ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-JC/07
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޝަފީޢު ޢަލީ، 2018/HC-JC/07
Prosecutor General v. Mohamed Shafeeu Ali 2018/HC-JC/07 (2018/HC-JC/07, High Court of the Maldives, 18 September 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޝަފީޢު ޢަލީ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް 27 ދުވަހަށް ޖަލަށްލުމާއި 40 އެތިފަހަރުން ޖަލްދުކުރުމަށް ޙުކުމްކުރި.
ތަޙްޤީޤެއްގައި ފުލުހުން ސުވާލުކުރުމުން ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތް މަސްތުވުމަށް ބަނގުރާ ބޯކަމަށް އިޢުތިރާފުވެ، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައާއި ޝަރީޢަތުގައިވެސް އިޢުތިރާފުވި.
މައްސަލަ އިސްތިއުނާފު ނުކުރެވުމުން ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ފޮނުވި؛ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުނީ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަކަން، ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަން އަދި ޙައްދު މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށަށް އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކުށް ސާބިތުކޮށް ޖަލާއި ޖަލްދު ކަނޑައެޅި ޙުކުމަކީ (އިސްތިއުނާފު ނުކުރެވުމުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ފޮނުވި) ޞައްޙަ ޙުކުމެއްތޯ؛ އިޢުތިރާފު، ކުށުގެ ރުކުންތައް، ޙައްޤުތައް އަދި އަދަބު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޤާއިމްކުރި
ދަޢުވާ ސާފުކޮށްދީ ވަކީލުގެ ޙައްޤު އަންގާފައިވާއިރު އޭނާ އެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލާފައިވާތީ، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢުވެފައި ނުވާތީ، ކުށުގެ ދެ ރުކުން ފުރިހަމަވާތީ، އަދި އަދަބު ޤާނޫނުގެ ތާވަލާއި އިޢުތިރާފުގެ ލުއިއާ އެއްގޮތަށް ކަނޑައަޅާފައިވާތީ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅި.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކުށެއްގެ ދަޢުވާ ބަލަން ފަށަންވާނީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ކޮބައިކަން ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތަށް ރަނގަޅަށް ސާފުވާގޮތަށް އެންގުމަށްފަހުގައެވެ. ޤާނޫނީ ވަކީލަކާ މަޝްވަރާކުރުމާއި އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ޙައްޤު އަންގާފައިވާއިރު އެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ޙައްޤުތަކުން މަޙްރޫމުކޮށްފައިވާކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ. (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާ)
- އިސްލާމީ ޖިނާއީ ޤާނޫނު ބަޔާންކުރާ ގޮތުން ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށް ސާބިތުކުރެވޭނެ އެއްގޮތަކީ ބުއިމީހާ ބަނގުރާ ބުއިކަމަށް އިޤްރާރުވުން ނުވަތަ އިޢުތިރާފުވުމެވެ. އޭގެ ސާބިތުވުމަށް އެއްފަހަރު އިޢުތިރާފުވުން ފުދެއެވެ. އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢުވެފައި ނުވާނަމަ އެ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކުރެވެއެވެ.
- ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށުގައި ދެ ރުކުނެއް ވެއެވެ: ބަނގުރާ ބުއިމާއި ޖިނާއީ ޤަޞްދެވެ. ބޯ އެއްޗަކީ ބަނގުރާ ނުވަތަ މަސްތުވާ ދިޔާ އެއްޗެއްކަން އޭނާއަށް އެނގޭނަމަ ޖިނާއީ ޤަޞްދުގެ ރުކުން ފުރިހަމަވެއެވެ.
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ދަށުން ޖުނަޙްގެ ދަރަޖައެއްގެ ކުށެއްގެ އަދަބު ކަނޑައަޅަންވާނީ ތާވަލުގައިވާ އަސާސީ މިންގަނޑުން ފެށިގެންނެވެ. ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތް އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައާއި ޝަރީޢަތުގައި އިޢުތިރާފުވުމުން އަދަބު އެއް ދަރަޖަ ދަށްކުރެވިދާނެއެވެ. ބަނގުރާ ބުއިމަކީ ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށަކަށްވާތީ ޖަލަށްލުމާއެކު ޖަލްދު ކުރުމުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތެކެވެ.
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 8100/12 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 202 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 8 ވަނަ ނަންބަރުގެ (ii) އަދި (ށ) ގެ 8 ވަނަ ނަންބަރު [ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް؛ ނަންބަރުތައް އޮޅިފައި]
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 0012 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، 0811 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 0118 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ތާވަލު) [ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް؛ ނަންބަރުތައް އޮޅިފައި]
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ލިބޭ މީހާގެ ޙައްޤުތަކުގެ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ)، (ޅ) [ލިޔުމުގައި '10 ވަނަ މާއްދާ' ކަމަށް؛ 51 ވަނަ މާއްދާ ކަމަށް ބެލެވޭ]
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް