ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2020/HC-A/187
އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މަފާވިޒް، 2020/HC-A/187
Oditar General's Office v. Ahmed Mafaaviz 2020/HC-A/187 (2020/HC-A/187, High Court of the Maldives, 23 February 2021)
އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މަފާވިޒް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ޤަވާޢިދުގެ ބައެއް ބާޠިލުކުރުމަކީ ޓްރައިބިއުނަލުގެ އިޚްތިޞާޞެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައެޅި ނަމަވެސް، ސަރވިސް އެލަވަންސަކީ އުޖޫރައިގެ ބައެއް ކަމަށާއި އުނިކުރުން ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 އަދި 54 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމަށް ބަލައި، އުނިކުރި ފައިސާ ދިނުމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމިއެވެ.
އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ މުވައްޒަފަކު ސަލާމުގެ ޗުއްޓީގައި ހުރި ދުވަސްތަކުގެ ތެރެއިން ޑިސްޗާޖް ސަމަރީ ނުވަތަ މެޑިކަލް ސެޓިފިކެޓް ހުށަނާޅާ ދުވަސްތަކަށް ޤަވާޢިދުގެ 8.1 (ނ) ގެ ދަށުން ސަރވިސް އެލަވަންސް އުނިކުރިއެވެ.
އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުނީ ޓްރައިބިއުނަލުން ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު ނުރަނގަޅަށް މާނަކޮށް ޤަވާޢިދަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ނިންމި ކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު މައުޟޫޢީ ޖަވާބެއް ނުދީ ވަކީލަކު ޢައްޔަނުކުރުމަށް އިތުރު ފުރުޞަތަށް އެދުނެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން ހަދާފައިވާ ޤަވާޢިދެއްގެ މާއްދާއެއް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނާ ފުށުއަރާ ކަމަށް ބަލައި އެ މާއްދާ ތަޠްބީޤުނުކޮށް ދޫކޮށްލުމުގެ ބާރު ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ލިބިގެންވޭތޯ، އަދި ސަލާމުގެ ޗުއްޓީގެ ދުވަސްތަކަށް ސަރވިސް އެލަވަންސް އުނިކުރުން ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ބައެއް ބަދަލުކުރި (ސަރވިސް އެލަވަންސް ނަގައިދިނުމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމި ބަޔަށް ބަދަލު)
ޤަވާޢިދު ޞައްޙަ ކަމަށް ބަލަންޖެހޭތީ ޓްރައިބިއުނަލަށް އެ ޤަވާޢިދު ތަޠްބީޤުނުކޮށް ނުދެވޭނެ ކަމަށާއި، އުނިކުރުން ކުރެވިފައިވަނީ ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތަށް ކަމުން ފައިސާ ދިނުމަށް ކުރި ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތަށް ޤާނޫނީ ވަކީލަކު ޢައްޔަނުކުރުމަށާއި ޖަވާބު ހުށަހެޅުމަށް އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތު ދީފައިވާނަމަ، ވަކީލަކު ޢައްޔަނުކުރުމަށް އިތުރު ފުރުޞަތެއް ދޭކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ؛ މުއްދަތުގައި ޖަވާބު ފޯމު ހުށަނާޅައިފިނަމަ، މައްސަލައިގެ އަޑުއެހުން ކުރިއަށް ގެންދަނީ ޝަފަހީ ގޮތުން ޖަވާބު ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ދީގެންނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 5)
- މައްސަލައިގެ އަޑުއެހުން ނިމުމަށްފަހު، އަނެއް ފަރާތަށް ބަސްބުނުމުގެ ފުރުޞަތު ނުލިބޭ ގޮތަށް ފޮނުވާ ބަޔާނަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 5)
- ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމެއްގެ ބައަކާމެދު އިސްތިއުނާފު ނުކުރެވިއްޖެނަމަ، އެ ނިންމުމަކީ ނިހާއީ ސިފަ ލިބިފައިވާ ނިންމުމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7)
- ޤާނޫނަކުން ބާރުލިބިގެން ހަދާފައިވާ ގަވާއިދެއް ނުވަތަ އޭގެ ބައެއް ޤާނޫނުއަސާސީއާ ނުވަތަ ޤާނޫނަކާ ތަޢާރުޟުވާ ކަމަށް ހުށަހަޅާ މައްސަލަތައް ބެލުމުގެ އަޞްލީ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވަނީ ހައިކޯޓަށެވެ؛ ޤަވާޢިދުގެ ބައެއް ބާޠިލުކުރުމަކީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ އިޚްތިޞާޞްގައި ހިމެނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7-8)
- ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން ބާރުލިބިގެން ހަދާ ޤަވާޢިދަކާމެދު ކޯޓަކުން އެނޫން ގޮތަކަށް ކަނޑައަޅަންދެން، އެ ޤަވާޢިދަކީ ޞައްޙަ ޤަވާޢިދެއް ކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެއެވެ؛ އެހެންކަމުން ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން އެ ޤަވާޢިދު ބަލައިގެން އޭގެ މާއްދާތައް ތަންފީޛުކުރަންވާނެއެވެ، އަދި ޤާނޫނާ ފުށުއަރާ ކަމަށް ބަލައި އެ މާއްދާގެ ބާރު ކެނޑޭ ގޮތަށް ޤާނޫނު މާނަކޮށް ތަޠްބީޤުނުކޮށް ނުދެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8-9)
- ސަލާމުގެ ޗުއްޓީގައި ހުރި ދުވަސްތަކުގެ ތެރެއިން ޑިސްޗާޖް ސަމަރީ ނުވަތަ މެޑިކަލް ސެޓިފިކެޓް ހުށަނާޅާ ދުވަސްތަކަށް ސަރވިސް އެލަވަންސް އުނިކުރުމަކީ ޤަވާޢިދުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ކުރާ ޢަމަލެކެވެ؛ އެ ފައިސާ ނަގައިދިނުމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމުމަކީ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފު ނިންމުމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 6، 10)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2007 (އޮޑިޓް ޤާނޫނު) ގެ 25 ވަނަ މާއްދާ (ޤާނޫނު ނަންބަރު 30/2014 ގެ ދަށުން ނަންބަރު ތަރުތީބުކުރުމުން)
- އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ މުވައްޒަފުންގެ ޤަވާޢިދު (2017) ގެ 8.1 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 41 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20، 54 (ށ)، 90 ވަނަ މާއްދާ (ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމާއި އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
- ބެންޗު
- ހާތިފް ޙިލްމީ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް