ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/419
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙަސަން ފައިޒާން، 2019/HC-A/419
Prosecutor General v. Hassan Faizaan 2019/HC-A/419 (2019/HC-A/419, High Court of the Maldives, 14 February 2021)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙަސަން ފައިޒާން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އިންކާރުކުރުމުން، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 (ހ) ގެ ދަށުން މަދަނީ މިންގަނޑުން މައުޟޫޢީ ގޮތުން ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ މައްސަލައެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރިއެވެ.
ސީރިޔާގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ރާއްޖެއިން ތުރުކީއަށް ގޮސް، ތުރުކީގެ ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން ހައްޔަރުކޮށް ރާއްޖެއަށް އަނބުރާ ފޮނުވާލި ކަމަށް ބުނެ ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާއާއި 115 (ހ) އާއި 2019/HC-S-A/06 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ. ދިފާޢުން އިޖުރާއީ ނުކުތާއެއްގެ ގޮތުން ބުނީ އިސްތިއުނާފު މުއްދަތު ފަހަނައަޅާފައިވާތީ މައްސަލަ ނުބެލޭނެ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިއުމުގެ ދަޢުވާ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މަދަނީ މިންގަނޑުން ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ބާޠިލު ދަޢުވާއެއްކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމުން ރަނގަޅުތޯ، އަދި އިސްތިއުނާފު މުއްދަތު ފަހަނައަޅާފައިވާ މައްސަލަ ހައިކޯޓުން ބެލޭނެތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި (ޙުކުމުގެ ބައި ކިޔޭގޮތަށް ނުވާތީ ޔަޤީން ނުކުރެވޭ)
ޤާނޫނުއަސާސީއާބެހޭ ނުކުތާ ބިނާވެފައިނުވާ ކަމަށާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަލަންޖެހެނީ ތުހުމަތު ކުރެވޭވަރުގެ ހެކި ހުށަހަޅާފައިވޭތޯ ކަމަށާއި، ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެކިތަކުން އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ހެކި ހުށަހަޅާފައިވާތީ ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވެން އޮތް ކަމަށް ނިންމިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ މަޖިލީހުން، މައްސަލައިގެ ބާވަތަށް ބަލައި، އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ނިޔަތް މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ފާޅުކޮށްފައިވާ މައްސަލައެއް ހައިކޯޓުން ބަލައިގަނެ ފައިޞަލާކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ނިންމުމުން، އިސްތިއުނާފު މުއްދަތު ފަހަނައަޅާފައިވާކަމުގެ އިޖުރާއީ ނުކުތާއަށް ހައިކޯޓުން ޖަވާބުދީފައިވަނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އެ ނިންމުމަށް ބިނާކޮށެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 5-6)
- ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާއިން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިދީފައިވާ ބާރުތަކާބެހޭ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ޙުކުމް އެ މާއްދާއާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނާ ނުކުތާއަކީ ރަނގަޅު އަސާސެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްފައިވާ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8.2)
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެތޯ ކަނޑައަޅަންވާނީ ހުށަހެޅިފައިވާ ދަޢުވާއާއި އެ ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާ އެންމެހައި ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭނެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކެއް ނެތްކަމަށް މަދަނީ މިންގަނޑުން ފަނޑިޔާރަށް ބުރަވެވިއްޖެނަމައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8.3-8.4)
- 115 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަލަންވާނީ ތުހުމަތެއް ކުރެވޭވަރުގެ އެކަށީގެންވާ ހެކި ހުށަހަޅާފައިވޭތޯ ކަމަށާއި، ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެތޯ ނިންމުމުގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތަކުން ދަޢުވާ ސާބިތުވޭތޯ ބަލަން ނުޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8.4؛ <a class="salj-number-link" href="https://sulthanamhar.com/summary-judgments/dh/ahmed_riyaaz_v_prosecutor_general_2019_HC_S_A_06/"><bdi class="salj-latin" dir="ltr">2019/HC-S-A/06</bdi></a> އަދި <bdi class="salj-latin" dir="ltr">2018/HC-N-A/07</bdi>)
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަޔާން، އެމްބަސީގެ ނޯޓް، ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސް އަދި މޮބައިލް ފޮރެންސިކް ރިޕޯޓުތަކާއި ޕާސްޕޯޓުގެ ކޮޕީ ފަދަ ހެކިތަކުން ތުހުމަތުކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ހެކި ހުށަހަޅާފައިވާނަމަ، މަދަނީ މިންގަނޑުން އެ ދަޢުވާއަކީ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ކުރިއަށް ގެންދެވެން އޮތް ދަޢުވާއެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8.5-8.6)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާ (ށ) އަދި (މ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 107 ވަނަ މާއްދާ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 115 ވަނަ މާއްދާ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2015 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާ (ހ) (2) އަދި (ނ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 29 ވަނަ މާއްދާ (ނ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) (ޙުކުމުގެ ބައި ކިޔޭގޮތަށް ނުވާތީ މާއްދާ ޔަޤީން ނުކުރެވޭ)
- 2019/HC-S-A/06
- 2018/HC-N-A/07
- HC-IH/2019/34
- 2019/SC-L/71
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް