ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް ތާއީދު ކުރެއެވެ.( ތަޢާރަފް:

1މިއީ ތ.ތިމަރަފުށީމެޖިސްޓްރޭޓްކޯޓގ ނަންބަރު N10C/MA/2021/19 ކޯޓު އަމުރު ނިންމަވާފައިވާގޮތް ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުކަމަށްބުނެ،އ ކޯޓު އަމުރި އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް އެދޭ ތ. ވޭމަންޑޫ / ދޭލިޔާގެ، ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފް )އައި.ޑީ.(ގެފަރާތުނ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓށާ ހުށަހެޅުމުން ބލަފައިވާ ޤަޟިއްޔާއެކެވެ. މުޤަޟިއްޔާގައި އިސްތިއުނާފރައްދުވާ ފަރާތީކީ،ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފހވެ.

2ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާ ކުރުމުގެ މައްސަލައަކާއި ގުޅިގެން، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނ(ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ )ހ( ގެ ދަށުން ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށް، ހަމަ އެ ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ )ހ( ގެ ދަށުން ކުޑަކުއްޖަކު ޖިންސީ ޢަމަލެއްގައި ބައިވެރިކުރުވި މުގެ ކުށް، އަދ ޤާނޫނު ނަންބަރ 2014/17 ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު ގ 19 ވަނަ މާއްދާގެ )ހ(ގެ ދަށުން ޖިންސީ ގޯނާކުރަން އުޅުމުގެ ކުށުގެ ތުހުމަތުގައި ތ. ވޭމަންޑޫ / ދޭލިޔާގެ، ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފް ހައްޔަރު ކުރުމުގެ އަމުރެއް ހޯދުމަށް އެދި ފަނޑިޔާރަށް ހުށަހަޅާ ފޯމުނިތ.ވޭމަ ނޑޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގައި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ފަރާތުން އެދިފައިވެއެވެ.

3ޙަވާލާ ދެވުނު އަމުރަށް އެދުމާއި ގުޅިގެންހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފް ހައްޔަރު ކުރުމުގެ އަމުރެއް ތ.ވޭމަނަޑޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނެރެފައިވެއެވެ. މި އަމުރުގައިވެސް ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފްގެ މައްޗަށް ތުހުމަ ތ ކުރެވޭ ކުށްތައްކަމަށް ބަޔާނު ކޮށްފައިވަނީ އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ޤާނޫނު ތަކުން ތުހުމްތު ކުރެވުނު އިސްވެ ބުނެވުނު ކުށތަކ ވެ.

4ތ. ވޭމަންޑޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރ N11C/HA/2021/23 ކޯޓު އަމުރުގެ ދަށުން 25 ޖުލައި 2021 ވަނަ ދުވަހު ގ 20:32 ގައި ތ. ވޭމަންޑޫ ގަސްކަރަ ގެއިން ހަމްދާން އަޙްމަދު ތ. ވޭމަންޑޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރު ހޯދުމަށް އެދި ފަނޑިޔާރަށް ހުށަހަޅާ ފޯމް ތ. ވޭމަންޑޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރު N11C/HA/2021/23 ކޯޓު އަމުރު ޝަރީފް ހައްޔަރު ކުރެވުން ވެ. އެއަށްފަހު ހަމްދާނައަޙްމަދް ޝް ރީފާ ގެ މައްޗަށ ތުހުމަތު ކުރެވިފައިވާ ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާގެ ޢަމަލެއް ހިންގިކަމަށް ތުހުމަތް ކުރެވު މި މައްސަލައާ ގުޅިގެނު ހަމްދާން އަޙްމަދް ޝަރީފު ދޫކޮށްލައިފިނަމަހަމްދާން އަޙްމަދ ޝަރީފެގެ ފަރާތުން މުޖުތަމަޢުގައި ހިމެނޭ ކުޑަކުދިންގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތު ވިހަމްދާން އަޙްމަދ ޝަރީފޭ ގެ ފަރާތުން އިސްވެ ބަޔާންވެދިޔަ ކުށެއް ތަކުރާރުވެދާނެކަމަށް ބެލެވޭތީއާއި އޭނާ ހައްޔަރު ކުރެވިފައިވާ މައްސަލާގައި ހެކިބަސްދޭ ފަރާތްތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވަފާނެކަމަށްޓަކައ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނ(ގެ 30 ވަނަ މާއްދގައާ ބަޔާންކޮށްފައިވ ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެންހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފް ބަންދުގައި ދެމެހެއްޓުމުގެ އަމުރަކަށް ތ. ވޭމަންޑޫމެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު ގިއި ދަންނަވައި ދެއްވުން އެދޭ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގައި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ފަރާތުން އެދިފައިވެއެވެ.

5މިލުޑް ވްސ ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ރެފަރެންސް ނަންބަރ ނަންބަރު ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފޯމާއި ޙަވާލާދީ، މިމައްސަލަ އިތުރަށި ދިރާސާކޮށެ ބެލިއިރު މި މައްސަލައް ގ ޒާތާއި ބާވަތަށް ރިއާޔަތްކޮށ ޤާނޫނު ނަންބަރ 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނގ( 31 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން މިމައްސަލާގައި ފުރިހަމަވާތީ، ހަމްދާން އަޙްމަދަޝަރީފަކީ މުޖުތަމަޢުގައި ހިމެނޭ ކުޑަކުދިންގެ ރައްކާތެރިކި މަށްޓަކައި މައްސަލައިގެ ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާއާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ފަރާތެއްކަމަށް ފެންނާތީ، ޤާނޫނު ނަންބަރ 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނ(ގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މިމައްސަލާގައި ތުޙު މަތު ކުރެވު ހަމްދާން އަޙްމަދް ޝަރީފް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބަހައްޓައި ދިނުމްގެ އަމުރެއް ނެރެދެއްވުން އެދި ޕރޮސިކުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ފަރާތުނ ތ. ތިމަރަފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓި ގ އ އެދިފައިވެއެވެ.F

6ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ) ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނ(ގެ 30 ވަނަ މާއްދާގުދަށުން މިމައްސަލާގައި ތުހުމަތް ކުރެވޭ ހަމްދާން އަޙްމަދ ޝަރީފް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބަހައްޓައި ދިނުމުގެ އަމުރެއް ނެރެދިނުމަށް އެދި ޕް ރޮސިކުޓަރް ޖެނެރަލގް އޮފީހުގެ ފަރާތުން ތ. ތިމަރަފުށީމެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގިއި އެދިފައިވާ އެދުމާއި، މޯލް ޑުވްސ ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ރެފަރެންސް ނަންބަރ ބަންދާމެދު ގތެއޮ ނިންމުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ދިވެހި ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތުގެ ނަންބަރު E(S2)/196/2021/1222-171 ސިޓީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސްގެ ނަންބަރު THB/N10C/2021/2-196 ފޯމްއާ ގުޅިގެނ ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއް ތ.ތިމަރަފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން 26 ޖުލައި 2021 ވަނަ ދުވަހގު 16:30ގައި ނެރެފައިވެއެވެ.

7ހަމްދާން އަޙްމަދ ޝަރީފް ބަންދު ކުރުމަށް ނިންމި ސަބަބުކަމަށް ތ.ތިމަރަފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު ގ ނަންބަރ N10C/MA/2021/19 އަމުރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ އަންނނިވި ފަދައިންނެވެ. " ލިބިފައިހުރި ހެކި ގަރީނާއަށް ބަލާއިރު، މިކުށް މީނާ ކޮށްފައިވާކަމަށް، އެކަށީގެންވާ ތުހުމަތެއްކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރުމުންނާއި، ތުހުމަތު ކުރެވިފައިމިވާ ކުށުގެ މި ޢަމަލަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަކުރިމަތިވާން ފަދެ ޢަމަލަކިށ ވުމުންނާއި، ލިބިފައިހުރި ހެކިތަކަށް ބަލާއިރު މި ހެކިތަކަކީ، މީނާ ބަންދުން ދޫކޮށްލައެ ފިނަމަ ނުފޫޒު ފޯރުވުމް ގިއިޙްތިމާލ އޮތް ހެކް ތަކަކ ށ ވުމުން، ޤާނޫނު ނަންބަރ 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގާނާކުރޯ މީހުންނާމެދަ ޚުއްޞ އ ޞަލުތަކަކަށެ ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މީނާ ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ކަމަށް ފެންނާތީ" މިފަދައިންނެވެ.

8އިސްވެ ބުނެވުނު ތ.ތިމަރަފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރު N10C/MA/2021/19 ކޯޓު އަމުރަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރައްވާ އަދި ޤާނު ނ ނަންބަރ 2016/12 )ޖިނާއީ އިޖަރު ޢަތުގެ ޤާނޫނު(ގ 60 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް ނެރުއްވާފައިވ އަމުރެއްކަމަށްބުނެ ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފްގެ ފަރާތުން ދިވެހިރާއްޖޭގ ހައިކޯޓުގައި އެ އަމުރު އިސްތިއުނާފު ކުރުމުން ބެލުނު ޤަޟިއްޔާއެވެ.

9އިސްވެ ބުނެވިދިޔަތ.ތިމަރަފުށުމެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓގ ނަންބަރު N10C/MA/2021/19 ކޯޓު އަމުރު ނިންމަވާފައިވާގޮތް ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުކަމަށްބުނެ،އެ އަމުރުއިސްތިއުނާފު ކ ރުމަށ އެދެ ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފްގް ފަރާތުނ އެ އަމުރު އިސްތިއުނާފުކުރުމަށ 01 )އެކެ އާ( ނުކުތާ ހުށަހަޅައި އ ނުކުތާއި މެދު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވާހަކަދައްކާފައިވެއަވެ. އެގޮތުން ހުށަހެޅ ނުކުތާއަކީ؛

9.1- ތ. ތިމަރަފުށީމެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓގ ނަންބަރN10C/MA/2021/19އަމުރަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއސާސީގ 48 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްނުކުރައްވާ އަދި ޤާނޫނު ނަންބަރ 2016/12 )ޖިނާއީ އިޖުރާޢަތުގެ ޤާނޫނު( ގ 60 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވ ޤާނޫނީ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް ނެރުއްވާފައިވާ އަމުރެއްކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅި ނުކުތާއެވެ.

9.1.1 މިނުކުތާގެ ތަފްޞްލުގައީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުނ ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ އިސްތިއުނާފ ކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާ ކުރަން އުޅުމުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލާގައި އެފަރާތް ހައްޔަރުކުރުމަށް ތ.ވޭމަންޑޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނެރެފައިވާ އ ކޯޓުގެ ނަންބަރު N11C/HA/2021/23 އަމުރު ތަންފީޒުކުރުމުގައި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް އިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނު އަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ )ނ( އާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކޮށްފައިވާކަމަށެވެ. އަދި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން އެކަންތައްތައ ފާހަގަކޮށްފައިވީނަމަވެސް، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް ބަންދާ ކޮށްފައާ ވަނީ ޤާނޫނ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ޝަރީޢަތުން ކަނޑައެޅުމެއްނެތި ތ. ތިމަރަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރު N10C/MA/2021/19 އަމުރުން ނިން މާފައިވާތީ، އެ ނިންމުމަކީ ބާޠިލް ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ.

9.1.2 ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ޖަވާބުދާރީ ވަމުން ފ ހަގަކޮށްފައިވަނީ މި މައްސަލާގައި އިސްތިއުނާފ ކުރާ ފަރާތް ހައްޔަރުކޮށްފައިވަނީ 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށްޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚއްޞުއުޞޫ ލުތަކަކަށް އަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގެ ދަށުން ތުހުމަތު ކުރެވިފައިވާ ކުށަކާ ގުޅިގެންކަމަ ށާއި އެ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާގޮތުން އ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަންދުކުރެވޭ މީހާއަށް، ހަނު ހުރުމުގެ ޙައްޤު އެއްވެސް މިންވަރަކަށް ލިބިގެނުނުވާކަމަށެވެ. އަދި ދިވެހިރު އްޖޭގާ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 2021/SC-A/13 )ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢ ބްދުސް ސަލާމް( ޤަޟިއްޔާގައި، މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ ޤާނޫނު ނަންބަރ 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދުޚް އްޞާ އުސޫލުތކަކަށ އަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު( ގައިވާ އިޖާ ރާއަތުތަކު އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތީންކަމަށ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވުމުން، އިސްތިއުނާފުކުރެ ފަރާތް ހައްޔަރުކޮށް ބަންދުކޮށްފައިވަނ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނު ނަންބަރ 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށްޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު( އާ އެއްގޮތަށްކަމަށް ދައުލަތުން ދެކކަމަ ށެވެ. ޝަރީޢަތަށް ފާހަގަކުރެވުނު ކަންކަން ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހުންނާއިބަންދުކުރެވޭ މީހުންގެ ޙައްޤުތައް

10ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ: "ހައްޔަރުކެ ރެވޭހިނދު ނުވަތަ ބަންދުކުރެވު ހިނދު، ތިރީގައި ބަޔާންވެގެންވާ ގޮތުގެމަތީން އ މީހަކާމެދު ޢަމަލުކުރެވުމުގެ ޙައްޤު ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ލިބިގެންވެއެވެ. )ހ( އެ މީހަކު ހައްޔަރުކުރެވުނު ސްބަބަ ވަގުތުން އެ މީހަކަށް އަންގނ ވާނެއެވެ. އަދި ގިނަވެގެން ސައުވީސް ގަޑިއިރުގެތެރޭގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު ސަބަބު ލިޔުމުން އެ މީހަކަށް ދޭންވާނެއެވެ. )ށ( ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާކަން އެ މީހަކަށް އަންގނ ވާނެއެވެ. އަދި ލަސްކުރުމެއް ނެތި ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދައި، އެ މީހަކު އެ ހައްޔަރު ކުރެވުނު ނުވަތަ ބަންދުކުރެވުނު މައްސަލައެއް ނިމޭންދެން ޤާނޫނީ ވަކީލުގެ އެހީތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމުގެ ފުރުޞަތު އެ މީހަކަށް ފަހިކޮށްދޭން ވާނެއެވެ. )ނ( ތިމާއަކީ ކާކުކަން އަންގައިދިނުން ފިޔަވައި އިތުރު އެހެން އެއްވެސް މަޢުލޫމާތެއް ނުދީ ހަނުހުރުމަކީ އެ މީހަކަށް ލިބިގެންވާ ޙައްޤެއްކަން އެ މީހަކަށް އަންގައި، އެ ޙައްޤު ލިބިގަތުމުގެ ފުރުޞަތު އެ މީހަކަށް ދޭންވާނެއެވެ. )ރ( ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހާ ބަންދުކޮށްފައި ވަނީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތީންތޯ ކަނޑައެޅުމަށް، އެ މީހަކު ހައްޔަރުކުރެވުނުތާ ގިނަވެގެން ސައުވީސް ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި، ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ހާޒިރުކުރާން ވާނެއެވް. އަދ ޝަރުޠަކާއެކު ނުވަތަ ޝަރުޠަކާ ނުލައި އެ މީހަކު ދޫކޮށްލުމަށް، ނުވަތަ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރެއް ނެރުމުގެ ބާރު އެ ފަނޑިޔާރަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ." މި ފަދައިންނެވެ.

11މި މައްސަލއަ ގެ އިސްތިއުނާފީ ޝަރީއަތުގައީ ހައިކޯޓުގެ ފަރާތުން ބަލަން ޖެހިފައިވަނޭހައްޔަރުކުރެވޭހިނދ ނުވަތަ ބަންދުކުރެވު ހިނދު، ތިމާއަކީ ކާކުކަން އަންގައިދިނުން ފިޔަވައި އިތުރު އެހެން އެއްވެސ މަޢުލޫމާތެއް ނުދީ ހަނުހުރުމަކީ އެ މީހަކަށް ލިބިގެންވާ ޙައްޤެއްކަން އެ މީހަކަށް އަންގައި، އެ ޙައްޤު ލިބިގަތުމުގެ ފުރޞަތ އެ މީހަކަށް ދޭންވާނެކަމަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ )ނ(ގައި ބުނެފައި ވާއިރު،ތ.ވޭމަންޑޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނެރެފައިވާ އ ކޯޓުގެ ނަންބަރު N11C/HA/2021/23 އަމުރު ތަންފީޒުކޮށް އިސްތިއުނާފުކުރާ ހަމްދާން އަޙްމަދް ޝަރީފް ހައްޔަރަށް ގެނެވުނެ އިރު އިސާވ ބުނެވުނު ޙައްޤު ދިނުމަކީ ނުލައި ހައްޔަރުކޮށްފައިވާތީ،ތ. ތިމަރަފުށި މެޖިސްޓޯރް ޓް ކްޓުން ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފެ ޝަރީއަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރު ނެރެފައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަމާއްދާގެ )ނ(އ ޚިލާފަށްތޯ ބެލުމާއި، މިމައްސަލާގައި ހަމްދާންއަޙްމަދު ޝަރީފގެ ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރު ކޮށްފައިވަނީ، ޤާނޫނުއަސާސީ ގެ 48 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނު ނަންބަރ 2016/12 )ޖިނާއީ އިޖުރާޢތުގަ ޤާނޫނު(ގ 60 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފްހައްޔަރު ނުވަތަ ބަންދުކށްފައިވަނޮ ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިންކަން ކަނޑައެޅުމަކީ ނުލައިކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ބެލުމެވެ.

12ޕްރިސިޑެންސް 12009/12 )ކުޑަކުދިންނަށްޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚއްޞާ އުޞ ލ ތަކަކަށް އަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(އަކޯ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީގ ނާކުރާ މީހުނަ،ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާގައާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރި ޙލާގައި ބަންދުގައި ބޭތިއްބުމާއ، ބަންދުން ވީއްލުމަށްފަހުގައިވެސް ވަކި ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިން ބަލަހައްޓަމުންދިޔުމާއި، ޝަރީޢަތަށް ހެކި ބަލައިގަތުމުގައި ލުއި މިންގަނޑެއް ހުއްދަ ކުރުމާއި ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާ އިން ލިބޭ ގެއްލުމަ ގެ ބަދަލު ނަގައި ދިނުމުގެ ޚާއްޞޫއުޞު ލ ތައް ބަޔާންކުރުމަށް ހެދިފައިވާ ޚާއްޞަ ޤާނޫނެކެވެ. މި ޤާނޫނުގަ ދަށުން ތުހުމަތު ކުރެވޭނަމްޢީ މަލުކުރަނަ ޖެހެނަ މި ޤާނޫނުގާ އ ބުނާ އިޖުރާޢތްތަކ އެއްގޮތަށްކަން އެނގެއެވެ.

13ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/17 )ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނ(ގެ ދަށުން ތުހުމަތު ކުރެވި ތަޙްޤެޤު ކުރާނަމަ ޢަމަލުކުރަންޖެހާ ނ ޢާއްމު ޤާނޫނުކަމުގައިވ 2016/12 )ޖިނާއީ އިޖުރާ ޢެ ތުގެ ޤާނޫނު( ގ އިޖުރާޢތްތަކ އެއްގޮތަށް ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ. މި ޤާނޫނަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޖިނާއެ ކުށް ތަޙްޤީޤުކުރުމާއި، ޖިނާއީ ކުށްކުށުގ ދަޢުވާ އުފުލުމާއި، އެފަދަ މައްސަލަތަކުގެ ޝަރީޢަތްހިންގުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އ ޞު ލުތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނެވެ.

14ޕްރިސިޑެންސް 2ވަކި ޚާއަ ޞް ޤާނޫނެއްގައަޚާއްޞައިޖުރާޢިތްތއް ބަޔާންކޮށްފައްވާނަމަ،ޢާނމި ޤާނޫނުގެ ބަޔާންކޮށްފައވާއިޖުރާޢަތްތައް ޠަތުބީޤު ކުރެވިދާނެތޯ ބަލިއިރު، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކޮށްފައިވާ ޖިނާއީ ކުށް ކަނޑައެޅުމުގެ ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައޫވަކި ކަމެއް ކުރުމުގެ ޚާއްޞަ އ ޞލުތަކެއ ކަނޑައަޅާދީފައިވާ ޙާލަތުތައް ފިޔަވައި، ޖިނާއީ އިޖުރް ޢޭތުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލު ކުރަން ފެށުމަށްފަހު، ކޯޓުނ އަމުރު ހޯދަންޖެހު ޙާލަތުގައި އެ އަމުރަށް އެދުމުގައި އަދި އެ އަމުރު ކޯޓުން ނެރުމުގައި އަދި އެއަމުރ ތަންފީޛުކުރުމުގައާއި، މީހުން ހުއްޓުވުމާއި، ހިފެހެއްޓުމާއި، ހިފައި ހައްޔަރުކުރުމާއި ބަންދުކުރުމުގްއާއި، ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގެ ތަޙްޤީޤު ހިނަގުމުގާ އާއި، ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގެ ދަޢުވާ އުފުލުމުގައި ނުވަތަ ދަޢުވާ ދޫކޮށްލުމުގައި ނުވަތަ ދަޢުވާ އަނބުރާ ގެނައުމުގައާއި، ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގެ ޝަރީޢަތް ހިންގުމުގައާއި، ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގެ ޙުކެމް ތަންފީޛުކުރުމުގއާއި އ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ޢާ ނާމު އިޖުރި ޢތަކާއ ގުޅޭކަންކަމުގައި ޖިނއާ އިޖުރެޢތުގެ ޤާނޫނާއި އެ ޤާނޫނުގާދަށުން ހަދާ ޤަވާޢިދަށް ޢަމަލުކުރަން ލާޒިމްވާކަމަށް ޖިނާއީ އިޖުރަޢތުގެ ޤާނޫނުގައި ބުނެފައި އެބައޮތެވެ. ޖިނާއީ އިޖުރާއަ ތުގެ ޤާނޫނުގައި ބުނެފައިވާ މި ބުނުމަށް ބަލާއިރު، ޖިނާއީ ކުށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޚާއްޞަ ޤާނޫނަކަށް ދާން މިޖެހެނީ ޚާއްޞަ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 212 ވަނަ މާއްދާގެ )ނ(. ޤާނޫނެއްގައި ވަކިކަމެއް ކުރުމުގެޚާއްޞަ އ ޞލުތަކެއް ކަނޑައަޅާދީފައިވާ ޙާލަތު ތަކުގައެވެ. އެ ނޫން ޙާލަތު ތަކުގައި ޖިނާއީ އިޖުރާޢެތުގެ ޤާނޫނާއި އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ޤަވާޢިދަށް ޢަމަލުކުރުން ލާޒިމެވެ.

15ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 2021/SC-A/13 ޤަޟިއްޔާގައި ބުނެފައިވަނީ، ކުޑަކުދު ންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އ ޞް ލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އެއްވެސ ކަމަކާއި ގުޅިގެންޖިނާއީ އިޖުރޢާ ތުގެ ޤާނޫނަށް ރުޖޫޢަވާން ނުޖެހޭނެކަމަށެވެ. މި ބުނުމަށް ބަލާއިރު، ކުރަން އުޅޭކަމަކީ، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސަގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއޞްއް ޞު ލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅި ބުނެފައި ނެތް ކަމެއް ކަމުގައިވް ނީނަމަ، އެ ކަން ކުރުމުގައި ޢު އަމަ އެހެން ޤާނޫނެއް ނުވަތަ ޤަވާޢިދަކަށް ރުޖޫޢަވުން މަނާކޮށްފައި ނެތްކަން އެނގެއެވެ.

16ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ)މަފްތޫޙް ސަޢީދު( ވ )ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް( 67A/-/SC2021 ޤަޟިއްޔާގައި ބުނެފައިވަނީ، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކޮށްފައިވާ ޖިނާއީ ކުށް ކަނޑައިޅުމުގެ ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައި ވަކޫކަމެއް ކުރުމުގެ ޚާއްޞަ އަޞާލުތަކެއް ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ ޖިނާއީ އިޖުރެ ޢާ ތުގ ޤާނޫނުގައިވާ ޢާއްމު އިޖުރެ ޢް ތުތައް އާ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންވެގެނަ ވާ އިޖުރެ ޢް ތުގެ މިންވަރުގެ ނިސްބަތުނަޖިނާއީ އިޖުރާޢަތުގެ ޤާނޫނުގެ ޢާއްމު އިޖުރޢތުން އިސްތިސްނާވާނެކަމަށެވެ.މި ބުނުމަށް ބަލާއިރު، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ޢާއްމު އިޖުރާއާތުން ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައި ބުނާ އިޖުރާއާތަކަށ ރުޖޫޢަވާނީ އެ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި ބުނެފައިވާ އިޖުރާއަތުގެ މިންވަރުގެ ނިސްބަތުން އެކަންޏެވެ.

17އ ސްތިއުނާފ ކުރެވިފައި މިވާ މައްސަލާގައި ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތަށާ ބަލާއިރު، އިސްތިއުނާފުކުރީ ފަރާތް ތުހުމަތު ކުރެވުނު މައްސަލައާއި ގުޅިގެން އެފަރާތް ހައްޔަރު ކުރެވިފައިވަނީ 25 ޖުލައި 2021 ވަނަ ދުވަހުގެ 20:32 ގައި ކަން އެނގެއެވެ. އަދި ހައްޔަރު ކުރެވޭ މީހުންގެ މައުލ މާތު ފޯމަށް ބަލާއިރު، ހަމްދާން އ ޙްމަދ ޝަރީފްއަށް ޤާނޫނީ އިންޒާރު ދީފައިވާކަން އެނގޭކަމައި،އެގޮތުން ކާކުކަން އަންގައިދިނުން ފިޔަވައްއިތުރު މައުލޫމާތެއް ނުދީ ހަނހުރުމުގު ޙައްޤުގެ އިތުރުން، ޤާނޫނީ އިންޒާރުގައި ބަޔާންކުރާހުރހަޙް އްޤެއަ ހަމްދާން އޙި މަދު ޝަރީފީ އަށް ދީފައިވާކަން އެނގެއެވެ. އަދަޤާނޫނީ އިންޒާރުގައި ހަމްދާން އާޙްމަދު ޝަރީފް ސޮއިކޮށް އިނގިލީގެ ނިޝާން ޖަހާފައިވާކަން އެނގެން އޮވެއެވެ.

18ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤުލިބިދީފައި ނުވުމުގެ ސަބަބުން ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފް ބަންދުކުރުމަށު ނެރެފައިވާ ތ. ތިމަރަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރ N10C/MA/2021/19 އަމުރަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޫނާކުރޯ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އެ ޞޯލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގެ ދަށުން ނެރެފައިވާ އަމުރެއްތޯ ބަލާއިރު، ހަމްދާންއަޙމަދް ޝަރީފްހުއްޔަރުކުރުމަށްފަ ހ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2021/SC-A/13 ޤަޟިއްޔާ ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގެ 13 ވަނަ ނަންބަރު. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ރިޕޯޓުގެ 13 ވަނަ ނަންބަރު. ބަންދާމެދު ގޮތއެ ނިންމާފައިވަނުޤާ ނޫން ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނ(ގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ތުހުމަތު ކުރެވޭ ހަމްދާން އަޙްމަދް ޝަރީފް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބަހައްޓައި ދިނުމުގެ އަމުރެއް ނެރެދެއްވުން އެދި ޕޮރޮސިކުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ފަރާތުނ ތ. ތިމަރަފުށީމެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު ގައި އެދުމުންކަން އެނގެއެވެ.

19ތ. ތިމަރަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރު N10C/MA/2021/19 އަމުރު ނެރެފައިވަނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48ވަނަ މާއްދާގެ )ނ( އިނު ދީފައިވާ ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤު ހަމްދާން އަޙްމަދ ޝަރީފްއަށް ދިނުމަކާ ނުލައިކަމަށް ބުނާ ބުނުމަށް ބަލާއިރު، ތ. ތިމަރަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރ N10C/MA/2021/19 އަމުރަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގ ނާކުރޯ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އާޞލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގެ ދަށުން ނެރެފައިވ އަމުރެއްކަން އެނގެއެވެ. އެހެނ ހަމްދާން އަހްމަދު ޝަރީފް ހުއްޔަރުކުރުމަށަ ފަހު، ބަންދާމެދު ގޮތއެ ނިންމާފައިވަނީ ޤާނޫނާ ނަންބަރ 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނގ( 30 ވަނަ މާއްދާގި ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އިޖުރާއަތުގެ ދަށުންކަން ހުށަހެޅިފައިވާ އެންމެހައި ލިއުންތަކުންނާއި، އިސްތިއުނާފު ކުރާފަރާތުންނާއި އިސްތިއުނާފުރައްދުވ ފަރާތުން ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކުން ކަށަވަރުވެއެވެ.

20ޙަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފް ބަންދުކުރުމަށް ނެރުނު ކޯޓު އަމުރުގައި، ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރި ސަބަބު ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވަނ؛ "ލިބިފައިހުރި ހެކި ޤާރީނާއަށް ބަލާއިރު، މިކުށް މީނާ ކޮށްފައިވާކަމަށް، އެކަށީގެންވާ ތުހުމަތެއް ކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރުމުންނާއ، ތުހުމަތު ކުރެވިފައިމިވާ ކުށުގެ މި ޢަމަލަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ ކުރިމަތިވާނިފަދެ ޢަމަލަކަށް ވުމުންނާއ، ލިބިފައިހުރި ހެކިތަކަށް ބަލާއިރު މި ހެކި ތަކަކީ، މީނާ ބަންދުން ދޫކޮށްލަފިނަމަ ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލް އޮތް ހެކި ތަކަކަށް ވުމުން، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާއިމެދު ޚާއޞް އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މީނާ ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ޖެހޭ ކަމަށް ފެންނާތީ'' މިފަދައިންނެވެ.

21ޕްރިސިޑެންސް 3ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާމީހުންނޫމެދާ ޚާއްޞަ އ ޞި ލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު( ގައް ބައެއް ޙްއްޤުތައް ހިފެހެއްޓިގެންވާކަނެ ބަޔާނަ ކުރަނީ އެ ޤާނޫނުގެ ހަތަރުވަނަ ބައިގައި އޮންނަ ބައެއް ޙައްޤުތައް ހިފެހެއްޓިގެންވުން މިޞރުޚީގު ދަށުގައި ހިމެނޭ މާއްދާތަކުގެ ތެރޭގައެވެ.

22ބުނެވުނު ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގައި މިޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށެއްގެ ތުހް މަތުގައު ބަންދުކުރެވޭ ނުވަތަ ހައްޔަރު ކުރެވޭ މީހާއަށް ޤާނޫނުއަސާސީން ލިބިދޭ ޙައްޤުތަކުގެ ތެރެއިންމިބާބުގެ އަންނަނިވ މާއްދާތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙައާ ޤުތައް އެ މާއްދާތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މިންވަރަށް ހިފަހެއްޓިގެންވ ކަމަށް ބަޔާންކުރުމަށްފަހު، އެ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގައި ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ ނުވަތަ ހައްޔަރު ކުރެވޭ މީހާއަށް ޤާނޫނ އަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ )ނ(ގެ ދަށަން ލިބިދީފައިވާ ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤު، ހިފަހެއްޓިފައިވާކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

23އިސްތިއުނާފުކުރާ ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފް ހައްޔަރު ކުރުމަށް ތ.ވޭމަންޑޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނެރެފައިވާ އ ކޯޓުގެ ނަންބަރު N11C/HA/2021/23 އަމުރި ކ ހަމައެކަނި ޤާނޫނު ނަންބަރ 2014/17 )ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނ(ގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ )ހ(ގެ ދަށުން ޖިންސީ ގޯނާކުރަން އުޅުމުގެ ކުށުގުތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލާގައި އެފަރާތް ހައްޔަރުކުރުމަށް ނެރެފައިވާ އަމރެއްނޫނެވެ. އެ އަމުރަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރ 2009/12 ) ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނ(ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ )ހ( ގެ ދަށުން ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގްމުގ ކުށް، ހަމަ އެ ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ )ހ(ގެ ދަށުން ކުޑަކުއްޖަކު ޖިންސީ ޢަމަލެއްގައި ބައިވެރި ކުރުވްމުގެ ކުށާއި ގުޅިގެންވެސް ހަމްދާންއަޙްމަދު ޝަރީފް ހައްޔަރު ކުރުމަށް ނެރެފައިވާ އަމުރެއްކަން އެނގެއެވެ. އެހެންކަމުނ، އެ އަމުރު ތަންފީޒުކުރުމުގައި ޤާނޫނު އަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ )ނ( އިން ކަށވަރުކޮށްދީފައިވާ ހަނުހުރުމުގެ ޙު އްޤު ދިނުމަކާނުލައި، ޤާނޫނ ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާމީހުންނޫމެދު ޚާއްޞަ އާ ޞް ލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގެ ދަށުނ ހަމްދާނެ އަޙްމަދު ޝަރީފް ހައްޔަރު ކުރުމަކީ ޤާނޫނު އަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ )ނ(އްޚިލާފަށް ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފް ހައްޔަރުކުރި ކުރުމެއްކަމަށް ބަލާނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް އޮތްކަމަކަށް އަހުރެނ ނުދެކެމެވެ.

24އަދި މިމައްސަލައިގައެ ހަމްދާން އަޙްމަދ ޝަރީފްގު ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްފައިވަނު ޤާނޫނ ނަންބަރ 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނ(ގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ތުހުމަތު ކުރެވޭ ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބަހައްޓައި ދިނުމުގެ އަމުރެއް ނެރެދެއްވުން އެދި ޕްރޮސިކުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ ފަރާތުން ތ. ތިމަރަފުށީމެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު ގއ އެދިފައިވާތީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށ ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނގ( 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުންކަން ހުށަހެޅިފައިވާ އެންމެހައި ލިއުންތަކަށް ބެލުމުން ކަށަވަރުވެއެވެ. އަދިއ އަމުރަށް އެދުމާއި، އަމުރު ނެރުމުގައި ޢަމަލުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނު ނަންބަރ 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނ( ގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުންކަމާމެދު އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތުން ސުވާލު އުފައްދާފައިވެސް ނުވެއެވެ.

25އިސްވެ ބަޔާންކުރެވު ކަންތައްތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރާއިރު، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗް ށ ތުހުމަތު ކުރެވިފައިވާ ކުށްތަކާއި ގުޅިގެނައިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތި ހައްޔަރުކުރުމާއި ބަންދުކުރުމުގު އީޤާނޫނ އަސާސގ 48 ވަނަ މާއްދާގެ )ނ( ގެ ދަށުން ތިމާއަކީ ކާކުކަން އަންގައިދިނުން ފިޔަވައި އިތުރު އެއްވެސ މަޢުލޫމާތެއް ނުދީ ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤު ދީފައި ނުވަނީ ޤާނޫނ ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާމީހުންނޫމެދާ ޚާއްޞަ އޞާ ލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވ ގޮތުގެމަތިންކަން އެނގެން އޮންނާތީ މިމައްސަލާގައި ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފްގެ ފަރާތުން އިސްތިއުނާފު ކޮށްފައިވާ ތ. ތިމަރަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރު N10C/MA/2021/19 އަމުރުނެރެފައިވަނީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާއި ޚިލެ ފަށާ ކަމުގައި އަހުރެން ނުދެކެމެވެ.

26ޕްރިސިޑެންސް 4މިހާހިސާބުން ދެން އުފެދޭ ސުވާލަކީ މިމައްސަލާގައި ޙަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފެހައްޔަރު ކުރުމަށް ނެރެފައިވާ ކޯޓު އަމުރަށް ބަލާއިރު، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞް ލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު( ގެ ދަށުނު ކުރެވޭ ތުހުމަތުގެ އިތުރަށް ޤާނޫނ ނަންބަރ 2014/17 )ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު(ގެ ދަށުން ކުރެވޭ ތުހުމަތުތަކެއް ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، ދެ ޤާނޫނު ގ ދަށުން ކުރެވުނު ތުހުމަތަށް ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފް ހައްޔަރު ކުރުމުގައި ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/17 )ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނެ (ގެ ދަށުން އޭނާގެ ފަރާތުން ހަނިކުރެވިގެން ނުވާނެ ޙައްޤެއް ކަމުގައިވު ޤާނޫނު އަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ )ނ(ގައި ބޔާންކުރަ ޙައްޤު ހަނކޮށްފައިވުމުން ތ.ވޭމަންޑޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނެރެފައިވާ އ ކޯޓުގެ ނަންބަރު N11C/HA/2021/23 އަމުރު ތަންފީޒުކުރުމުގައި މޯލްޑު ވްސ ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން ޢަމަލު ކޮށްފައިވާގޮތުނ ޤާނޫނު ނަންބަރ 2014/17 )ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު(ގެ ދަށުން ޙަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފްގެ މައްޗަށ ތުހުމަތު ކުރި ކުށާއި ގުޅިގެންނިކުންނާނެ ޤާނޫނީ ނަތީޖއު މެދު އުފެދޭ ސުވާލެވެ. އެގޮތުން ބަލާއިރު، ޤާނޫނު ނަންބަރ 2014/17 )ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު(ގެ ދަށުނ ހަނި ހުރުމުގެ ޙައްޤު ދިނުމަކާ ނުލައި އޭނާއާއި، އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުރެވޭ ތުހުމަތާއި ގުޅިގެނ އެއްވެސް ސުވާލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. އަދި ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާމީހުންނމެދާޚާއްޞަ އޞުލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު( ގެ ދަށުން ތުހުމަތު ކޭރެވޭ ކުށްތަކާއި ގުޅިގެން ކުރެވޭ ސުވާލުތަކަށް ލިބޭ މަޢުލޫމާތާއި ހޯދޭ ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/17 )ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު(ގެ ދަށުންހްމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފއަށ ތުހުމަތު ކުރެވިފައިވާ ކުށަށް ދަޢުވާވެސްނުކުރެވޭނއެވެ . މިކަން ދައުލަތުގެ ފަރާތުން އިސްތިއުނާފީ ޝަރީޢަތުގައިވެސް ބަޔާންކޮށް ބުނެފައިވަންމިމައްސަލައާއި ގުޅިގެން ދައުލަތުގެ ފަރާތުނު ޙަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފާ ގެ މައްޗަށް ދަޢވު އުފުލާފައިވަނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އޞލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގެ ދަށުން ކަމުގައެވެ.

27ޕްރިސިޑެންސް 5ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހާ ބަންދުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިންތޯ ކަނޑައެޅުމަށް ޓަކައި ވ އެންމީ އަވަހަކަށް އަދި އޭނާ ހައްޔަރު ކުރެވޭތާ ލަސްވެގެން 24 )ސައުވީސް( ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް އޭނާ ހާޒިރުކުރަންވާނެކަމަށް ޤާނޫނު ނަންބަރ 2016/12 )ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނ(ގެ 58 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށް، ހަމަ އެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ )ހ(ގައި ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހަކު ބަންދުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާގޮތުގެ މަތިންކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ކަނޑައެޅުމަށްޓަކައި ބާއްވާ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި އޭނާ ބަންދުކޮށްފައް ވަނީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިންކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ކަޑައަޅަންވާނެކަމަށ ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މި އިޖުރާއަތަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާމީހުންނޫމެދާ ޚާއްޞަ އެ ޞލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު(ގައި ބަޔާންވެގެންވާ އިޖުރާއަތަކަށް ނުވިނަމަވެސް، ޤާނޫނ ނަންބަރު 2009/12 )ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާމީހުންނޫމެދު ޚާއްޞަ އާ ޞަލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު( ގެ ދަށުން ހައްޔްރު ކުރެވޭ ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 )ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު(ގެ ދަށުން މި އިޖުރާއަތު ހިންގަންޖެހޭ ކަމުގައި އަހުރެން ދެކެމެވެ.

28މި މައްސަލައިގައި ހަމްދުނާ އަޙްމަދު ޝަރީފް ހައްޔަރު ކރުމަށްފަހ 24 )ސައުވީސް( ގަޑިއިރުގ ތެރޭގައި ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ޙާޟިރުކޮށް އޭނާގެ ބަންދާމެދު ޝަރީޢަތުން ގޮތް ކަނޑައަޅާފައި ވެއެ ވެ. ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފްގެ ބަންދާމެދު ގޮތް ކަނޑައެޅުނު ތ. ތިމަރަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު ގ ނަންބަރ N10C/MA/2021/19 އަމުރަށް ބެލުމުން އެ އަމުރުގައި ހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފޮހައްޔަރު ކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިންކަން ސާފުކޮށް ލިޔެ ބަޔާންކޮށްފައި ނެތްނަމަވެސަހަމްދާން އަޙްމަދު ޝަރީފް ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗުށް ޙާޟިރުކޮށް އޭނާގެ ބަންދާމެދު ޝަރީޢަތުން ގޮތް ކަނޑައެޅި މަޖިލީހުގައި އޭނާ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ފަނޑިޔާރު އަމުރުކޮށްފައިވުމުން، ހަމްދާން އަޙްމްދ ޝަރީފް ބަންދުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިންކަމަށް އ އަމުރު ނެރުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލް ފައިކަމަށާ ޟިމްނީ ގޮތުނި ބަލަންޖެހެއެވެ. އެހެންކަމުން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް ބަންދުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ޝަރީޢަތުން ކަނޑައެޅުމެއްނެތި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 )ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނު(ގ 60 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށްކަމް ކަށަ އަހުރެންނަށ ޤަބޫލެއް ނުކުރެވެއެވެ.

29ނަމަވެސް ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހަކު ބަންދުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާގޮތުގެ މަތިންކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ކަނޑައެޅުމަށްޓަކައި ބާއްވާ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި އޭނާ ބަންދުކޮށްފައިވަނ