ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2021/HC-B12/22
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން ނާސިހު، 2021/HC-B12/22
Prosecutor General v. Hussain Naasihu 2021/HC-B12/22 (2021/HC-B12/22, High Court of the Maldives, 1 July 2021)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން ނާސިހު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
މަރަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ވ) ގެ ދަށުންވެސް މުރާޖަޢާކުރެވޭނެކަމަށް ބުނެ، ބަންދު ރިމާންޑް ޖަލެއްގައި ދެމެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަދުއަޚްލާޤީ / ރޭޕް ތުހުމަތެއްގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވިފައިވާ މީހާ ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމަށް އެދުނެވެ.
ޕީޖީ އިން ބުނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޢަބްދުސް ސަލާމް ނިންމުމުގެ ދަށުން މުރާޖަޢާކުރަންވާނީ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަމަށާއި ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) އާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. ރައްދުވި ފަރާތުން ބުނީ 'އެކަށީގެންވާ ދިގު މުއްދަތު' ދެނެގަތުމަށް ޢާއްމު އިޖުރާއަތަށް ރުޖޫޢަވާން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވިފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދު އަމުރު މުރާޖަޢާކުރަންވާނީ އެ ޤާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުންތޯ، ނުވަތަ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ) ގެ ދަށުން މުރާޖަޢާކުރެވިދާނެތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ އަމުރުގެ ޤާނޫނީ އަސާސް ރަނގަޅު ނޫންކަމަށް ކަނޑައެޅި (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މުރާޖަޢާކުރަންވާނެ)؛ ބަންދު ދެމެހެއްޓުމުގެ ނިންމުމަށް ބަދަލެއް ނައި ކަމަށް ބެލެވޭ
އަޣުލަބިއްޔަތު ބެލީ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތެއް އޮތުމުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މުރާޖަޢާކުރަންވާނެކަމަށާއި، ނަމަވެސް ދަށުކޯޓުން ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. ޚިލާފު ރައުޔުގައި ބެލީ ދަޢުވާ އުފުލުމަށްފަހު 60 (ވ) ހިނގާނެ ކަމަށެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/13 ([2021] SC45) ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުން، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަމަކާ ގުޅިގެން ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް ރުޖޫޢަވާން ނުޖެހޭނެއެވެ؛ ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަންކަން އެ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ތަންފީޛުކުރުން ލާޒިމެވެ (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 5).
- ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ނެރޭ އަމުރެއް މުރާޖަޢާކުރުމަށް އެ ޤާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގައި ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތެއް ކަނޑައަޅާފައިވާތީ، އެފަދަ އަމުރެއް މުރާޖަޢާކުރަންވާނީ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުންނެވެ (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7-8؛ <a class="salj-number-link" href="https://sulthanamhar.com/summary-judgments/dh/mohamed_azram_v_prosecutor_general_2021_HC_B12_18/"><bdi class="salj-latin" dir="ltr">2021/HC-B12/18</bdi></a> ގައިވެސް މި އުޞޫލު ކަނޑައަޅާފައިވޭ).
- ނަމަވެސް ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންވެފައި ނުވާ ކަމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޢާއްމު އިޖުރާއަތުގެ ދަށުން ނެރެވިފައިވާ ބަންދު އަމުރެއް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ) ގެ ދަށުން މުރާޖަޢާކުރުމަށް ޤާނޫނީ ހުރަހެއް ނެތެވެ (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8).
- 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނެރުނު ބަންދު އަމުރެއް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ވ) ގެ ދަށުން މުރާޖަޢާކުރެވޭނެކަމަށް ދަށުކޯޓުން ބުނުމަކީ ރަނގަޅު ޤާނޫނީ އަސާސެއް ނޫން ނަމަވެސް، މުރާޖަޢާކުރުމުގައި 36 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކަންކަމަށް ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9-10).
- (ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރުގެ ރައުޔު) ޖިނާއީ ކުށް ކަނޑައަޅާ ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައި ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކެއް ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ ޢާއްމު އިޖުރާއަތުން އިސްތިސްނާވަނީ އެ ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތުގެ މިންވަރުގެ ނިސްބަތުން އެކަނިއެވެ؛ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި ނެތް ކަމެއްގައި ޢާއްމު ޤާނޫނަށް ނުވަތަ ގަވާއިދަށް ރުޖޫޢަވުން މަނާއެއް ނޫނެވެ (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 13-15).
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ފަސްވަނަ ބައި، 30 ވަނަ މާއްދާ، 33 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)، 36 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ)، 212 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- 2021/SC-A/13؛ [2021] SC45 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަބްދުސް ސަލާމް)
- 2021/HC-B12/18 (މުޙައްމަދު އަޒްރަމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- [2021] SC19 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަބްދުﷲ ޖިހާދު)
- [2021] SC67 (މަފްތޫޙު ސަޢީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް)
- ބެންޗު
- ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ، ހާތިފް ޙިލްމީ، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- އެބައޮތް