ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2021/HC-A/024
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން ނާސިހު، 2021/HC-A/024
Prosecutor General v. Hussain Naasihu 2021/HC-A/024 (2021/HC-A/024, High Court of the Maldives, 2 February 2021)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން ނާސިހު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
އައްޑުއަތޮޅު ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ޖިންސީ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވުނު މީހަކު ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ދައުލަތުން މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް އެދުނެވެ. ހައިކޯޓުގެ އަޑުއެހުމަށްފަހު ދަޢުވާ އެހެން މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަކަށް ހުށަހެޅިއެވެ.
ޕީޖީ އޮފީހުން ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 (ނ) އަދި 60 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) ގައިވާ ސްޓެއަރ ޑިސައިސިސްގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ޖިންސީ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވުނު މީހަކު ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކުރި އެދުން ދަތުރުކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ނެރުނު އަމުރެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު
ތުހުމަތަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތަކަށްވެ، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ލިބިފައިވާއިރު، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭތީ ދޫކޮށްލި އަމުރަކީ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ނެރުނު އަމުރެއް ނޫން ކަމަށެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހު، ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަށެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 6-7)
- ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި، ތުހުމަތު ސާބިތުކުރަން ކާފީ ހެކި ނެތް ނަމަވެސް، ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑު މިނާއި، ތަޙްޤީޤުގެ އުނދަގޫތަކާއި ބައިވެރިންގެ ޢަދަދާއި، ޤާނޫނުގައިވާ އަދަބާއި، ފިލައި ރައްކާވުމާއި ހެކި ނައްތާލުމުގެ ބިރު ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7)
- ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ނިންމިދާނީ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން، ޝަރުޠެއްނެތި ދޫކޮށްލުން، ކަފާލާތުގެ ދަށުން ދޫކޮށްލުން، ނުވަތަ ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލުމުގެ 4 ގޮތަކަށެވެ؛ އަދި ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ލިބިއްޖެނަމަ 15 ދުވަހަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ނުވަތަ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އިޚްތިޔާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8)
- ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ކުށްތަކާއި ރޭޕްކުރުމުގެ ކުށަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ) ގެ ދަށުން ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9)
- އަނިޔާ ލިބުނު ކުއްޖާގެ ބަޔާނާއި މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓާއި ޑީ.އެން.އޭ ހެކީގެ ޕްރިލިމިނަރީ ނޯޓިސް ފަދަ ހެކި އޮތުމަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ލިބިފައިވާ ކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ހެކިތަކެވެ؛ އަދި ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް މުޖުތަމަޢަށް ދޫވެފައި ހުރުމަކީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާ ކުރިމަތިވެދާނެ ސަބަބެއްކަމަށްވާތީ، އެފަދަ މީހަކު ބަހައްޓަންޖެހޭނީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ ނުފޯރުވޭނެ ތަނެއްގައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 10)
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ މައްސަލަ އަޑުއެހުމަށްފަހު ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާނަމަ، ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ދައުލަތުން އެދިއްޖެނަމަ، ޝަރީޢަތް ހިންގާ ކޯޓުން ހައިކޯޓުން ފާހަގަކުރި ކަންކަމުގެ އަލީގައި ބަންދާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމަން ޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 11)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ، 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ޅ) އަދި (ކ)
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް 3 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ)
- ހައިކޯޓު ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2017/HC-A/333
- ސުޕްރީމް ކޯޓު ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2010/SC-A/19
- ބެންޗު
- ޙުސައިން ޝަހީދު، ޢަލީ ސަމީރު، ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް