ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-A/410
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙުޝަމް ޢަބްދުﷲ، 2018/HC-A/410
Prosecutor General v. Ahusham Abdhuﷲ 2018/HC-A/410 (2018/HC-A/410, High Court of the Maldives, 17 March 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙުޝަމް ޢަބްދުﷲ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ޙާލަތެއް ނުފެންނާތީ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ނުވަތަ ކޯޓުން އަންގަންދެން 60 (ރ) (2) ގެ ދަށުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލަން ފާދިއްޕޮޅު ނައިފަރު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން އަމުރުކުރި؛ ރިވިއުއަށް އެދުމުން ރިވިއުކުރުމުގެ ޟަރޫރަތެއް ނުފެނުނު.
މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކޮށް ގެންގުޅެ ވިޔަފާރިކުރާކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވި ކުށުގެ ވެށިން ހައްޔަރުކުރެވުނު ފަރާތެއް 15 ދުވަހު ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އެދުނެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 (ޅ)، 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާތަކާ ޚިލާފު، 63 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) ގެ ދަށުން މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާނުވެ ނެރުނު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
މަސްތުވާތަކެތި ގެންގުޅެ ބޭނުންކޮށް ވިޔަފާރިކުރާކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް، ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ޙާލަތެއް ނުފެންނާތީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ އަމުރު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު، ބަންދާމެދު އަލުން ނިންމުމަށް
ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށަކަށްވެ، ކުށުގެ ވެށިން ހައްޔަރުކުރެވި ތުހުމަތު އުފެދޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރުމުން 60 (ރ) ގެ އިޚްތިޔާރު ލިބިނުދޭތީ އަމުރު ޚިލާފު ނަމަވެސް، މައްސަލަ ޝަރީޢަތުގައި ހުރުމުން ބަންދާމެދު ނިންމަންވާނީ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުން.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ބެލެވޭނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ފަނޑިޔާރު އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ. ބަންދުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށްތޯ ކަނޑައެޅުމުގައި ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލަންޖެހޭނެއެވެ.
- މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމަކީ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ދަށުން ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމާއި، މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ކުށެއް ކަމެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/33).
- 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލުމުގެ އިޚްތިޔާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބެނީ، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރި ނަމަވެސް 60 (ށ) ގައިވާ ސަބަބުތަކުން ސަބަބެއް ނެތް ޙާލަތުގައެވެ.
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށަކަށްވެ، ކުށުގެ ވެށިން ހައްޔަރުކުރެވި، ތުހުމަތު އުފެދޭ މިންވަރަށް ހެކި ޤަރީނާ ހުށަހެޅިފައިވާނަމަ، އެ މީހަކު ހުންނަންޖެހޭނީ 60 (ށ) ގެ ދަށުން ބަންދުގައެވެ. އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން މިފަދަ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ ފަރާތެއް ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލުމަކީ 60 (ރ) ގެ ދަށުން ފަނޑިޔާރަށް ލިބިދޭ އިޚްތިޔާރެއް ނޫނެވެ؛ މިފަދަ ކުށްތަކުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތައް ބަންދުގައި ހުންނަންޖެހޭކަމަށް ހައިކޯޓުން ކުރިންވެސް ގިނަ މައްސަލަތަކުގައި ނިންމާފައިވެއެވެ.
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާނަމަ، ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓާއި މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރެވެ. އެހެންކަމުން ހައިކޯޓުން އަމުރު ބާޠިލުކޮށް، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އަލުން އެދިއްޖެނަމަ މި ޙުކުމުގައިވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދާމެދު އަލުން ނިންމުމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ރ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/33 ޤަޟިއްޔާ
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޙަސަން ޢަލީ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް