ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2021/HC-A/042
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަބްދުސް ސަލާމް، 2021/HC-A/042
Prosecutor General v. Abdhus Salaam 2021/HC-A/042 (2021/HC-A/042, High Court of the Maldives, 25 February 2021)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަބްދުސް ސަލާމް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއް އޮއްވާ ޢާންމު އިޖުރާއަތަށް ދެވޭނެ ނޫންކަމަށް ބުނެ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި ފަރެސްމާތޮޑާ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ދޫކޮށްލިއެވެ.
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު ބިދޭސީ ފަރާތެއް، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ފުލުހުން އެދުނެވެ.
ދައުލަތުން ބުނީ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަންދަށް އެދުމަކީ އިޚްތިޔާރީ ކަމެއް ކަމަށާއި، ހެކި ހުރުމުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަންދުކުރަންޖެހޭނެ ކަމަށާއި، އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އާއި 143 (ރ) އާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ކުށެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގައިވާ ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތް ދޫކޮށް، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އެދެވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދައުލަތުގެ އިސްތިއުނާފު ބަލައިނުގަނެ، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް (އަޣްލަބިއްޔަތުން)
އަޣްލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި، ޚާއްޞަ ޤާނޫނު ޢާންމު ޤާނޫނަށް އިސްވާއިރު ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުން ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ އިޖުރާއަތު މަންސޫޚުކުރުމުގެ ވިސްނުމެއް ނެތެވެ. ގޮންޖެހުންތަކަކީ ޢާންމު އިޖުރާއަތަށް ދެވޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. ޚިލާފު ރައުޔުގައި ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތަކީ ލާޒިމު އިޖުރާއަތެއް ނޫންކަމަށް ބުނެ އަމުރު ބާޠިލުކުރަން ފެނުނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9) ޝަރުޢީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކުގައި ކޯޓުތަކުގެ ޤަޟިއްޔާތަކަށް ޙަވާލާދީ މައްސަލަ ނިންމާނަމަ، އެ ޤަޟިއްޔާތަކަކީ ކޮބައިކަން ސާފުކޮށް އެނގޭނެހެން ލިޔަންޖެހެއެވެ.
- (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 11) ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ކުށްތަކަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ޖިނާއީ ބޮޑެތި ކުށްތަކެވެ؛ އެ ކުށެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހައްޔަރުކުރެވޭއިރު ފުރަތަމަ ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ އެ ކުށަށް ޚާއްޞަކޮށް ފާސްކޮށްފައިވާ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ ދަށުންނެވެ.
- (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 12-13) ޤާނޫނީ އުޞޫލަކީ ޢާންމު ޤާނޫނުތަކުގެ މައްޗަށް ޚާއްޞަ ޤާނޫނުތައް އިސްވުމެވެ؛ އޭގެ އިސްތިޘްނާއަކީ ފަހުން ފާސްކުރާ ޢާންމު ޤާނޫނަކުން ކުރީގެ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ އިޖުރާއަތު މަންސޫޚުކުރުމުގެ ވިސްނުން ސާފުކޮށް އެނގެން އޮތުމެވެ. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 212 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ އިބާރާތުން އެފަދަ ވިސްނުމެއް ނެތްކަން ސާފުވާތީ، ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތެއް އޮއްވާ ޢާންމު ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ ޤާނޫނީ ހަމައަކުން ހެޔޮކޮށް ކުރެވިދާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
- (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 14) ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަންދަށް އެދުމަކީ އިޚްތިޔާރީ ކަމެއްކަމަށް ބަލައި ދޫކޮށްލެވިއްޖެނަމަ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތަކާމެދު ހަމަހަމަ ނޫން ގޮތުގައި ތަފާތުކޮށް ޢަމަލުކުރުމަށް ދޮރު ހުޅުވި، ޖިނާއީ ޢަދުލުގެ ނިޒާމަށް ރައްޔިތުން ކުރާ އިތުބާރު ގެއްލިދާނެއެވެ.
- (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 16-17) ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައިވާ އިޖުރާއަތަށް ޢަމަލުކުރުމުގައި ގޮންޖެހުންތައް ހުރުމަކީ ޢާންމު އިޖުރާއަތަކަށް ދެވޭނެ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ އޭގެ ފަރުވާއަކީ ޤާނޫނު އިޞްލާޙުކުރުމެވެ. ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 30، 31، 32 އަދި 33 ވަނަ މާއްދާތަކުގެ ދަށުން ވަގުތީ ގޮތުން ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި 30 ދުވަހާއި އިތުރު 30 ދުވަހަށް ބަންދުކުރުމުގެ ޚާއްޞަ ބާރު ކޯޓަށް ލިބިދީފައިވާއިރު، ހުށަހެޅުމާމެދު 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމަންޖެހެއެވެ.
- (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 18) ޤާނޫނުގައިވާ ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތަށް ޢަމަލުނުކޮށް ބާޠިލު އިޖުރާއަތެއްގެ ތެރެއިން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މިނިވަންކަމުގެ އަސާސީ ޙައްޤާ ގުޅުމެއް ނެތް ކަމެއް ކަމަށް ބުނުމުގެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ.
- (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 19) މި މައްސަލައިގައި އުފެދިފައިވާ ސުވާލަކީ ޚާއްޞަ ޤާނޫނާއި ޢާންމު ޤާނޫނުގެ ސުވާލެއް ކަމުން، 2020/SC-A/93 ގައި ތުހުމަތާ ގުޅުވާދެވޭ ހެކި ހުރުމުން 60 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަންދުކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ބުނެފައިވާ ކަންކަން މި މައްސަލައަށް ތަޠުބީޤުނުކުރެވޭނެއެވެ.
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 1 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 28 ވަނަ މާއްދާ، 30 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، 31، 32، 33 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)، 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، 212 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ)
- 2020/HC-A/114
- 2020/SC-A/93
- 2020/HC-A/92 (އަޙްމަދު ރިފްޝާން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- ބެންޗު
- ޙުސައިން ޝަހީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޙަސަން ޝަފީޢު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- އެބައޮތް