިކޮށްފައިވާތީ، ބިދޭސީއަކު ހައްޔަރާމެދު ގޮތެއް ނިންމަން ހާޒިރުކުރާއިރު ވަޒީފާދިން ފަރާތުގެ ފުރިހަމަ މަޢުލޫމާތު ތަޙްޤީޤުކުރާ ފަރާތުން ކޯޓަށް ފޯރުކޮށްދޭން ޤާނޫނީ ގޮތުން ލާޒިމެވެ؛ އަދި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ރ) (1) ނުވަތަ (2) ގެ ދަށުން އޭނާ ދޫކުރެވޭނީ ވަޒީފާދިން ފަރާތް ސާފުކޮށް އެ ފަރާތް ޒިންމާ ކުރުވުމަށްފަހުގައެވެ. (3.4)
- ބިދޭސީއެއްގެ ހައްޔަރާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ އިތުރުން އިމިގްރޭޝަންގެ ޤާނޫނާއި ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނާއި އެ ޤާނޫނުތަކުގެ ދަށުން ހެދިފައިވާ ގަވާއިދުތަކަށް ފަނޑިޔާރު ބަލަންވާނެއެވެ؛ ޒިންމާވާނެ ފަރާތެއް ނުދެއްކޭނަމަ އޭނާ ހުންނަންވާނީ އެފަދަ މީހުން ބައިތިއްބުމަށް ދައުލަތުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ މަރުކަޒެއްގައެވެ. (3.4)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ހަވަނަ ބާބު، 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިން (ރ) އަށް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ރ) ގެ (1)، (2)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2007 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިމިގްރޭޝަންގެ ޤާނޫނު) އާއި އޭގެ ދަށުން ހެދިފައިވާ ގަވާއިދުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ހެދިފައިވާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބިދޭސީން ވަޒީފާ އަދާކުރުމުގެ ގަވާއިދުގެ 14 ވަނަ މާއްދާ، 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 1 އަދި 4 ވަނަ ނަންބަރު، 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2018/HC-A/134
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް