ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2021/HC-A/103
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މޫސާ މަނިކު، 2021/HC-A/103
Prosecutor General v. Moosa Maniku 2021/HC-A/103 (2021/HC-A/103, High Court of the Maldives, 14 April 2021)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މޫސާ މަނިކު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ދައުލަތުން ވަކީލަކު ހަމަޖައްސައިދިނުމުގެ ޙައްޤު މަޙްރޫމްކޮށް ނެގި ބަޔާނެއް ކަމަށް ބުނެ، ބަޔާނާއި ރެކޯޑިންގ ހެކީގެ ގޮތުގައި ބަލައިނުގަތުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.
ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖިންސީ ނިޔަތެއްގައި އަތްލުމާއި ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގުނަވަން ދެއްކުމުގެ ތުހުމަތުގައި ދަޢުވާކުރި މައްސަލައެއްގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް 27 އޯގަސްޓް 2020 ގައި ވަކީލަކާ ނުލައި ދިން އިޢުތިރާފު ބަޔާނާއި ރެކޯޑިންގ ދައުލަތުން ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުނީ ނިންމުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 46(ދ) އާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143(ރ) އާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް ގެނެވުނު 3 ވަނަ އިޞްލާޙުގެ ކުރިން، ދައުލަތުން ވަކީލަކު ހަމަނުޖައްސައި ނެގި އިޢުތިރާފު ބަޔާނާއި އިންޓަވިއު ރެކޯޑިންގ، އެ އިޞްލާޙަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިނުގަތުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ނިންމުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު (ބަޔާނާއި ރެކޯޑިންގ ހެކީގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަންނަންޖެހޭ)
ބަޔާން ނެގިއިރު އެ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ހިމެނިފައިވާ ކުށެއް ނޫންކަމާއި، 3 ވަނަ އިޞްލާޙު ރަޖުޢީކޮށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެ ކަމުން، ދައުލަތުން ވަކީލަކު ހަމަޖައްސަންޖެހޭ މައްސަލައެއް ނޫން ކަމަށާއި، ބަޔާނަކީ ޞައްޙަ އިޖުރާއަތުގެ ދަށުން ނެގި ބަޔާނެއް ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކުށެއްގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ؛ ނަމަވެސް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ދައުލަތުން ވަކީލަކު ހަމަޖައްސައިދޭންޖެހެނީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްކަމުގައި ވެފައި، އޭނާއަކީ ވަކީލަކު ހޯދޭވަރުގެ މާލީ ތަނަވަސްކަމެއް ނެތް މީހަކަށް ވާނަމައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7)
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަޔާން ނެގިއިރު (27 އޯގަސްޓް 2020) ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ކުށްތައް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގައްޔާއި ގަވާއިދު ނަންބަރު 2017/R-78 ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގައި ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ހިމެނިފައި ނުވެއެވެ؛ އެ ކުށްތައް ހިމެނުނީ 22 ސެޕްޓެންބަރު 2020 ގައި ޢަމަލުކުރަން ފެށި 3 ވަނަ އިޞްލާޙުންނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7)
- ޤާނޫނުތައް ރަޖުޢީ ނުވާ އުޞޫލު (مبدأ عدم رجعية القوانين) ގެ ދަށުން، ޤާނޫނެއް ހިނގަނީ ޢަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހު ހިނގާ ކަންކަމުގެ މައްޗަށެވެ؛ ކުރިން ހިނގާފައިވާ ކަންކަމާއި އުފެދިފައިވާ ޤާނޫނީ މަރުކަޒު (legal status) ތަކުގެ މައްޗަށް ގޮތް ކަނޑައެޅޭނީ އެކަމެއް ހިނގިއިރު ޢަމަލުކުރެވެމުން ދިޔަ ޤާނޫނުގެ ދަށުންނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8)
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާއަށް ގެނެވުނު އިޞްލާޙު ކުރިން ހިނގާފައިވާ ކަމެއްގެ މައްޗަށް ރަޖުޢީކޮށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެ ކަމުން، ބަޔާނުގެ ޞައްޙަކަން ބަލަންޖެހޭނީ ބަޔާން ނެގިއިރު ޤާނޫނު އޮތްގޮތުގެ މައްޗަށެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9)
- ޞައްޙަ އިޖުރާއަތުގެ ދަށުން ތަޙްޤީޤަށް ދީފައިވާ ބަޔާނާއި އިންޓަވިއު އޯޑިއޯ ވީޑިއޯ ރެކޯޑިންގ ދަށުކޯޓުން ހެކީގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަންނަންޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 10)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 41 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ދ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 21/2020 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް 3 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު)
- ގަވާއިދު ނަންބަރު 2017/R-78 (ޖިނާއީ ބޮޑެތި މައްސަލަތަކުގައި ތުހުމަތު ކުރެވޭ މީހުންގެ ތެރެއިން ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދޭ ފަދަ މާލީ ތަނަވަސްކަމެއް ނެތް މީހުންނަށް ދައުލަތުން ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށް ދިނުމާބެހޭ ގަވާއިދު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ބެންޗު
- ޙުސައިން ޝަހީދު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޙަސަން ޝަފީޢު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް