ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
ކުރު ސައިޓޭޝަން
2021/HC-A/100
ދިވެހި
މޯލްޑިވްސް އިމިގްރޭޝަން ވ. ނެތް، 2021/HC-A/100
English
Maldives Imigreyshan v. Not specified 2021/HC-A/100 (2021/HC-A/100, High Court of the Maldives, 22 January 2023)
މޯލްޑިވްސް އިމިގްރޭޝަން ވ. ނެތް
މައިގަނޑު ސުވާލު
ސާބިތު ދަރަނީގެ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމުގެ މަރުޙަލާގައި ދަރަނިވެރިންގެ ޕާސްޕޯޓު ކެންސަލްކުރުމަށް މޯލްޑިވްސް އިމިގްރޭޝަނަށް އަމުރުކުރުމުގެ ބާރު 'ރަހުނެއް ނުހިމެނޭ ސާބިތު ދަރަނީގެ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ޢަމަލުކުރަންވީ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދު'ގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ސިވިލް ކޯޓަށް ލިބިގެންވޭތޯއާއި، މި އަމުރުތައް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޞިފަތު ދައުލަތަށް ލިބިގެންވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ކޯޓު އަމުރުތައް ބާޠިލު (އަޣްލަބިއްޔަތުން)
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ރަހުނެއް ނުހިމެނޭ ސާބިތު ދަރަނީގެ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ޢަމަލުކުރަންވީ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ކޯޓަށް ދީފައިވާ ބާރަކީ ކޯޓުގެ ހުއްދަނެތި ދަރަނިވެރިޔާ ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ނުދެވޭނެ ގޮތަށް ޕާސްޕޯޓު ހިފެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރުމުގެ ބާރެވެ؛ ޕާސްޕޯޓު ކެންސަލްކުރުމުގެ/ބާޠިލުކުރުމުގެ ބާރެއް އެ މާއްދާއިން ނުލިބެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 13، 22)
- ދިވެހި ޕާސްޕޯޓާބެހޭ ގަވާއިދުގައި ޕާސްޕޯޓު ހިފެހެއްޓުމާއި ކެންސަލްކުރުމުގެ ހަމަތައް ވަކި ވަކި މާއްދާތަކުން ބަޔާންކޮށް ތަފާތު އިޖުރާއަތު ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު، ކެންސަލްކުރުމަކީ ޕާސްޕޯޓު ބާޠިލުކޮށް އަލުން ހައްދަންޖެހޭ ކަމެއް ކަމުން، ޕާސްޕޯޓު ހިފެހެއްޓުމާއި ކެންސަލްކުރުމަކީ އެއް މާނައެއް ދޭހަވާ، އެއް އިޖުރާއަތެއް ހިމެނޭ، އެއް ނަތީޖާއެއް ނިކުންނަ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 14-16)
- ކެންސަލްކުރަން އަމުރުކުރީ އަމިއްލަ ފަރުދުންގެ ޕާސްޕޯޓު ނަމަވެސް، އަމުރު ރައްދުވަނީ މޯލްޑިވްސް އިމިގްރޭޝަނަށް ކަމަށްވެފައި، ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ކެންސަލްކުރުމަށް އެންގުމަށް އިސްތިއުނާފު ބިނާވާތީ، މި މައްސަލަ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޞިފަތު ދައުލަތަށް ލިބިގެންވެއެވެ (އަޣްލަބިއްޔަތު). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 17)
- ދަތުރުފަތުރުކުރުމާއި ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ފުރުމުގެ މިނިވަންކަން (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 41 ވަނަ މާއްދާ) ހިފެހެއްޓޭނީ ނުވަތަ ހަނިކުރެވޭނީ ޤާނޫނަކުން ހުއްދަ ލިބިގެން ޤާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިން ކަމުން، ޤާނޫނަކުން ހުއްދަނުދޭ ބާރެއް ކޯޓުން ބޭނުންކޮށް ނުވަތަ ހުއްދަ ލިބޭ ގޮތަށް މާނަކޮށް އަސާސީ މިނިވަންކަން ނިގުޅައިގަތުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 18-21)
- ޤާނޫނެއްގައިވާ ބަހެއް ނުވަތަ ޢިބާރާތެއްގެ މާނައެއް ބޭނުންކުރި ގޮތުން ސާފުކޮށް ދޭހަވާނަމަ އެ މާނަ ފުޅާކުރުމާއި އޭގައި ނުހިމެނޭ ކަންތައް ހިމެނުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫނެވެ (ޤާނޫނު ނަންބަރު 14/2011 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާ؛ އެސް.ޕީ.އެޗް ވ. ޖުމެއިރާ). ޤާނޫނުއަސާސީއަށް ނުވަތަ ޤާނޫނަކަށް ނުވަތަ ގަވާއިދަކަށް އޭގައި ނުހިމެނޭ ކަމެއް އިތުރުކުރުމަކީ ކޯޓަށް ލިބިގެންވާ ބާރެއް ނޫނެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-C/78، 2020/SC-C/79). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 20-21)
- ޤަވާޢިދުން ކޯޓަށް ދީފައިނުވާ ޕާސްޕޯޓު ކެންސަލްކުރުމުގެ ބާރު ތަރުޖަމާކޮށް ގަވާއިދަށް އިތުރުކުރުމަކީ ކޯޓުގެ ބާރު ފުޅާކޮށް އަސާސީ މިނިވަންކަން ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފަށް ހިފެހެއްޓުން ކަމުން، އެފަދަ ބާރެއްގެ ދަށުން ނެރޭ އަމުރުތައް ބާޠިލުކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 22-23)
- އަމުރެއް މުރާޖަޢާކުރަން އެ އަމުރު ނެރުނު ކޯޓުގައި އެދި، އެ ކޯޓުން ދިން ޖަވާބުގެ ތާރީޚުން ފެށިގެން އިސްތިއުނާފުގެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އިސްތިއުނާފު ހުށަހަޅާނަމަ، އެ އިސްތިއުނާފަކީ މުރާޖަޢާގެ ނިންމުމުގެ އިސްތިއުނާފެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވޭނެ އިސްތިއުނާފެކެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/06/SC ސަރކިއުލަރ). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 28-29، ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ)
- ރަހުނެއް ނުހިމެނޭ ސާބިތު ދަރަނީގެ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ޢަމަލުކުރަންވީ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދު (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދު 6.1) ގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޕާސްޕޯޓާބެހޭ ޤާނޫނު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 78/79 ގޮތަށް ލިޔުމުގައިވާ) ގެ 1 ވަނަ މާއްދާ އަދި 2 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2007 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިމިގްރޭޝަން ޤާނޫނު) އަށް 1 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 27/2014) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހި ޕާސްޕޯޓާބެހޭ ގަވާއިދު (ގަވާއިދު ނަންބަރު 2017/R-83) ގެ 1 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 15 ވަނަ މާއްދާ، 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، 20، 21، 22 އަދި 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 19 ވަނަ މާއްދާ، 41 ވަނަ މާއްދާ، 69 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 14/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 427 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) (ޤަވާޢިދު 6.1 އުވުނު)
- ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 31 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ތަފާތު ރައުޔުގައި)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/101 (އެސް.ޕީ.އެޗް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޖުމެއިރާ މެނޭޖްމަންޓް ސަރވިސަސް (މޯލްޑިވްސް) ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް) ގެ 61 ވަނަ ނުކުތާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-C/78، 2020/SC-C/79 (މުޙައްމަދު ޙަލީމް، އަސްޢަދު ޝަރީފް ވ. ޔައުގޫބު ޢަބްދުﷲ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/06/SC ސަރކިއުލަރ (27 ޖަނަވަރީ 2015)
- ހައިކޯޓުގެ 2021/HC-A/16
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޙުޒައިފާ މުޙައްމަދު، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ
- ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
- ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ