ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2021/HC-A/054
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިބްރާހީމް ނިހާން، 2021/HC-A/054
Prosecutor General v. Ibrahim Nihaan 2021/HC-A/054 (2021/HC-A/054, High Court of the Maldives, 9 March 2021)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިބްރާހީމް ނިހާން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ރަސްދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ބަންދުގައި ބަހައްޓާނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ކުޑަ އަންހެން ކުއްޖަކު ގެސްޓްހައުސަކަށް ގެންގޮސް ގްރޫމްކޮށް އެހެން ފަރާތަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމަށް ހިތްވަރުދިންކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހައްޔަރުކޮށް، ހެކިވެރިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވުމުގެ ސަބަބުން ބަންދުގެ މުއްދަތު ކިތަންމެ ފަހަރަކު އިތުރުކުރެވިފައިވެއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 (ނ) އާއި 60 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު، އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) ގެ ތަބާވުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކުޑަ ކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމަށް ހިތްވަރުދީ ކުއްޖާ ގްރޫމްކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުގައި ތިބި ފަރާތެއް، ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތްކަމަށް ބުނެ ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ އަމުރަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 (ނ) އާއި 60 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތް އަމުރެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު، އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި
ތުހުމަތު އުފެދޭ މިންވަރުގެ ހެކި ހުރިއިރު، ކުރީގެ ސަބަބުތައް ހުރިކަން ނުވަތަ ފިލާދިޔަކަމާމެދު ދަށުކޯޓުން ގޮތެއް ނިންމާފައި ނުވާއިރު، 'ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތް' ކަމަށް ބުނި ހަމައަކީ ކޮބައިކަން ބަޔާންކޮށްފައި ނުވެއެވެ. ތުހުމަތަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމުން އަމުރު ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ކުށްތަކަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7)
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ހާލަތްތަކުން (ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިވެރިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފާނެކަމަށް ބެލެވުން، ކޯޓަށް ޙާޟިރުނުވެދާނެކަމަށް ބެލެވުން، ފިލައިފާނެކަމަށް ބެލެވުން، ނުވަތަ ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ބެލެވުން) ހާލަތެއް މެދުވެރިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ފަނޑިޔާރު އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8)
- ކުރީގެ ބަންދުގެ އަމުރުތަކުގައި ހެއްކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވުން ސަބަބުތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރުޠުކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލާ ކޯޓަކުން އެ ސަބަބުތައް ހުރިކަން ނުވަތަ ނެތްކަމާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންވާނެއެވެ. 'ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތް' ކަމަށް ބުނުމަށްވުރެ އިތުރަށް، އެއީ ޤާނޫނީ ކޮން ހަމައެއްކަން ބަޔާން ނުކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 10)
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށާ ގުޅިގެން ތުހުމަތެއް އުފެދޭ މިންވަރުގެ ހެކި ދައުލަތުން ހުށަހަޅާފައިވާއިރު، ކުރީގެ އަމުރުތަކުގައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓި ސަބަބުތައް ފިލާދިޔަ ގޮތެއް ނޭނގި ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަކީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތް ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 10)
- ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ފުށުން މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮވެއެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ އޮތް ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހާ ހުންނަންޖެހޭނީ އޭނާގެ ފުށުން ނުރައްކަލެއް ނުފޯރާނެ ގޮތަށް ބަންދުކުރެވިފައެވެ؛ މިކަން ހައިކޯޓުން ކުރިން ނިންމާފައިވާ ޤަޟިއްޔާތަކުގައިވެސް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9)
- މިފަދަ ބަންދާބެހޭ އަމުރެއް ބާޠިލުކުރުމުން، ހައިކޯޓުން ފާހަގަކުރި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކުގެ އަލީގައި ބަންދާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމުމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން މައްސަލަ ދަށުކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 11)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 21/2020 (ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) އަށް 3 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
- 2012/HC-A/194
- 2012/HC-A/602 (ނުވަތަ 2012/HC-A/260)
- 2016/HC-A/52
- ބެންޗު
- ޢަލީ ސަމީރު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް