ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން އިސްހާޤު (އެޑްރެސް ސިއްރުކުރެވިފައި)

5ދައުލަތުން މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބުނެފައިވަނީ:

5.3- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާ ކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްސަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު)ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި އެ ޤާނޫނުގެ މަޤުސަދުތަކުގެ ތެރޭގައި، ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ބަލައިގަންނަ ބާވަތުގެ ހެކީގެ އިތުރުން، ކުޑަ ކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީ ގޯނާ ސާބިތުކުރުމަށް އިތުރު ބާވަތުގެ ހެކި ހައް ދޭ ކުރުމާއި، ބަލައިގަންނަ ހެކީގެ މިންގަނޑު ލުއިކުރުން ހިމެނކަމާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2012/HC-A/14 ޤަޟިއްޔާއާއި އެކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/HC-A/150 ޤަޟިއްޔާއަށް ބެލުމުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސް ގޯނާ ކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްސަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު)ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 5 ބާވަތުގެ ހެކި ހުރުން ލާޒިމް ނޫންކަން ކަނޑައަޅާފައިވާކަމަށެވެ.

5.3- ޙުސައިން އިސްޙާޤުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރެވުނު މައްސަލަ ސާބިތުކުރުމުގެ ގޮތުން ދައުލަތުން ވާނީ އަނިޔާ ލިބުނު ކުއްޖާގެ ކިޔާދީފައިވާ ބަޔާނާއި، ތަޙުޤީޤު މަރުޙަލާގައި ކުއްޖާ ކިޔައިދިންއިރު ނަގާފައިވާ އިންޓަވިއު އޯޑިއޯ ވީޑިއޯ ރެކޯޑިން ހެކީގެ ގޮތުގއަ ހުށަހަޅައި، އެކަން ޝަރީޢަތަށް ބަލައިގެންފައިވާކަމަށާއި، އޭގެ އިތުރުން ކުއްޖާ އެވާހަކަ ކިޔައިދިން ސްކޫލް ގެ ޓީޗަރު ޝަރީޢަތުގައި ހެކިބަސް އަދާކޮށްފައިވާކަމާއި، ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާ ވެފައިވާކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ އެންޑް ފެމިލީ ޕްރޮޓެކްޝަން ސަރވިސަސް އިން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ކުއްޖާއާބެހޭ ރިޕޯޓާއި، އެ ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ފަރާތް ހުށަހަޅައި އެފަރާތުން ހެކިބަސް އަދާކުރިކަމަށާއި، ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޮތުން ލިބިފައިވާ ހާނީއްކަ ސާފުކޮށްދިނުމަށް ކުއްޖާގެ މެޑިކޯ ލީގަލް ރިކޯޑު ހުށަހެޅިކަމަށާއި، ކުއްޖާގެ ސައިކޮލޮޖިކަލް ރިޕޯޓުން ފާހަގަވާން ހުރި ކަންކަމާއި، އެ ރިޕޯޓު ތައްޔާރު ކުރި ފަރާތް ހުށަހަޅައި ހެކިބަސް އަދާކުރިކަމާއި، ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުމާއި، ޖިސްމާނީ ގޮތުން ކުއްޖާއަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުންކަމަށް ޑޮކްޓަރީ ގޮތުން ފާހަގަވާން ހުރި ކަންކަން ދިމާވާކަމަށާއި، ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ވާހަކަތަކަކީ ހަޤީޤަތެއް ނެތް ވާހަކަތަކެއް ނުވަތަ އަލަށް އުފައްދައިގެން ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކެއްކަމަށް ބެލެވޭ އެއްވެސް ސަބަބެއް ނުވަތަ ހުއްޖަތެއް ނެތްކަމަށެވެ.

5.2- ދިފާއީ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި އަނިޔާ ލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަ ހުށަހެޅިކަމަށާއި، ނަމަވެސް އެފަރާތަކީ ޙުސައިން އިސްޙާޤު ބޮޑުދައިތަ ކިޔާ ފަރާތެއްކަން އެނގެން އޮންނަކަމުންނާއި، ސައިކޮލިޖިކަލް ރިޕޯޓު ހެދި ފަރާތުން ކުއްޖާގެ މަންމައާއި ކުރެވުނު މުޢާމަލާތްތަކުން، މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދަން ބޭނުންނުވާކަން ހާމަކޮށްފައިވާކަން އެނގެން އޮންނަކަމަށެވެ. އެހެންކަމުނަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/01 ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން މުއްތަހަމާ ވަކި ދަރަޖައަކަށް ތިމާގެ މީހަކު ނުވަތަ މުއްތަހަމާ މަޞްލަޙަތު ތަޢާރުޟުވާފަދަ ގުޅުމެއް އޮންނަ މީހަކު މުއްތަހަމާ އެއްކޮޅަށް ނުވަތަ ދެކޮޅަށް ހެކިބަސްދޭ ޙާލަތްތަކަކީ ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ހެކިބަސްދިނުން މަނާވެގެންވާ ޙާލަތެއްކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި އޮތުމުން ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ހެކިބަހަށް ބުރަދަން ދީގެން ނުވާނެކަމަށެވެ.

6އިސްތިއުނާފު ރައްދުވަ ފަރާތުން މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ ދައުލަތުން ހުށަހަޅާފައިވާ މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓަކީ ބަލައިގަނެވޭނެ ރިޕޯޓެއް ނޫންކަމަށާއި، އެއީ ކުއްޖާ ބުނެފައިވަނީ ކުއްޖާ ލައިގެން ހުރި ހެދުމުގެ މަތިން އަތްލިކަމަށވެ. އަދ ޖިންސީ ގުނަވަން ދުޅަވެފައި ހުރިކަމަށް ޑޮކްޓަރު ބުނެ ޖިންސީ ގޯނާ ކޮށްފައިވާކަމަށް ޝައްކު ކުރެވޭކަމަށް ނިންމާފައިވަނީ ހަމައެކަނި ފެނުނު ކަންތައްތަކުގެ މައްޗަށް ލަފާކޮށްފައިކަމަށާއި، ނަމަވެސް ތަނެއް ދުޅަވެފައި ހުރުމަކުން ޖިންސީ ގޯނާ ކުރިކަމަށް ލަފާނުކުރެވޭނެކަމަށާއި، އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ޑީ.އެން.އޭ ދިމާވެފައިނުވުމާއި، ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތް ދުޅަވެފައި ހުރި ދުޅަވުމާއި ޖިންސީ ޢަމަލަކާއި ގުޅޭނެ އެއްވެސް ހަމައެއް ފެނިފައނެތްކަމަށެވެ.

3ކުއްޖާގެ ފަރާތުން ސްކޫލުގެ މުދައްރިސަކު ބުނާ ބުނުން ފިޔަވައި ކުއްޖާގެ ޢާއިލީ ފަރާތުން، ޚާއްޞަކޮށް ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ފަރާތުން މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރވެނު އިރު އެދުވަސްވަރު ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތު ބިއްސެއް ނަގައިގެން އެތަން ކަހާހެދުމުގެ ސަބަބުން ދުޅަވެ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ގެއްލުން ލިބިފައި ހުރިކަން ދޭހަވާ ކަހަލަ ގޮތަކށަ ކުއްޖާގެ މަންމަބުނިކަމަށާއި،ކުއްޖާގެ ނިފްސާނީ ރިޕޯޓަށް ބަލާއިރުވެސް ކުއްޖާއަށް އެފަދަ ގެއްލުމެއީވެފައ ނުވާކަން އަދި ނަފްސާންގޮތުނ ވެސް އަސަރުތަކެއް ކޮށްފައި ނުވާކަން ފާހަގަވާން އޮންނަކަމަށެވެ.

8ތަޙްޤީޤް މަރުޙަލއިނާ ފެށިގެންވެސް ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތަށް ގެއްލުމެއް ނުވަތަ ދުޅައެއް ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވިފައި ވާކަމަށް ބުނެފައިވާތީ އާއި ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތު ކަހާހިރުވާ ކުއްޖާގެ އަމިއްލައަށް ވެސް ކުރިމަތިފަރާތަށް އެއްޗެހި ކޮއްޕާ ހަދާކަމަށް ގޭތެރޭގައި ވާހަކަ ދެކެވިފައިވާތީ އެކަން ދެނެތިބި ހެކިންގެ ހެކި ބަސް، ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ނަގާފައިވާކަމުން ޖިނާއީ ކުށެއް ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ވާ އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތް މިން ވަރަށް މި ކުށް ސާބިތު ނުވާކަމަށެވެ.

3. މި މައްސަލައާއި ގުޅިގެން ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު C/2013-/Cr..… ޤަޟިއްޔާ ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓަށާއި، އެ މައްސަލަ އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް ދައުލަތުން ހުށަހަޅާފައިވާ ނުކުތާތަކަށާއި، އެ ނުކުތާތަކާއި ގުޅިގެން ދެފަރާތުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ދައްކާފު އިވަ ވާހަކަތަކަށާއި، މައްސަލައާއި ގުޅުންހުރި އެންމެހައި ލިޔުންތަކަށް ބަލާއިރު އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ޝަރީޢަތަށް ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީ މައްސަލަތަކުގައި ޝަރިޢަތުން ހެކި ވަޒަންކުރުމުގެ ހަމަ

32ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ) 13 ވަނަ މާއް ދާގެ ދަށުން ހެކި ވަޒަންކުރުމުގއަ ބަލާނެ އުޞޫލު ދިވެހިރާއްޖެގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީސް ވ އަޙްމަދު މުޚްތާރު ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވެއެވެ. އެގޮތުން މިފަދަ މައްސަލަތަކުގައި އަނިޔާ ލިބުނު ކުޑަކުއްޖާގެ ބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ބަހެއްތޯ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 ޤަޟިއްޔާ ނުވަތަ ނޫންތޯ ބެލުމުގައި، އެ ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އެތެރެފުށުންނާއި ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްވޭތޯއާއި ޝަކުވާ އުފުލި ފަރާތުގެ އަޚުލާގާއި ޢަމަލުތަކާއި، ކުއްޖާގެ އުޅުން ހުންނަ ގޮތުގެ މައްޗަށާއި، މުއްތަހަމާބެހޭ ގޮތުން ޝަކުވާކުރުމުގައި އެއްވެސް ނުނިޔަތެއް އޮތްތޯ ބެލިދާނެ ކަމަށާއި އަދި މިކަންކަން ބެލުމުގައި ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ވަސީލަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެ މައްސަލައެއްގައި ލިބެންހުރި ހުރިހާ ވަސީލަތްތައް ބޭނުން ކުރެވިދާނެކަމަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވެއެވެ.

33އަދި ކުއްޖާ ކިޔައިދިނުން އެތެރެ ފުށުން އެއްގޮތް ވުމަކީ tency)(Internal Consis ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ވާހަކަތަކުގައި ތެދުބަހުން ވާހަކައެއް ކިޔައިދޭ މީހަކު ކިޔައިދޭނެފަދަ ތަފްޞީލުތައް ހުރުމެވެ. އަދި ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުން ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްތޯ Consistency) External( ބެލުމުގައި ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުމަށް ބާރު ލިބޭ އެހެނިހެން ހެކިބަސްތަކުގެ ސަބަބުންނާއި މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅުނު ހެކި ޤަރީނާތަކުގެ ސަބަބުން ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުން ޤަބޫލުކުރެވޭތޯ ބަލަންޖެހޭކަމަށްވެސް ބުނެވުނު ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވެއެވެ.

33. ދިވެހިރާއްޖެގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީސް ވ އަޙްމަދު މުޚްތާރު ޤޟިއްޔަ އިތުރު ފުޅާ ނަޒަރިއްޔާތަކުން ބަލައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީސް ވ އިލްހާމް ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ މުޚްތާރު ޤަޟިއްޔާގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުން ބަޔާންކުރަނީ ކުއްޖާގެ ހެކިބސަ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދު ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ ކުއްޖާ ދީފައިވާ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ސާބިތު ކުރެވިދާނެކަމަށާއި، އެ އުޞޫލުން ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީ ކުށުގެ ދަޢުވާތައް ސާބިތުކުރުމުގެ އަސާސް ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 ޤަޟިއްޔާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2022/HC-A/407 ޤަޟިއްޔާ ބިނާވަނީ ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ކަމަށްވާއިރު، ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ނުނަގައި އެކަން ކުރެވޭނެ ހަމައެއް އޮވެދާނެ ކަމަށް ބުރަނުވެވޭ ކަމަށެވެ.

32. އަދި ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ) ބޭނުމަށްޓަކައި ކުޑަކުއްޖެގެ ހެކިބަސް ހޯދަންވާނެ ކަމަށް ބަޔާންކުރަނީ:

32.3- ކޯޓުން ބޭރުގައި، ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުން ބޭރުގައި ފުލުސް އޮފީހުން ބޭރުގައި،

32.3- އެކުއްޖާއަށް ފަރިތަ މާޙައުލެއްގައި،

32.2- އެކުއްޖާ ދެކެފަރިތަ، އެ ކުއްޖާއަށް އިތުބާރުކުރެވޭ ބައެއްގެ ހާޒިރުގައި،

32.1- އެކުއްޖާއަކީ ޚާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ކުއްޖެއްނަމަ، އެ ކުއްޖަކު ބުނާ އެއްޗެއް ތަރުޖަމާކޮށްދެވޭނެކަމުގެ ޤާބިލްކަންހުރި މީހެއްގެ ހާޒިރުގައި،

32.5- އިންޓަވިއުކޮށްގެން، އެ އިންޓަވިއު ވީޑިއޯ ރެކޯޑްކޮށްގެން، މިފަދައިނނެވް .

31. ބުނެވުނު ކަންކަމުގެ އިތުރުން ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހެކިބަސް ކަމަށް ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައި އޮތް އޮތުމުން އެ ކުއްޖާގެ ބަސް ހެކިބަހެއްގެ ގޮތުގައި ނަގާނަމަ، އެ ބަސް ނެގުމުގައި؛

31.3- ހެކިބަހަކީ ޢާންމު އުޞޫލުން ހުވައިމަތީގައި ހުރެ ކިޔައިދޭ ކިޔައި ދިނުމެއްކަމަށްވުމާއި،

31.3- ހެކިބަހަކީ މުއްތަހަތުގެ ހާޒިރުގައި ނަގާ އެއްޗަކަށްވުމާއި،

31.2- ހެކިބަސް އަޑުއަހަނީ މައްސަލައިގެ ވާޤިޢާތަކަށް ފައިޞަލާ ކުރާ ފަނޑިޔާރުކަމަށްވުން އަދި

31.1- ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ނަގައިދިނުމަށް ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ކޯޓުގައި އެދެންޖެހުން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީސް ވ އިލްހާމް ޤަޟިއްޔާ މި ކަންކަމުގެ މައްޗަށްވެސް ބަލަންވާނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ .

35ހަމައެއާއެކު، ދިވެހިރާއްޖެގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީސް ވ އަޙްމަދު މުޚްތާރު ޤަޟިއްޔާ ގައި، ބޭރު ޤައުމުތަކުގައި ޢަމަލުކުރާ ގޮތުގެ މައްޗަށް ޙަވާލާދީ ފާހަގަކޮށްފައިވާ ޤަޟިއްޔާތަކުގެ ޢަލީގައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނާއި އެއްގޮތަށް ކުޑަކުދިންގެ ހެކިބަސް ނެގުމުގައި، މައްސަލަ ފައިޞަލާކުރާ ފަނޑިޔާރުގެ ޣައިރު ހާޟިރުގައި އަދި މުއްތަހަމުގެ ފަރާތުން ތަމްސީލުކުރާނެ ފަރާތެއްނެތި، ޝަރީޢަތެއްގެ ބޭނުމަށް ހެކިބަސް ނެގުމުގެ އަސާސީ އުޞޫލުތައް އެއްފަރާތްކޮށް، ކުޑަކުއްޖާ ތަޙްޤީޤަށް ކިޔައިދޭ ކިޔައދި ނުނ ވީޑިއޯ ކޮށްގެން ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން، އެއީ ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަސްކަމަށް ބުރަވެ، މީހެއްގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތު ނުކުރެވޭނެކަމަށް ބުނެފައިވާ ބުނުމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާއިން ލިބިދޭ، އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ހުށަހަޅާ ހެކިންނާ ސުވާލު ކުރުމުގެ ޙައްޤަކީ ވަކި ބާވަތެއްގެ ކުށަކާއި ގުޅިގެން ޤާނޫނުއަސާސީން އިސްތިސްނާކުރާ ޙއްޤެއަ ނޫންކަމާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްސަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގައިވެސް ކުށެއް ކުރިކަމުގެ ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ މީހަކާއި ދެކޮޅަށް ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ހެކިންނާ ސުވާލުކުރުމުގެ ޙައްޤު އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން މުޠުލަޤަށް ހިފަހައްޓާފައިނުވާކަމަށް ބުނެވުނު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީސް ވ އިލްހާމް ޤަޟިއްޔާގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި އަނިޔާ ލިބުނު ކުއްޖާ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅުމަކާ ނުލައި އަދި އެކުއްޖާ ސީދާ ކިޔައިދޭ އެއްވެސް ކިޔައިދިނުމެއް ފަނޑިޔާރަށް ހުށަހެޅުމަކާ ނުލައި މިބާވަތުގެ ޝަރީޢަތްތައް ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީސް ވ އިލްހާމް ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލަށް އަހުރެންވެސް ތާއީދުކުރަމެވެ. އަދި އެ އުޞޫލުތައް މި މައްސަލައަށްވެސް ތަޠުބީޤުކުރަންޖެހޭނެ ކަމުގައި ދެކެމެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީސް ވ އިލްހާމް ޤަޟިއްޔާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 ޤަޟިއްޔާ

36އިސްތިއުނާފު ކުރެވިފައިވާ މައްސަލައިގައި ކުއްޖާގެ ހެކިބަހެއް ފަނޑިޔާރެއްގެ ހާޟިރުގައި ނަގާފައިވާނުވެއެވެ. އަދިކުއްޖާގެ ބަސް "ހެކި ބަހެއް" ގޮތުގައި ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ހުށަހަޅާފައިވެސް ނުވެއެވެ. މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމުގެ އަސާސް ބިނާވަނީ ކުއްޖާގެ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ކަމަށްވާއިރު، ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ނެގުމަކާ ނުލައި މިބާވަތުގެ މައްސަލަތައް ސާބިތުނުކުރެވޭނެކަމަށް ބަޔާންވެހިގައްޖެއެވެ. އެހެންކަމުން އެ އުޞޫލު މި މައްސަލައަށް ތަޠުބީޤުކޮށް، ދަށު ކޯޓުން މި މައްސަލައިގައި ނިންމި ނިންމުމަށް ބަދަލގެންނަންޖެހު ޤާނޫނީ އަދި ޝަރުޢީ ސަބަބެއް އޮތްކަމަށް ނުފެނެއެވެ.

33. ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލްގެ ރައުޔަށް އަހުރެން ތާއީދުކުރަމެވެ.

38މި މައްސަލައިގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުން އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ދައުލަތުން ހުށަހަޅާފައިވާ ނުކުތާތަކުގެ މައްޗަށާއި، އެ ނުކުތާތަކާއި ގުޅިގެން އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން ދީފައިވާ ރައްދަށާއި، އަދި މި ވާހަކަތަކުގެ އަލީގައި މި ބާވަތުގެ މައްސަލަތަކާއި ގުޅޭ ގޮތުން މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ނިންމާފައވި ނިންމުންތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، އަހުރެން އަންނަނިވި ކަންކަން ފާހަގަކުރަމެވެ. ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/33 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތކަ ކަށް ޢަ މަލުކުރުމުގަ ޤާނޫނު) ގެ މަޤްޞަދު

33. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާ ކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު އެކުލަވާލެވި، އެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާފައިވަނީ ކުޑަކުދިންނަށް ކުރެވޭ ޖިންސީ ގޯނާގެ ޢަމަލުތަކަކީ އެ ޢަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ކުޑަކުދިންނަށް ނަފްސާނީ އަދި ޖިސްމާނީ އަނިޔާތައް ލިބުމުގެ އިތުރުން، މުޅި މުޖުތަމަޢުގައި އެފަދަ ޢަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ބިރުވެރިކަން އުފެދި، އޭގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުންނާއި، މި ބާވަތުގެ މައްސަލަތައް ޝަރުޢީ މަރުޙަލާގައި ސާބިތުކުރުމުގައި ދަތިތަކެއް ހުރުމުގެ ސަބަބުން، ކުޑަކުދިންނާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާ ފަރާތްތަކަށް ޙައްޤުވާ އަދަބު ދިނުމުގައި ހުރި ދަތިތަކަށް ޙައްލު ހޯދައިދިނުމުގެ މަޤްޞަދުގައެވެ.

32. މި ޤާނޫނުގެ އެންމެ ބޮޑު މަޤްޞަދަކަށްވެފައިވަނީ، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ޢަމަލުތައް ޢާންމު ގޮތެއްގައި ހިންގަނީ އެކަހެރި ތަންތަނުގައި ސިއްރިއްޔާތުގައި ކަމަށް ވެފައި، އެފަދަ ކުށްތައް ސާބިތުކުރުމުގައި ލުއި ގޮތްތަކެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭކަމަށް ދެކިގެންކަމުގައި، މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދު ތަފްސީލުކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން މިކަން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު ޤަޟިއްޔާއާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/16 ދިވެހި ދައުލަތް ވ. ޢަލީ ޝާހް ޤަޟިއްޔާގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

33. މި ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަކީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުން، ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައާއި، ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ބަންދުގައި ބޭތިއްބުމާއި، ބަންދުން ވީއްލުމަށްފަހުގައިވެސް ވަކި ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިން ބަލަހައްޓަމުން ދިޔުމާއި، ޝަރީޢަތަށް ހެކި ބަލައިގަތުމުގައި ލުއި މިންގަނޑެއް ހުއްދަކުރުމާއި ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާއިން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދިނުމުގެ ޚާއްޞަ އުޞޫލުތައް އެކަށައެޅުމެވެ.

33. މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދުގެ ތެރޭގައި މުޖުތަމަޢުގައި ހިމެނޭ ކުޑަކުދިންނަށް ނުރައްކަލެއްކަމަށް ވެދާނެ މީހުންގެ ކިބައިން، އެ ކުދިން ރައްކާތެރިކޮށް، އެގޮތުގައި އެ ރައްކާތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށް، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުން، ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާގައާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ބަންދުގައި ބޭތިއްބުމާއި، ކުށުގެ އަދަބުން މިންޖުވުމަށްފަހުވެސް ވަކި ކަހަލަ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިން ބެލެހެއްޓެމުންދާނެގޮތް ހެދުމާއި، ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް މިކަން އިތުރަށް ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/42 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަބްދުލްމުހައިމިން އާދަމް) ޤަޟިއްޔާގެ 33 ވަނަ ނުކުތާގައެވެ. ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/33 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު)ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ބަލައިގަންނަ ބާވަތުގެ ހެކީގެ އިތުރުން، ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީ ގޯނާ ސާބިތުކުރުމަށް އިތުރު ބާވަތުގެ ހެކި ހުއްދަކުރުމާއި، ބަލައިގަންނަ ހެކީގެ މިންގަނޑު ލުއިކުރުމާއި، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާއި އެކަމަށް އެހީތެރިވާ މީހުންނަށް ހަރުކަށި އަދަބުދިނުމާއި، ޖިންސީ ގޯނާއިން ކުޑަކުދިންނަށް ލިބޭ ގެއްލުމަށް ބަދަލު ހޯދައިދިނުން ހިމެނެއެވެ. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މައްސަލަތަކުގައި ބަލައިގަނެވޭނެ ހެކި

32. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ އެއް މަޤުޞަދަކީ، ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ބަލައިގަންނަ ބާވަތުގެ ހެކީގެ އިތުރުން، ކުޑަކުދިން ނަށް ކުރާ ޖިންސީ ގޯނާ ސާބިތުކުރުމަށް އިތުރު ބާވަތުގެ ހެކި ހުއްދަކުރުމާއި، ބަލައިގަންނަ ހެކީގެ މިންގަނޑު ލުއިކުރުންކަން އިސްވެ ބަޔާންކުރެއްވިއްޖެއެވެ. މި މަޤުޞަދު ހާސިލުވެގެންދަނީ، މި ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާއިންނެވެ.

31. މި ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައިވަނީ އެހެ ން ޤާނޫނެއްގައި، ޖިނާއީ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ހެކީގެ މިންގަނޑުކަމަށް ނުވަތަ ޝަރީޢަތަށް ޤަބޫލުކުރާ ހެކީގެ ބާވަތް ކަމަށް އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިވީނަމަވެސް، މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އުފުލޭ ދަޢުވާއެއްގައި، މީހަކު، ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގައިފިކަން ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި، ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގައި ކުށެއް ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި، އަންނަނިވި ބާވަތުގެ ހެކީގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން ފަސް ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެކަމަށްވާނަމަ، އެ ހެއްކަކީ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން، މީހަކު ކުށެއް ކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ލިބިފައިވާ ހެކިކަމުގައި ބެލެވޭނެ ކަމުގައެވެ. އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރަނީ އަންނަނިވި ބާވަތުގެ ހެކިތަކެވެ.

(ހ) ޖިންސީ ޢަމަލު ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ހިންގައިފިކަން ސާބިތުކޮށްދޭ ރަސްމީ ލިޔުމެއް ޤާނޫނު ނަންބަރު 0092/33 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު)ގެ 3 ވަނަ މާއްދާ

(ށ) ސައިންޓިފިކް ތަޙްލީލުތަކުން ދައްކާ ނަތީޖާ

(ނ) ލޮލަށް ފެނުނު މީހުންގެ ހެކީގެ ބަޔާން

(ރ) ފޮރެންސިކް ނިޝާންތަކުންނާއި ތަޙްލީލުތަކުން ލިބޭ ހެކި

(ބ) ވީޑިއޯ ރެކޯޑުތަކުން ލިބޭ ހެކި

(ޅ) އެކަމެއް ހިނގުމުން ދާދިއަވަހަށް ނުވަތަ އެކަމެއް ހިންގުމާމެދު ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވަނީސް ކުއްޖާގެ މައިންބަފައިންނަށް، ނުވަތަ ގާތްތިމާގެ މީހަކަށް، ނުވަތަ ރަޙްމަތްތެރިއަކަށް، ނުވަތަ ޑޮކްޓަރަކަށް، ނުވަތަ ޞިއްޙީ އެހީތެރިއަކަށް، ނުވަތަ ސައިކޮލޮޖިސްޓަކަށް، ނުވަތަ ސައިކް އޭޓްރިސްޓަކަށް، މައްސަލަ ތަޙްޤީޤުކުރާ ފުލުހަކަށް ނުވަތަ ކުޑަކުދިން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޚިދުމަތުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހަކަށް ކުޑަކުއްޖާ ދީފައިވާ ބަޔާން

(ކ) އޭނާއާމެދު ކަންވީގޮތްކަމަށް ނުވަތަ އެކަން ހިނގާދިޔަގޮތްކަމަށް ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ބަޔާން

(އ) މީހަކާ ބެހޭގޮތުން ޙަޤީޤަތެއްނެތް ވާހަކަތަކެއް ހަދައިގެން، ނުވަތަ އަލަށް އުފައްދައިގެން ކިޔައިދިނުންކަމަށ ބެލެވޭނެ ސަބަބެއްނެތި ނުވަތަ ހާދިސާ ހިނގި ވަގުތާއި އެ ވާހަކަ ކިޔައިދިން ވަގުތާ ދެމެދު މާ ދިގު މުއްދަތެއް ފާއިތުނުވަ ނީސް، ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވް ކިޔއިދިނުމެއ

(ވ) ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދޭ އެއްޗަކާ އެކުއްޖާއަށް ޖިސްމާނީގޮތުން ލިބިފައިވާ ގެއްލުންކަމަށް ޑޮކްޓަރީގޮތުން ފާހަގަވާންހުރި ކަންކަމާއި ފޮރެންސިކް ތަޙްލީލުތަކުން ފާހަގަވާންހުރި ކަންކަން ދިމާވުން

(މ) އެ ކުއްޖާއާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި މީހަކީ ކުރިން ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި މީހެއްކަން ސާބިތުވެފައިވުން

(ފ) މާއްދީ ހެކާ

(ދ) މައްސަލަ ބަލާ ފަރާތުން ކުއްޖާއާ އިންޓަރވިއު ކުރުމުން ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ވާހަކަ

35. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ޢަމަލުތައް ޢާންމު ގޮތެއްގައި ހިންގަނީ އެކަހެރި ތަންތަނުގައި ސިއްރުން ކަމަށް ވުމާއެކު، އެފަދަ ކުށްތަކާ ގުޅިގެން މިނިވަން މުސްތަޤިއްލު ހެކިތަކެއް ގިނަ ޙާލަތްތަކުގައި ނުހުންނާނެތީ، ޤާނޫނުގައި ވަކި 33 (ބާރަ) ހެއްކެއް ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ އެ ހެކިތަކަކީ އަނެކައްޗާ ވަކިވެފައިވާ މުސްތަޤިއްލު ހެކި ކަމަށް ބެލެވޭތީ ނޫން ކަމުގައިދިވެ ހިރާއު ޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގ ނަންބަރ 2019/SC-A/77 ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު ޤަޟިއްޔާއާއި، އެ ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/16 ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ވ. ޢަލީ ޝާހް ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އިސްވެ ބަޔާންކުރަނިވި ހެކިތައް، އޭގެ ޒާތުގައި ވަކިވަކި ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި، ޤާނޫނުގެ މަޤުޞަދަކީ ކުއްޖާއާމެދު ކަންވީގޮތް ކިޔައިދީފައިވާ ކިޔައިދިނުމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ހެކި ބަހަކީ މިފަދަ މައްސަލަ ތައް ސާބިތުކުރުމުގެ އަސާސަކަށް ބެލުމާއިއެކު، އެ ނޫން ހެކިތަކަކީ ކުއްޖާ ދީފައިވާ ހެކިބަސް ކޮރަބޮރޭޓް ކުރުމުގެ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުންކަމުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތރާ ޤަޟިއްޔާގައިވެއެވެ.

36. މީގެ މާނައަކީ، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާ 33 (ބާރަ) ބާވަތުގެ ހެކީގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 25 (ފަހެއް) ބާވަތުގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ، އެއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބުނާފަދައިން މީހަކު ކުށެއްކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ލިބިފައިވާ ހެކިކަމުގައި ބަލަންވާނެކަމެވެ. އެއަށްވުރެ މަދުން (25 (ފަހެއް) ހެއްކަށްވުރެ މަދުން) ހެކި ހުރިކަމުގައިވީނަމަވެސް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބުނާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ކުށެއް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވާނަމަ އެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ހުރަހެއްނާޅު އެވެ. މި ޤަޟިއްޔާއާ ޙަވާލާދީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އޭގެ ފަހުގެ ގިނަ ޤަޟިއްޔާތަކުގައި މިކަން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. އެގޮތުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/42 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަބްދުލްމުހައިމިން އާދަމް) ޤަޟިއްޔާ އާއި، އެ ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/40 (މުޙައްމަދު މުނީރު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ޤަޟިއްޔާއާއި، އެ ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/60 (ޙުސައި ން ސާމިރު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ޤަޟިއްޔާއާއި، އެ ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/94 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. މުޙައްމަދު ނަޞީރު) ޤަޟިއްޔާ ފާހަގަކުރީމެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/SC-A/24 (މޫސާ ރަޝީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ޤަޟިއްޔާގެ 31 ވަނަ ނުކުތާ

33. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ގިނަ މައްސަލަތައް ބިނާވެފައިވަނީ ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުމުގެ މައްޗަށްކަމަށްވާއިރު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ފަދައިން މިފަދަ މައްސަލަތައް ސާބިތުކުރުމުގެ އަސާސަކީ ކުއްޖާގެ ބަސް ކަމުގައިވާއިރު، ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުން ނުވަތަ ކުއްޖާގެ ބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލު ކުރެވޭ ބަހެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ބެލުމުގައި މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށް ބެލިދާނެ 22 (ތިނެއް) ކަމެއް މި ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކުރެއެވެ. އެއީ؛

3. ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އެތެރެފުށުން އަދި ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްތޯ ބެލުމާއި،

3. ޝަކުވާ އުފުލި ފަރާތުގެ އަޙްލާޤާއި ޢަމަލުތަކާއި، އަނިޔާ ލިބުނު ކުއްޖާގެ އުޅުން ހުންނަ ގޮތާއި،

2. އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ މުއްތަހަމާ ބެހޭ ގޮތުން ޝަކުވާކުރުމުގައި އެއްވެސް ނުނިޔަތެއްއޮތްތޯއެވެ.

38. ބަޔާންކުރަނިވި ޤަޟިއްޔާގައި މި 22 (ތިނެއް) ކަންކަން ލިސްޓުކުރެވިފައިވީނަމަވެސް، މިއީ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައި ބެލުން ލާޒިމު ކަންކަން ކަމުގައި ނުބެލެވެއެވެ. އެހެނީ، ކޮންމެ މައްސަލައެއްވެސް އެ މައްސަލައިގެ ވަށައިގެންވާ ޙަޤީޤަތްތައް ތަފާތުވާނެތީއެވެ. މިސާލަކަށް ކުއްޖާއަކީ ތުއްތު ޅަފުރައިގެ އމުރުގު ކުއްޖެއްކަމުގައިވާނަމަ، އެ ކުއްޖާގެ އަޚްލާޤާއި ޢަމަލަކީ މައްސަލައިގެ ޙަޤީޤަތްތައް ވަޒަންކުރުމުގައި މައްސަލައިގެ ޙަޤީޤަތްތަކާއި ގުޅުން ހުރި ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި ކުޑަކުދިންނާމެދު ޖިންސީ ގޯނާ ކުރާ މައްސަލަތަކުގައި އަނިޔާ ލިބުނު ކުއްޖާގެ އުޅުން ހުންނަ ގޮތަކީ ކުއްޖާގެ ތެދުވެރިކަން ވަޒަންކުރަން ބޭނުންކުރެވޭ ސިފައެއްގެ ގޮތުގައި، ނުވަތަ އެ ކުއްޖަކާ މެދު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގަން މެދުވެރިވި ސަބަބެއްކަމުގައި ބަލައިގެންނުވާނެކަމުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދ މުޚްތާރު ޤަޟިއްޔާގައި ފަނޑިޔާރު އައިޝާ ޝުޖޫން މުހަންމަދު ފާހަގކުރައްވަ ފައިވާ އިރު، މި ބާވަތުގެ ކޮންމެ ބަޔާންކުރަނިވި ޤަޟިއްޔާގެ 33 ވަނަ ނުކުތާ މައްސަލައަކީވެސް ޖިންސީ ގޯނާ ކޮށްފައިވާ މީހާއާއި ކުއްޖާއާ ހުރި ގުޅުމާއި، ގާތް ކަމާއި، ކުއްޖާގެ އުމުރާއި، އެ މައްސަލައިގެ ކަން ހިނގައިދިޔގޮތުގެ މައްޗަށ، އެ މައްސަލއިގައަ ހުށަހަޅާފައިވާ ހެކިތައް ވަޒަންކޮށް، ފައިސަލާކުރަންޖެހޭ މައްސަލަތައްކަމުގައި އަހުރެން ދެކެމެވެ.

33. މިފަދަ މައްސަލަތަކުގައި ހެކިބަސް އެތެރެ ފުށުން އެއްގޮތްވުމަކީ، ނުވަތަ ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުން އެތެރެ ފުށުން އެއްގޮތްވުމަކީ، (Internal Consistency) ޝަކުވާކުރި ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ވާހަކަތަކުގައި، ތެދުބަހުން ވާހަކައެއް ކިޔައިދޭ މީހަކު ކިޔައިދޭނެ ފަދަ ތަފްސީލުތައް ހުރުންކަމުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. މި ޤަޟިއްޔާގައި ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުން ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްތޯ Consistency) (External ބެލުމުގައި ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުމަށް ބާރު ލިބޭ އެހެނިހެން ހެކިބަސްތަކުގެ ސަބަބުންނާއި މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅުނު ހެކި ޤަރީނާތަކުގެ ސަބަބުން ކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުން ޤަބޫލުކުރެވޭތޯ ބަލަންޖެހޭނެކަމުގައި ބަޔާންކުރެއެވެ. މިގޮތުން ކުއްޖާ ފުރަތަމަ ހާދިސާ ހިނގިގޮތް ކަމަށް ބުނެ ކިޔާދީފައިވާ ދިނުން، އެކި ފަރާތްތަކަށް ކިޔައިދޭ އިރުވެސް މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އެއްގޮތްވެފައި، ބޮޑު ފުށުއެރުންތަކެއް ނެތްކަމުގައިވާއިރު، ކުއްޖާގެ ބަސް ބޭރުފުށުން އެއްގޮތް ކަމުގައި ބެލިދާނެއެވެ.

22. ބަޔާންކުރަނިވި ޤަޟިއްޔާގެ ފަހުން ދިވެހިރާއްޖގޭ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނިންމާފައިވާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/94 ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީސް ވ މުޙައްމަދު ނަޞީރު ޤަޟިއްޔާގައި ބޭރުފުށުން ހެކި އެއްގޮތްވުމަކީ ކުއްޖާއަށް ކުރިމަތިވި ކަންކަން ފެނުނު ނުވަތަ އިވުނު ނުވަތަ ނަގައި ގަނެވުނު މީހަކު ދޭ ހެކިބަސް ފަދަ ހެކިބަސް އެއްގޮތްވުމާއި، އެފަދަ އެހެނިހެން ހެކިތަކުގައި އެއްގޮތް ކަމެއް ހުރުން ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

23. ކުޑަކުދިންގެ ބަހާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅާއިރު، ޅަފުރާއަކީ ކުދިންގެ ސިކުނޑި އުފެދި ތަރައްޤީވަމުން އަންނަ ދުވަސްވަރު ކަމުގައިވާތީ، ނުވަތަ ޖިންސީ ގޯނާގެ ޢަމަލު ހިންގި ފަރާތްތަކަކީ ކުއްޖާއާމެދު އެފަދަ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުރިންވެސް އެ ކުއްޖަކާ ޢާއިލީ ގުޅުމެއް ނުވަތަ ބާރުވެރި ގުޅުމެއް އޮންނަ ފަރާތެއް ކަމުގަ އިވާތީ، މިފަދަ ސަބަބަކާހުރެ ކުއްޖާގެ ހެކިބަހުގައި ތަފާތެއް ހުރުމަކީ ނުވަތަ ތަފްޞީލު ހަނދާންނެތުމަކީ ނުވަތަ ތަފްޞީލު ފަހުން ކިޔައިދޭން ބޭނުންނުވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ކަމުގައިވާތީ، އެ ކުއްޖާ ކުރިން ކިޔުއިދިނ ދިނުމަށް، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގް13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ވަސީލަތަކުން ނުވަތަ ވަސީލަތްތަކުން ބާރުލިބޭނަމަ، އެ ހެކިބަސް ބަލައިގަންނަން ޖެހޭކަމުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 2017/SC-A/16 ދިވެހި ދައުލަތް ވ. ޢަލީ ޝާހް ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

23. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގައި އަނިޔާ ލިބުނު ކުއްޖާ، މުއްތަހަމާ ބެހޭ ގޮތުން ޝަކުވާކުރުމުގައި އެއްވެސް ނުނިޔަތެއް އޮތްކަމަށް ބުނާނަމަ، މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރު އެކަމެއް ބަލަންޖެހޭނެކަމަށާއި، އަދި ކުއްޖާ ޝަކުވާކުރީ އެފަދަ ސަބަބެއް އޮވެގެންކަމަށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ބުނާނަމަ އެކަމުގެ ހެކި ހުށަހަޅައިގެން އެކަމެއް ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮންނާނީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގު މައްޗަށް ކަމަށާއި، އެހެނަސް ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް އެކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭނީ ޝަކުވާކުރި ކުއްޖާ އެފަދަ ވާހަކައެއް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ހަދައިގެން ދައްކަންވީ ސަބަބެއް އޮތްކަމަށް އެކަށީގެންވާ މިންވަރަކަށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް ބުނެދެވިފައިވާނަމައެވެ.

22. މި ބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި ހެކި ސާބިތުކުރުމުގެ އަސާސަކީ ކުއްޖާގެ ބަސް ކަމަށްވާއިރު، ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުމަށް، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ބަޔާންކުރަނިވި ޤަޟިއްޔާގެ 63 ވަނަ ނުކުތާ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކެރާ އެހެން ހ ން ވަސީލަތުން ބާރުދޭނަމަ، އެކަންކަން ކޮރަބޮރޭޓްކޮށް، ކުއްޖާގެ ބަހަށް ނުވަތަ ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ކިޔައިދިނުމުގެ މައްޗަށް ބުރަދަންދެވޭނެއެވެ. އިސްތިއުނާފުކުރެވުނު ނުކުތާތަކާތަކަށް ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރުން

21. ޙުސައިން އިސްޙާޤުގެ މައްޗަށް ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތކަ ކަށަ ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)އާ ޙަވާލާދީ، އެ މާއްދާގެ (ށ)ގެ ދަށުން، އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ދައުލަތުން ކޮށްފައިވައެވެ.

25. މި މާއްދާގައިވަނީ ކުޑަކުއްޖަކު އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި ހުރި މީހަކު، އެ ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގައިފިކަމަށްވާނަމަ، އެކުރަނީ ކުށެއްކަމަށެވެ. އަދި މި ކުށުގެ އަދަބަކީ 35 (ފަނަރަ) އަހަރާއި 38 (އަށާރަ) އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުން ކަމުގައެވެ.

26. "ޖިންސީ ޢަމަލު" ކަމަށް ޤާނޫނުގައި ބުނެފައިވަނީ ޖިމާޢުވުންކަމަށްވިޔަސް، އަތްލުންކަމަށްވިޔަސް، އަދި އެހެން ޢަމަލެއް ހިންގުންކަމަށްވިޔަސް، އެކަށީގެންވާ މީހެއްގެ ވިސްނުމުން ވިސްނާއިރު، އެކަމެއް އެކުރީ ޝަހުވާނީ އެދުންވެރިކަމެއް ޙާޞިލުކުރު މުގެ ނިޔަތުގައިކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ޢަމަލަށެވެ. ނުވަތަ އެ ޢަމަލެއް ހިންގި ޙާލަތުގައި އެ ޢަމަލެއް ހިންގާފައިވަނީ ޝަހުވާނީ މަޤްޞަދެއްނޫން އެހެން މަޤްޞަދެއް ޙާސިލުކުރުމަށް ކަމުގައި ބެލެވެންނެތް ޢަމަލަކަށެވެ.

23. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށް ކުޑަކުއްޖަކު ދިރިއުޅޭ ގޭގެ މީހަކީ ކުޑަކުއްޖަކު އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި ހުރި މީހަކު ކަމުގައި ބެލެވޭނެ ކަން، މި ޤާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ) އިން އެނގެއެވެ. ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 1271/Cr-C/2013 ޤަޟިއްޔާގެ "ޤަޟިއްޔާ ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓު"ގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 3 ވަނަ ނުކުތާ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/33 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 62 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)

28. ދައުލަތުން ޙުސައިން އިސްޙާޤުގެ މައްޗަށް މި ދަޢުވާ ކޮށްފައިވަނީ ޙުސައިން އިސްޙާޤު qqqqqqqގޭގައި އުޅެމުން 3232 މާރިޗު 26 ވަނަ ދުވަހު، ފަތިހުގެ ވަގުތެއްގައި، އެގޭގައި އުޅޭ qqqqqqqqqqqqqqq qqq (މީގެ ފަހުން "ކުއްޖާ") އެގޭގެ ކޮޓަރިއެއްގައި ނިދާފައި އޮއްވައި، މީނާ ޢާއިޝަތު އިނާއަށް ގޮވައި ހޭލެއްވުމަށްފަހު، qqqqqqqގެ ކުރިމަތި ފަރާތުގައި އަތްލައި ހަދާފައިވާތީއާއި، އޭގެ ކުރިންވެސް އެކި ފަހަރުމަތިން މީނާ qqqqqqqqއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާތީ ކަމުގައި ދައުލަތުން ބުނެއެވެ.

23. މި ދަޢުވާއަށް ޙުސައިން އިސްޙާޤު އިންކާރުކޮށްފައިވާތީ، ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި ދައުލަތުން ހެކިންގެ ގޮތުގައި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސާރވިސްގެ ތަޙްޤީޤަށް qqqqqqq ކިޔާ ދީފައިވާ ކިޔާ ދިނުމަށް ބަލާ އޭނާގެ ބަޔާނާއި، އޭގެ އިތުރުން ވވވވވވވވވއާއި، qqqqqqގެ މެޑިކަލް ލީގަލް ރިޕޯޓާއި، ޖެންޑާ ރިޕޯޓާއި، ވވވވވވވގެ ސައިކޮލޮޖިކަލް އެސެސްމެންޓް ރިޕޯޓު ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ. އަދި ދިފާއީ ހެކިންގެ ގޮތުގައި މާލެ ވވވވވވވވވވ މުޙައްމަދު ޢަރީޝްއާއި، މާލެ ވވވވވވވވވގެ މުޙައްމަދު ޢަޒްމީރު މޫސާއާއި، މާލެ ވވވވވވާ ވވވވވވވވވެ ނަން ހުށަހަޅާފައިވީނަމަވެސް، މުޙައްމަދު ޢަރީޝްއާއި މުޙައްމަދު ޢަޒްމީރު ހެކިންގެ ގޮތުގައި ޙާޟިރުކުރަން ނުފެންނަކަމަށް ނިންމާފައިވެއެވެ.

12. ކުޑަކުދިންނާ މެދު ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މައްސަލަތަކުގައި މުޅި ހެކިބަސް ބިނާވަނީ ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުމުގެ މައްޗަށް ކަމަށްވާއިރު، މި މައްސަލައިގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތަކަށް ބަލައި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) އާއި ކުޑަކުދިންނަށް ޖންސި ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތކަ ކަށަ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 1271/Cr-C/2013 ޤަޟިއްޔާގެ "ޤަޟިއްޔާ ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓު"ގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 3 ވަނަ ނުކުތާ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 1271/Cr-C/2013 ޤަޟިއްޔާގައި 33 ފެބްރުއަރީ 3231 ގައި ބޭއްވުނު އަޑުއެހުމުގެ އެސިސްޓެންޓް ޕަބްލިކް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޝަމްރާ ޝަމީމް ދީފައިވާ ބަޔާނާއި، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 1271/Cr-C/2013 ޤަޟިއްޔާގެ "ޤަޟިއްޔާ ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓު"ގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 5 ވަނަ ނުކުތާ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 1271/Cr-C/2013 ޤަޟިއްޔާގެ "ޤަޟިއްޔާ ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓު"ގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 6 ވަނަ ނުކުތާ މިފަދައިން ނިންމާފައިވަނީ މި ދެ މީހުން ހެކިންގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅާފައިވަނީ ހިއަރސޭ ނިސްބަތްވާ ކަންކަން ސާބިތުކުރުމަށްކަމަށްވާއިރު، މި ދެ މީހުން ހެކިންގެ ގޮތުގައި ބަލައިނުގަންނަ ނިންމި ސަބަބު ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 1271/Cr-C/2013 ޤަޟިއްޔާގެ "ޤަޟިއްޔާ ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓު"ގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 33 ވަނަ ނުކުތާގައި ތަފްޞީލުކޮށްފައިވެއެވެ. ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ13 ވަނަ މާއްދާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ މިންގަނޑުން ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އެތެރެ ފުށުންނާއި ބޭރު ފުށުން އެއްގޮތްތޯ ބެލުމުން، އަންނަނިވި ނަތީޖާއަށް ވާސިލުވެއެވެ.

13. ހެކިބަސް އެތެރެ ފުށުން އެއްގޮތްތޯ ބަލާއިރު، މި ކުއްޖާއާމެދު ޙުސައިން އިސްޙާޤު ކަން ކޮށްފައިވާ ގޮތް ފުރަތަމަ ކިޔައިދީފައިވަނީ ސްކޫލު ޓީޗަރު ވވވވވވވއަށެވެ. މިގޮތުން ވވވވވވވވވ ކުއްޖާއާ ވާހަކަދެއްކުމުން 26 މާރިޗް ވީ ބުދަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު ކުއްޖާގެ މަންމަ ކުނކަހަން ދިޔަ ގަޑީގައި ކުއްޖި ނިދާފައި އޮއްވާ އެ ގޭގައި އުޅޭ ޙުސައިން އިސްޙާޤު އައިސް (ކުއްޖާގެ ގައިގާ) ކޮއްޓުމަށްފަހު ކުއްޖާ ލައިގެން ހުރި ހަރުވާޅު ބޭލުމަށްފަހު ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތުގައި އަތްހޭކީކަމަށް ބުނެ ކުއްޖާ އިޝާރާތުން ވވވވވ ވވވވއަށް ދެއްކިކަމަށާއި، ދެވަނަ ފަހަރަށް ކުއްޖާއާ ސުވާލުކުރުމުން، ޙުސައިން އިސްޙާޤުގެ ކުރިމަތި ފަރާތު ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތުގައި ޖައްސާ ހެދިކަމަށާއި، އެގޮތަށް ހެދުމުން ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތުގައި ވަރަށް ގަދަޔަށް ރިއްސިކަމަށް ކުއްޖާ ބުނި ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.

13. އެއަށް ފަހު، 28 މާރިޗް 3232ގައި ޑިޕާރޓްމަންޓ އޮފް ޖެންޑަރ އެންޑް ފެމިލީ ޕްރޮޓެކްޝަން ސަރވިސްގެ ސޯޝަލް ސަރވިސް އޮފިސަރ އަދި ފުލުހެއްގެ ޙާޟިރުގައި ކުއްޖާއާ މެދު ހިނގާދިޔަ ކަންތައްތައް ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައެވެ. މި ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ވާހަކަތަކަށް ބަލާއިރު، މި ކުއްޖާއާ އެއް ގެއެއްގައި އުޅޭ ޙުސައިން އިސްޙާޤު (ކުއްޖާގެ ބަހުންނަމަ "ޙުސައިންބެ") އެއް ރޭ ފަތިހު، ކުއްޖާގެ މަންމަ ކުނިކަހަން ދިޔަ ގަޑީގައި، ކުއްޖާ ނިދާފައި އޮއްވާ ޙުސައިން އިސްޙާޤު ގޮވި ކަމަށާއި، ކުއްޖާ ހޭލުމުން އެނދުމަތީގައި އޮއްވާ ކުއްޖާ ލައިގެން ހުރި ހަރުވާޅާއި ޖަނގިޔާ މަތިން ޙުސައިން އިސްޙާޤުގެ ކަނާއަތުގެ ޝަހާދަތް އިނގިލި ކޮށްޕާ މި ކުއްޖާއަކީ ވވވވވވ 3232 ވަނަ އަހަރު ކިޔަވައިދިން ދަރިވަރެއްކަމުގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް 3 ސެޕްޓެންބަރު 3235 ގައި ވވވވވވާ ދީފައިވާ ހެކިބަހުގައި ބުނެފައިވެއެވެ. މި ކަން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ތަހުޤީޤަށް ފ ވވވވވވ 28 މާރިޗް 3232 ގައި ދީފައިވާ ބަޔާނުންނާއި، 23 ސެޕްޓެންބަރު 3235 ގައި ޝަރީޢަތަށް ދީފައިވާ ހެކިބަހުން އެނގެއެވެ. ހެދިކަމަށާއި، ޙުސައިން އިސްޙާޤު އެހެން ހެދުމުން ކުއްޖާގެ ހީސްލާތަނަށް އެ ދުވަހު ތަދުވިކަމަށާއި، މި ނޫނަސް ބައެއް ދުވަސް ދުވަހު ކުއްޖާގެ މަންމަ ފަތިހު ކުނިކަހަން ދިޔުމުން، ޙުސައިން އިސްޙާޤު އައިސް ކުއްޖާއަށް ގޮވާކަމަށާއި، ސްކޫލުގެ ކްލާސް (ގްރޭޑް 5 ޓީޗަރު/ވވވވވވވ) ޓީޗަރު ކައިރީގައި ހީސްލާތަނުގައި ގޭގައި އުޅޭ ޙުސައިން އިސްޙާޤު އަތްލިކަމަށް ކުއްޖާ ބުނިކަމަށާއި، އަދި ޙުސައިން އިސްޙާޤު ވަރަށް ކުޑައިރުވެސް ކުއްޖާއާ ބެހިފައިވާތީ އެ ވާހަކަވެސް ޓީޗަރު ގާތު ބުނިކަމަށް ކުއްޖާ ބުނެފައިވާކަން އެނގެއެވެ. ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުން އެތެރެފުށުންނާއި ބޭރު ފުށުން އެއްގޮތްތޯ ބެލުން

12. މިނިސްޓަރ އޮފް ޖެންޑަރ، ފެމިލީ އެންޑް ހިއުމަން ރައިޓްސްއިން 32 ޖޫން 3232ގައި ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ "ކުއްޖާއާބެހޭ ރިޕޯޓު" ގައި ވަނީ މިނިސްޓްރީއަށް ހުށަހެޅުނު މައްސަލައަކީ ޙުސައިން އިސްހާޤު ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ހާނިއްކަ ކޮށްފައިވާކަމަށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ޗައިލްޑް ޕްރޮޓެކްޝަން ޑިޕާރޓްމަންޓަށް ހުށަހެޅުނު މައްސަލައެއްކަމަށާއި، ކުއްޖާއާ ދެކެވުނު ވާހަކައިގައި އެއްވެސް މީހަކު ކުއްޖާއާ ބެހޭތޯ ސުވާލުކުރުމުން، މި ސުވާލުގެ ޖަވާބުގައި "އާނއެކޭ" ކުއްޖާ ބުނެފައި ވާކަމަށާއި، އެ އަހަރު ސްކޫލު ފެށުނު ފަހުން އެއް ދުވަހަކު ކުއްޖާގެ މަންމަ ކުނިކަހަން ދިޔުމުން، ކުއްޖާ ކޮޓަރީގައި ނިދާފައި އޮއްވާ އެ ކޮޓަރިއަށާ ޙުސައިން އިސްޙާޤު ވަދެ، ކުއްޖާއަށް ގޮވިކަމަށާއި، ކުއްޖާ ނިދަ ން ލައިގެން ހުރި ހަރުވާޅާއި ޖަނގިޔާ މަތިން ޙުސައިން އ ސްޙާޤު، ކުއްޖާގެ "ހީސްލާ ތަނުގައި" ޝަހާދަތް އިނގިލިން އަތްލައި ހެދިކަމަށާއި، އެގަޑީގައި ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތަށް ތަދުވިކަމަށް ކުއްޖާ ބުނެފައިވާކަމާއި، އަދި މި ވާހަކަ ކުއްޖާގެ ސްކޫލު ޓީޗަރަށް ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާކަމުގައި ކުއްޖާ ބުނެފައިވާކަން މި ރިޕޯޓުން އެނގެއެވެ.

11. މިނިސްޓްރީން ކުއްޖާއާ ދެކެވުނު ވާހަކައިން ކުއްޖާއަށް ތަކުރާރުކޮށް ޙުސައިން އިސްޙާޤުގެ ފަރާތުން ޖިންސީ ގޯނާ ލިބިފައިވާކަމާއި، މި ކަންތައްތައް އެންމެ ފުރަތަމަ ހިނގާދިޔަ ފަހުން އެ މައްސަލަ ޢާއިލާގެ ފަރާތުން ޕޮލިހަށް ހުށަހަޅައި ތަހުޤީޤުކުރެވިފައިވާކަން ކުއްޖާއާއި، ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ފަރާތުން މަޢުލޫމާތު ލިބިފައިވާކަމާއި، ނަމަވެސް ކުއްޖާއަށް ޙުސައިން އިސްޙާޤުގެ ފަރާތުން ޖިންސީ ގޯނާ ލިބޭކަމަށް ކުއްޖާގެ މަންމަ ޤަބޫލުނުކުރާކަމުގައި ކުއްޖާގެ މަންމަ ބުނުމުން، އެފަދަ ކަމެއް ފަހުން ޙުސައިން އިސްޙާޤުގެ ފަރާތީ ނ ނުހިނގާކަމަށް ކުއްޖާ ބުނުމާއި، ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ޙާޟިރުގައި ކުއްޖާ މެޑިކަލް ހައްދަން ބޭނުންނުވުމަކ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ކަމާއި، ސަބަބަކީ ޙުސައިން އިސްޙާޤު އަކީ ޢާއިލާ މީހަކަށްވެފައި، މިކަމުގެ ސަބަބުނ ޢާއިލާގެ ތެރޭގައި ހިތްހަމަނުޖެހުން އުފެދިއްޖެނަމަ، އ އީ ކުއްޖާގެ ސަބަބުންކަމަށް ކުއްޖާއަށް ޤަބޫލުކުރެވިދާނެތީކަން ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކުއްޖާގެ ދައްތައަށްވެސް ޙުސައިން އިސްޙާޤުގެ ފަރާތުން ޖިންސީ ހާނިއްކަ ލިބިފައިވާކަން މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިފައިވާ މަޢުލޫމާތުން ފާހަގަކުރެވިފައިވާކަމުގއި މި ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކުރެއެވެ.

15. މި ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ސީނިއަރ ކައުންސެލަރ ޢާއިޝަތު ޢިބާހަތުގެ ހެކިބަހަށް ބަލާއިރު، އެކަންކަން ކުއްޖާ ވަރަށް ތަފްޞީލުކޮށް ކިޔައދީފައިވާކަމަށާއި، ކުއްޖާ އޭރު ކިޔައިދީފައިވާ ވާހަކަތަކަކީ ކަން ހިނގަދިޔަ ގޮތަށް ކިޔައިދީފައިވާ ވާހަކަތަކެއްތޯ ސުވާލުކުރުމުން، ކުއްޖާ "އާއެކޭ" ބުނެ މަޢުލޫމާތު ދީފައިވާކަމަށާއި، އެ ރިޕޯޓުގައި ސޯޝަލް ސާރވިސް ވޯކަރ އިފާޝާގެ ޙާޟިރުގައި ކުއްޖާއާ ދެކެވުނު ވާހަކަތައް ވެރިފައިކޮށްފައިވާނެކަމަށާއި، އިތުރަށް ކުއްޖާއާ ވާހަކަދައްކާފައިނުވަނީ ކުއްޖާ ވަރަށް ތަފްޞީލުކޮށް އެ ވާހަކަތައް ކިޔައިދީފައިވާތީކަމަށާއި، އިތުރަށް ސުވާލުކޮށް އެ ވާހަކަތައް ތަކުރާރުކުރުވަން ބޭނުންނުވީކަމުގައި ބުނެ ހެކިބަސް ދީފައިވެއެވެ.

16. ޢާއިޝަތު އިބާހަތު ޙަވާލާދޭ ވާހަކަތައް ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވަނީ އެފް.ސީ.ޕީ.ޑީގައި ކުއްޖާއާ އިންޓަރވިއުކުރި ސޯޝަލް ވޯކަރ އިފާޝާ އާދަމް އަށެވެ. ކުއްޖާއާ މެދު ހިނގާދިޔަ ކަންކަން ކުއްޖާގެ ސްކޫލުގެ "މެޑަމް"އާ ހިއްސާކޮށްފައިވާކަމަށާއި، ސްކޫލަށް ގޮސް ކުރިމަތި ފަރާތަށް ތަދުވާކަމަށް ކުއްޖާ ބުނުމުން، މީހަކު ކުއްޖާއާ ޢާއިޝަތު އިބާހަތު 31 ފެބްރުއަރީ 3236ގައި ދީފައިވާ ހެކިބަހުން މިކަންކަން އެނގެއެވެ. މިކަން މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ، ފެމިލީ އެންޑް ހިއުމަން ރައިޓްސްގެ "ކުއްޖާއާބެހޭ ރިޕޯޓު" ގައި ބަޔާންކުރެއެވެ. ބެހުނުތޯ ސުވާލުކުރުމުން، ޙުސައިން އިސްޙާޤު ބެހުނު ކަމަށް ބުނެފައިވާކަމަށާއި، އެއީ ކުއްޖާ ލައިގެން ހުރި ހަރުވާޅާއި ޖަން ގިޔާ މަތިން ޙުސައިން އިސްޙާޤު ކުއްޖާގެ ހީސްލާތަނުގައި ޙުސައިން އިސްޙާޤުގެ ޝަހާދަތ އިނގިލިން އަތްލައި ހެދިކަމަށާއި، އެ ގަޑީގައި ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތަށް ތަދުވިކަމަށް ކުއްޖާ ބުނެފައިވާކަން ކ އްޖާއާބެހޭ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. ޝަރީޢަތުގައި އިފާޝާ އާދަމް ހެކިބާސް ދެމުން ބުނެފައިވަނީ ކުއްޖު ދެއްކި ވާހަކަ އެ ވަގުތު ހަނދާންނެތްނަމަވެސް، އެކަން ހިނގާފައިވަނީ އިފާޝާ އާދަމް ޑިއުޓީގައި ހުއްޓާކަމަށްވާތީ، އޭނާ ޙާޟިރުވެފައިވާކަމަށާއި، ބަޔާން ނެގް މަށްފަހު އޮފީހަށް އަނބުރާ ގޮސް އެ ދުވަހު ދެއްކި ވާހަކަތައް ކޭސް ނޯޓުގެ ގޮތުގައި ކޭސް ފައިލްގައި ރެކޯޑުކުރެވިފައިވާނޭކަމަށާއި، ރިޕޯޓު ހަދާފައިވަނީ އެ ކޭސް ނޯޓްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްގެންކަމަށާއި، އިފާޝާ އާދަމް ސޮއިކޮށްފައިވާ ކޭސްނޯޓް ތައްޔާރުކުރެވިފައިވަނީ ކުއޖ ކިޔައިދީފައި ހުރި އެއްޗެހީގެ މައްޗަށް ކަމުގައި ބުނެފައިވެއެވެ.

13. ކުއްޖާގެ "ސައިކޮލޮޖިކަލް އެސެސްމެންޓް ރިޕޯޓު" 2 ޖުލައި 3232 ގައި ހެދިފައިވެއެވެ. މި ރިޕޯޓަށް މަސައްކަތްކުރަން ޖެހިފައިވަނީ ކުއްޖާއާ މެދު ޙުސައިން އިސްޙާޤު ޖިންސީ ގޯނާކޮށްފައިވާތީކަމަށާއި، ހާދިސާގެ ވާހަކަތައް ސައިކޮލޮޖިސްޓަށް ކުއްޖާ ކިޔާދީފައިނުވި ނަމަވެސް، ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތަށް ތަދުވާކަމަށް ކުއްޖާ ކުއްޖާގެ މަންމަ ގާތުގައި ބުނެފައިވާކަމަށާއި، ކުއްޖާއަށް ތަދުވާ ވަރުން ކުއްޖާއަށް ތަނެއްގައި އިށީނދެ އިންނަން އުނދަގޫކަމަށާއި، އެ ކަމާ ގުޅިގެން ސުވާލުކުރުމުން ޙުސައިން ބޭބެ ކުއްޖާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނުގައި އަތްލީކަމަށް ކުއްޖާގެ މަންމަ ބުނިކަމަށް މި ރިޕޯޓުގައި ވެއެވެ. މި ރިޕޯޓަށް ބަލާއިރު، ކުއްޖާ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ވާހަކަ ނުދެއްކުމަށް ކުއްޖާގެ އާއިލާގެ މީހުންގެ ފަރާތުން ކުއްޖާއަށް މަޖުބޫރުކުރުވާފައިވާކަމަށް ބެލުމުގެ ފުރުޞަތު ވަރަށް ބޮޑުކަމަށް ސައިކޮލޮޖިސްޓް ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. އިފާޝާ އާދަމް 38 މެއި 3236ގައި ދީފައިވާ ހެކިބަހުން މިކަންކަން އެނގެއެވެ. 33 ސެޕްޓެންބަރު 3232 ގެ ނަންބަރު H5(b)/MLRT/2013/46 ސައިކޮލިޖިކަލް އެސެސްމެންޓް ރިޕޯޓް

18. ސައިކޮލޮޖިކަލް އެސެސްމަންޓް ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ޝިޔާނަތު ހާޝިމް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ދީފައިވާ ހެކިބަހުގައި ކުއްޖާގެ މަންމަ ވާހަކަ ދެއްކިއިރު ވަރަށް ނުބުނަން އުޅޭކަމާއި، ފަހުން ބައްދަލުކުރުމަށް ތަކުރާރުކޮށް އެދުމުން ވެސް ކުއްޖާގެ މަންމަ އިންޓަވިއު ދިނުމަށް އިންކާރުކޮށްފައިވާކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ދިވެހި ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތުން ލިބިފައިވާކަމަށް ބުނެފައިވާކަމަށާއި، ކުއްޖާއަށް އަނިޔާއެއް ލިބުމުން ކުއްޖާގެ ފަރާތުން ފެންނަކަހލަ ނިޝާންތައް ފެނިފައިވާކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. ކުއްޖާގެ ވާހަކަތައް އާއިލާއިން ޤަބޫލުނުކުރާތީއާއި ކުއްޖާއަށް އެކަށީގެންވާ އެހީތެރިކަން އާއިލާގެ ފަރާތުން ލިބިފައިނުވާތީ ކުއްޖާ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ވާހަކަ ދައްކަން ބޭނުންނުވަނީކަމުގައި ބެލެވޭކަމުގައި މި ރިޕޯޓުގއަ ފާހަގަކޮށްފައިވާނެކަމަށާއި، ކުއްޖާއަށް އަނިޔާ ލިބުމުން ފެންނަ ކަހަލަ ނިޝާންތައް ފެނުނުކަމަށާއި، ކުއްޖާ ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބިރުގަނެފައިކަމަށާއި، އެ ވާހަކަތައް ކިޔައިދޭން ޖެހިލުންވެފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވުނުކަމަށާއި، 33 (އެގާރަ) އަހަރުގެ ކުއްޖަކު އެއްވެސް މީހެއްގެ ކޯޗިންގްއަކާ ނުލައި ވާހަކަ ބަދަލުނުކުރާނެކަމަށާއި، ކުއްޖާ، ކުއްޖާގެ މަންމައަށް ކިޔައިދީފައިވާ ވާހަކަތަކުގައިވެސް ހަދައިގެން ބޮޑެތި ވާހަކަތައް ދައްކާފައިނުވާކަމަށާއި، ކިޔައިދީފައިވަނީ ކަން ހިނގާދިޔަގޮތަށް ކަމަށާއި، އިށީންނަން އުދަނގޫވުމުން (މީހަކު) އަތްލާފައިވާކަމަށް ކުއްޖާ ބުނެފައިވާކަމަށާއި، ކުއްޖާއާއެކު ހޭދަކުރެވުނު ވަގުތަށް ބަލައި، އޮޕީނިއަންއަކީ އެއީ ހިނގާފައިވާކަމެއް ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭކަމުގައި ބުނެ ހެކިބަސް ދީފައިވެއެވެ.

13. މައްސަލައިގައި ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓަށް ބަލާއިރު، މި ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރަން ޖެހިފައިވަނީ ކުއްޖާ ނިދާފައި އޮއްވާ ދެބެއިންގެ ދެދަރި ބޭބެ މީނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނުގައި އަތްލާ ޖިންސީ ގޯނާކޮށްފައިވާތީކަން މި ރިޕޯޓުން އެނގެއެވެ. ކުއްޖާ ބެލި ޑޮކުޓަރު، ކުއްޖާ ބެލުމަށްފަހު ލަފާކޮށްފައިވަނީ ކުއްޖާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން ދުޅަވެ ފައިވާކަމަށާއި، ފެނިފައިވާ ކަންތައްތަކުން ލަފާކުރެވެނީ ކުއްޖާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަށް އިނގިލި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި 38 މެއި 3236ގައި ޝިޔާ ނަތު ހާޝިމް ދީފައިވާ ހެކިބަސް ވައްދާފައިވާކަމަށްކަމަށެވެ. އަދި މި ރިޕޯޓުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުގައި، ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާ ލިބިފައިވާކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ކަމުގައި ވެސް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވ.

52ކުރިންވެސް ފާހަގަކޮށްފައިވާ ފަދައިން ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގަ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ބާވަތްތަކުގެ ހެކިތަކަކީ އެކަތި އަނެކައްޗާ ގުޅިފައިވާ ކުއްޖާ ބުނާ ބުނުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަނޑައެޅުމަށްޓަކައި ޤާނޫނުން ބަލައިގަންނަ ވަސީލަތެކެވެ. މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތަކުން، އަނިޔާ ލިބުނު ކުއްޖާ ދައްކާ ވާހަކަތަކަކީ ނުވަތަ ބުނާ ބުނުމަކީ ހަމަ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ހިނގި ކަމެއްގެ މައްޗަށް ދައްކާ ވާހަކަތަކެއްކަން ކޮރޮބޮރޭޓް ކުރެވޭވަރުގެ ނުވަތަ ގުޅުވައިދޭ ވަރުގެ ހެކި ހުރިނަމަ، އެފަދަ ހެއްކަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ ދަށުން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި ކުށް ސާބިތުވުމަށްޓަކައި ފުދޭނެ ހެއްކެވެ.

53މި މައްސަލައިގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުންވެސް ދިވެހިރާއް ޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-DM/01 ޤަޟިއްޔާއާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/14 ޤަޟިއްޔާއާއި ޙަވާލާދީ ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މައްސަލަތައް ޝަރީޢަތުން ބެލުމުގައި، އެފަދަ މައްސަލަތަކުގައި ބަލައިގަންނަ ހެކީގެ ގޮތުގައި ހަމައެކަނި ބަލައިގަންނަންޖެހެނީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގަ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހެކިތައް އެކަނި ނޫންކަމަށާއި، އެ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ހެކިތަކުގެ އިތުރުން، މައްސަލަ ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި ހުށަހެޅޭ ޝަރީޢަތުން ބަލައިގަންނަ އިތުރު ބާވަތްތަކުގެ ހެކިވެސް ބަލައިގަނެ އެ ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ޝަރީޢަތުން ރިޢާޔަތްކުރެވޭނެކަމެވެ. އެހެންކަމުން، މި މައްސަލައިގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގައި ޖުމްލަކޮށް 38 އެޕްރީލް 3232 ގައި ހަދާފައިވާ ކުއްޖާގެ މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓު ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 1271/Cr-C/2013 ޤަޟިއްޔާގެ "ޤަޟިއްޔާ ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯ ޓު"ގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 32 ވަނަ ނުކުތާގެ (ކ) ލިބިފައިވާ ހެކިތަކަ ށ ބަލައި، ވާސިލުވި ނަތީޖާއަކީ، ކުއްޖާއާމެދް ޙުސައިން އިސްޙާޤެ ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގާފައިވާކަން ޤާނޫނުއަސާސީގި53 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބުނާ މިންވަރަށް ސާބިތުނުވާކަމުގައެވެ. މ ނިންމުމަށް ވާސިލުވެފައިވާ ސަބަބުތައް މި ނިންމުމުގް2 ވަނަ ނުކުތާގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާތީ، އެއަށް ޙަވާލާދެމެވެ.

53. މި މައްސަލަ ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިވަނީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރަ މީހުންނާމެދު ޙާއްސަ އުޞޫލުތަކަކަށް އަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ މިންވަރަށް އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން މީހަކު ކުށެއް ކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވި ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ހެކި ލިބިފައިވީނަމަވެސް، އެ މިންވަރަށް ހެކިބަސް ލިބިފައިނުވާކަމަށް ބަޔާންކޮށް މައްސަލަ ނިންމާފައިވާތީކަމަށް ބުނެފައިވާއިރު، މި އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގެ މައްޗަށް މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން ހުށަހަޅާފައިވާ ހެކިތަކަށް ނަޒަރުކޮށް، އޭގެ ނަތީޖާއަށް ބެލީމެވެ.

52. މިގޮތުން ކުއްޖާ ކިޔައިދިން ކިޔައިދިނުމުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު، މި ވާހަކަ އެންމެ ފުރަތަމަ ކުއްޖާ ހިއްސާކުރި ކުއްޖާގެ ޓީޗަރު ވވވވވވވވ ކުއްޖާއާ ވާހަކަދެއްކުމުން 26 މާރިޗް ވީ ބުދަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު ކުއްޖާގެ މަންމަ ކުނިކަހަން ދިޔަ ގަޑީގައި ކުއްޖާ ނިދާފައި އޮއްވާ އެ ގޭގައި އުޅޭ ޙުސައިން އިސްޙާޤު އައިސް (ކުއްޖާގެ ގައިގާ) ކޮއްޓުމަށްފަހު ކުއްޖާ ލައިގެން ހުރި ހަރުވާޅު ބޭލުމަށްފަހު ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތު އަތްހޭކީކަމަށް ބުނެ ކުއްޖާ އިޝާރާތުން ވވވވވވވއަށް ދެއްކިކަމަށާއި، ދެވަނަ ފަހަރަށް ކުއްޖާއާ ސުވާލުކުރުމުން، ޙުސައިން އިސްޙާޤުގެ ކުރިމަތި ފަރާތު ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތުގައި ޖައްސާ ހެދިކަމަށާއި، އެގޮތަށް ހެދުމުން ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތުގައި ވަރަށް ގަދަޔަށް ރިއްސިކަމަށް ކުއްޖާ ވވވވވވވ ގާތު ބުނިކަން ފވވވވވވވވާ ތަހުޤީޤަށް ދީފައިވާ ބަޔާނުންނާއި އަދި ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ދީފައިވާ ހެކިބަހުން އެނގެއެވެ.

51. މީގެ އިތުރުން، ޑިޕާރޓްމަންޓ އޮފް ޖެންޑަރ އެންޑް ފެމިލީ ޕްރޮޓެކްޝަން ސަރވިސްގެ ސޯޝަލް ސަރވިސް އޮފިސަރ އަދި ފުލުހެއްގެ ޙާޟިރުގައި 3232 މާރިޗް 28 ވަނަ ދުވަހު ކުއްޖާކިޔައިދީފައިވަނީ "...މި އަހަރު ތެރޭގައި އެއް ދުވަހެއްގެފަތިހާ(ތާރީޚް ހަނދާނެއްނެތް) އަޅުގަނޑ ނިދާފައި އޮއްވީއަޅުގަނޑަށް ހޭލެވުނ ޙުސައިންބެ އައިސާއަޅުގަނޑަށް ގޮވުމުންނެވެ. އަދި އަޅުގަނޑު ހޭލުމުން އަޅުގަނޑެއެނދުމަތީގައި އޮއްވާ ޙުސައިންބުއައަސް އަޅުގަނޑު ލައިގެން ހުރި ހަރުވާޅާއި، ޖަނގިޔާމަތިން ޙުސައިންބެ ކަނާއަތުގެ ޝާހާދތ އިނގިލި ކޮއްޕާ ހެދިއެވެ. ޙްސައިންބެ އެހެން ހެދުމުން އަޅުގަނޑ ހީސްލާ ތަނަށް އެ ދުވަހު ވަރަށް ތަދުވިއެވެ... (ކްލާސް) މިސް އަޅުގަނޑުގެ ކައިރީގައި ކިހެނެއްވީތޯ އެހުމުން، އަޅުގަނޑު މިސްކައިރީގައި ހީސްލާތަނުގައ އަޅުގަނޑުމެންގެގޭގައި އުޅޭ ޙުސައިންބެ އަތްލީކަމަށް ބުނީމެވެ..." މިފަދައިންނެވެ.

55ކުޑަކުދިންނާމެދު ކުރާ ޖިންސީ ގޯނާގެ މައްސަލަތަކުގައި ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުން މައިގަނޑު އަސާސަކަށް ބަލައިގެން، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތކަ ކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގަ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ވަސީލަތްތަކުގެ އެހީގައި ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުން ކޮރޮބޮރޭޓްވޭތޯ ބަލަންޖެހެއެވެ. މިތަނުގައި ކުއްޖާގެ ބަހަކީ ކުއްޖާ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ދޭ ހެކިބަހަށްވން ލާޒިމެއްނޫނެވެ. މި މަހައްލުގައި ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ވަސީލަތްތަކުގެ އަލީގައި ކޮރޮބޮރޭޓްކުރަންޖެހޭނީ ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުމެވެ. އެއީ އެ މައްސަލަ ތަޙުޤީޤުކުރާ ޙާލަތުގައި، ކުއްޖާ ތަހުޤީޤުގައި ދައްކާ ވާހަކައަށް، ނުވަތަ ސޯޝަލް ވޯކަރ ގާތު ދައްކާ ވާހަކައަށްވުމީވެސް އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ނުވަތަ ކުއްޖާއާ މެދު ހިނގި ޖިންސީ ގޯނާ ކުއްޖާގެ ގާތް މީހަކަށް ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނމަށްވެސު ވެދާނެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 ޕްރިސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު ޤަޟިއްޔާގައިވެސް އަދި އޭގެ ފަހުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/42 ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަބްދުލްމުހައިމިން އާދަމް ޤަޟިއްޔާގެވެސް ދޭހައަކީ މިއީ ކަމުގައި ދެ ކެމެވެ.

56ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުމުގެ އަލީގައި މި މައްސަލައިގައި ހުށަހަޅާފައިވާ އެހެނިހެން ހެކި ވަޒަންކުރާއިރު، މި ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުމަށް އެހެން ހެކިތަކުން ބާރު ލިބިއެވެ. އެ ވާހަކަ އެންމެ ފުރަތަމަ ކުއްޖާގެ ކްލާސް ޓީޗަރަށް ކިޔައިދިނުމަށްފަހު، ހަމަ އެ މޭރުމުން ޑިޕާރޓްމަންޓ އޮފް ޖެންޑަރ އެންޑް ފެމިލީ ޕްރޮޓެކްޝަން ސަރވިސްގެ ސޯޝަލް ސަރވިސް އޮފިސަރ އަދި ފުލުހެއްގެ ޙާޟިރުގައި 3232 މާރިޗު28 ވަނަ ދުވަހު ކުއްޖާ އެ ވާހަކަ ތަކުރާރުކޮށްފައިވެއެވެ. ވވވވވވވވާ ގެ މި ވާހަކަތަކާއި ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ކިޔާދިނުމާ އަޅާބަލާއިރު، މި ވާހަކަތަކުގައި ހިމެނޭ ކަންކަން އެއްގޮތްކަން ސާފުކޮށް އެނގެއެވެ. އަދި މި ވާހަކަތަކަކީ ހަދައިގެން ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކެއް ކަމުގައި ބެލެވޭނެ އެއްވެސް ކަމެއް ފާޅެއްނުވެއެވެ.

53. ވވވވވވވވް ގެ އިތުރުން، ސޯޝަލް ވޯކަރގެ ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރިވި އިފާޝާ އާދަމްއާއި އެފް.ސީ.ޕީ.ޑީގެ ސްޓާފް ސަރޖަންޓް ސައުދިއްޔާ އަޙްމަދު ގާތު ޙުސައިން އިސްޙާޤު ކުއްޖާއާ ބެހުނުކަމަށާއި، އަދި މިކަން ހިނގާފައިވަނީ ކުއްޖާ ނިދާފައިއޮއްވާ ކަމަށާއި، ކުއްޖާ ނިދަން ލައިގެން ހުރި ހަރުވާޅާއި ޖަނގިޔާ މަތިން ޙުސައިން އިސްޙާޤު، ކުއްޖާގެ ހީސްލާތަނުގައި ޙުސައިން އިސްޙާޤު ޝަހާދަތް އިނގިލިން އަތްލައި ހެދިކަމަށާއި، އަދި ކުރިމަތި ފަރާތަށް ތަދުވިކަމުގައި ކުއްޖާ ބުނެފައިވާކަން ކުއްޖާއާބެހޭ ރިޕޯޓުން އެނގޭއިރު، މިކަން ހިނގާދިޔަގޮތް އިފާޝާ އާދަމްގެ ކޭސް ނޯޓްގައި ރިކޯޑުކުރެވިފައިވަނީ ކުއްޖާ ވާހަކަދެއްކި ގޮތަށް ކަމުގައި ބުނެ އިފާޝާ އާދަމް ހެކިބަސްދީފައިވެއެވެ. ހަމަ އެއާއެކު، ކުއްޖާއާބެހޭ ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ޢާއިޝަތު ޢިބާހަތުގެ ހެކިބަހުން ކުއްޖާ އޭރު ތަފްޞީލުކޮށް އިފާޝާ އާދަމްއާ ހިއްސާކޮށްފައިވާ ވާހަކަތަކަކީ ކަން ހިނގަދިޔަ ގޮތަށް ކިޔައިދީފައިވާ ވާހަކަތަކެއްތޯ ކުއްޖާއާ ސުވާލުކުރުމުން، ކުއްޖާ "އާއެކޭ" ބުނެ މަޢުލޫމާތު ދީފައިވާކަމުގައި ބުނެ ހެކިބަސް ދީފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން، އެ ހާދިސާ ހިނގާދިޔަގޮތް އިފާޝާ އާދަމްއަށާއި ސައުދިއްޔާ އަޙްމަދަށް ކުއްޖާ ކިޔައިދިނުމުގައި އެއްވެސް އުނިއިތުރެއްނެތްކަން އެނގެއެވެ. އެހެނީ، އެކަން ހިނގާދިޔަގޮތް ކުއްޖާގެ ސްކޫލު ޓީޗަރަށް ކިޔައިދިން ދިނުމާއި، ފުލުހެއްގެ ޙާޟިރުގައި ކިޔައިދިންދިނުމާއި، އިފާޝާ އާދަމްއާއި ސައުދިއްޔާ އަޙްމަދުއަށް ކިޔައިދިނުމުގައި އެއްވެސް ތަފާތެއް ނެތުމުންނެވެ.

58މައްސަލައާ ގުޅިގެން ކުއްޖާގެ ސައިކޮލޮޖިކަލް އެސެސްމަންޓް ރިޕޯޓުންނާއި، ސައިކޮލޮޖިކަލް އެސެސްމަންޓް ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި، ޝިޔާނަތު ހާޝިމް ޝަރީޢަތުގައި ދީފައިވާ ހެކިބަހުން ކުއްޖާގެ ވާހަކަތަކަށް ބާރުދެއެވެ. މި ހެކިބަހުގައި ކުއްޖާއަށް އަނިޔާއެއް ލިބުމުން ކުއްޖާގެ ފަރާތުން ފެންނަކަހަލަ ނިޝާންތައް ފެނިފައިވާކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.

53. ކުއްޖާގެ މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓާއި ގުޅިގެން، ދިފާޢުން ދަޢުވާއަށް ޖަވާބުދާރީވީއިރު، މި ރިޕޯޓުން ޖިންސީ ގުނަވަން ދުޅަވެފައިހުރީ ޖިންސީ ގޯނާކޮށްގެންކަމަށް ނުނިންމޭނެކަމަށާއި، ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތް ދުޅަވެފައިހުރި ހުރުމާއި ޙުސައިން އިސްޙާޤުގެ ޑީއެންއޭ އާ ދިމާވެފައި ނުވާތީ ޖިންސީ ޢަމަލާ ގުޅުވޭނެ ހަމައެއް ނެތްކަމަށް ބުނެއެވެ. ދަށު ކޯޓުން މައްސަލަ ނިންމުމުގައި މި ރިޕޯޓާ ގުޅިގެން ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާއެއް ލިބިފައިވާކަމަށް ދޭހަވާކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި ވީ ނަމަވެސް، އެއީ ޙުސައިން އިސްޙާޤު ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ސަބަބުން ވެފައިވާ އަނިޔާއެއްކަން އެނގެން ނެތްކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. ކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާއިރު، ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑުގައި އެ ގޯނާކުރި މީހެއްގެ ޑީއެންއޭ ނުހުރެ ގޮސްދާނެއެވެ. ހަމަ އެފަދައިން، ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑުގައި އެ ގޯނާއެއް ކުރި މީހެއްގެ ފިންގަރޕްރިންޓް ވެސް އެ ލަކުނުން ނުލިބި ހިނގައިދާނެއެވެ. މިއީ މި ބާވަތުގެ ޖިންސީ ގޯނާގެ މައްސަލަތަކުގައި ފާޅުވާ ޙަޤީޤަތެކެވެ. އަދި ސަބަބުވެރި މީހެއްގެ ވިސްނުމުން ވިސްނާއިރު، ފެންނަން އޮތް ޙަޤީޤަތއްވެސްމެއެވެ.

62ކުއްޖާގެ މަންމަ، މައްސަލައިގައި ދިފާޢީ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ޙާޟިރުވެފައިވެއެވެ. ކުއްޖާގެ މަންމައަކީ، ޙުސައިން އިސްހާޤުގެ ބޮޑުދައިތައެވެ. ކުއްޖާގެ މަންމަ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ބުނެފައިވަނީ ކުއްޖާއަށް ދިމާވެފައިވާ ހާދިސާ ގެ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ކުއްޖާގެ މަންމައާ ޙިއްޞާކޮށްފައިނުވާކަމަށާއި، ކުއްޖާގެ މަންމަ ކުއްޖާ ޑޮކްޓަރަށް ދައްކާފައިނުވާނޭކަމަށެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކަށް، ދިފާޢުން ހުށަހަޅާފައިވާ ހެކިންގެ ތެރެއިން ޝަރީޢަތަށް ޙާޟިރުކޮށްފައިވަނީ ކުއްޖާގެ މަންމައެވެ. ކުއްޖާގެ މަންމަ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ދެއްކި ވާހަކަތަކަށް ބާރު ލިއްބައިދޭ އިތުރު ހެއްކެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވެއެވެ. ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި 22 އޮކްޓޫބަރު 3236ގައި ކުއްޖާގެ މަންމަ ދީފައިވާ ހެކިބަސް ދެވަނައަށް، މައްސަލައިގައި ޤާއިމުވެފައިވާ ވާޤިޢާތަކަށް ބަލާއިރު، ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ބަހަށް ބާރު ލިބިދޭ އެއްވެސް ކަމެއް ނެތެވެ. ވުމާއެކު، ކުއްޖާގެ މަންމަ މި މައްސަލައިގައި ދީފައިވާ ހެކިބަހަކީ ޝަރީޢަތަށް ބުރަދަނެއް ދެވޭނޭ ހެކިބަހެއް ކަމުގައި ނުދެކެމެވެ.

63މި މައްސަލައިގައި ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައި ކިޔައިދިނުމަކީ ތެދު ބަހުން ކިޔައިދީފައިވާ ކިޔައިދިނުމެއްކަން ހާމަވާ ސަބަބުތައް އެބަ ހުއްޓެވެ. ކުއްޖާއާ މެދު ޙުސައިން އިސްޙާޤު ކަން ކުރި ގޮތް އެއްވެސް ޚިލާފެއްނެތި ކުއްޖާއާ ސުވާލުކުރުމުން، ތަފާތު މަހައްލުތަކުގައި އެއް ގޮތަކަށް ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވެއެވެ. މިކަން ކުއްޖާ ހިއްސާކޮށްފައިވާ އިސްވެ ބަޔާންކުރަނިވި ފަރާތްތަކުން ކުއްޖާ ކިޔައިދިން ގޮތަށް ހެކި ބަސް ދީފައިވެއެވެ. މި މައްސަލައިގައި މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ އެންޑް ފެމިލީ ޕްރޮޓެކްޝަން ސަރވިސަސްއިން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ "ކުއްޖާއާބެހޭ ރިޕޯޓު"ގައި މި ކުއްޖާއަށް ޙުސައިން އިސްޙާޤު ޖިންސީ ގޯނާކުރިކަމަށް ބެލެވޭކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މި ކުއްޖާގެ މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުގައި، ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާ ލިބިފައިވާކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ކަމުގައި ވެސް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

63. ކުއްޖާއަށް އަނިޔާކުރިކަމަށް ބުނެފައިވަނީ ނުބައި ނިޔަތެއްގައި ވަކި ކަމެއް ހާސިލުކުރުމުގެ ބޭނުމުގައިތޯ ބަލާއިރު، ކުއްޖާގެ ކިބައިގައި ޙުސައިން އިސްޙާޤުގެ މައް ޗަށް ހަދައިގެން ވާހަކައެއް ދައްކަފާނެކަމުގެ އެއްވެސް ހަސަދަވެރިކަމެއް ނުވަތަ ނުނިޔަތެއް ނުވަތަ ރުޅިވެރިކަމެއް އޮވެދާނެ ފަދަ ސަބަބެއް އޮތް ކަމުގައި ބެލެވޭނެ ހަމައެއްނެތެވެ. އަދި އެފަދަ ސަބަބެއްވެސް ފާހަގަކޮށްފައެއްނުވެއެވެ.

62. އެތެރެފުށުންނާއި ބޭރުފުށުގެ ހެކި އެއް ގޮތް ވުމުން، ކުއްޖާއާ މެދު ޙުސައިން އިސްޙާޤު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގިކަމަށް މި ކުއްޖާ ބުނާ ބުނުމަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދު ކަމުގައި ޤަބޫލުކުރެވޭ (usually convincing) ބުނުމެއް ކަމުގަޔާއި، މައްސަލައިގައި ލިބިފައިވާ ހުރިހާ ހެކިތައް ވަޒަންކުރާއިރު، ޙުސައިން އިސްޙާޤު މި ކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގާފައިވާކަން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވާކަމުގައި އަހުރެން ދެކެމެވެ.