ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-A/58
މަހުދީ ޢަޤީލް ވ. ވްލަޑިމިަރ ޑްރަގޮލަވިޗް، 2017/HC-A/58
Mahudhee Aqeel v. Vladimiar Dragolavich 2017/HC-A/58 (2017/HC-A/58, High Court of the Maldives, 23 November 2020)
މަހުދީ ޢަޤީލް ވ. ވްލަޑިމިަރ ޑްރަގޮލަވިޗް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން، ޟިމްނީ ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ދަށުން ރައްދުވި ފަރާތުން ޚަރަދުކުރި US$34,002 އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ދައްކަންޖެހޭކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ދެފަރާތުން ހަމަހަމައަށް ޚަރަދުކޮށް ރިޖިޑް އިންފްލޭޓަބަލް ބޯޓު 4 އުޅަނދު އެތެރެކޮށް ވިއްކުމަށް އީމެއިލް މެދުވެރިކޮށް އެއްބަސްވެ، ރައްދުވި ފަރާތުން ބައެއް ފައިސާ ދައްކާފައިވަނިކޮށް، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ފައިސާ ނުދައްކާކަމަށް ބުނެ ބޯޓުތައް ވިއްކާލިއެވެ. މުޢާމަލާތްތައް (އެލް.ސީ، ކަސްޓަމްސް) ކުރެވިފައިވަނީ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ކުންފުނީގެ ނަމުގައެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޞައްޙަ އެއްބަސްވުމެއްކަން ކަނޑައަޅާފައި ނުވާކަމަށާއި، މުޤާބިލެއް ނެތްކަމަށާއި، ހެކި ވަޒަންކުރީ ރަނގަޅަށް ނޫންކަމަށާއި، މުޢާމަލާތަކީ ކުންފުނީގެ މުޢާމަލާތެއް ކަމުން ހިއްސާދާރެއްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ނުކުރެވޭނެކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ލިޔުމުން އެއްބަސްވުމެއް ނެތި އީމެއިލް މެދުވެރިކޮށް ކުރެވުނު މުޢާމަލާތުން ދެފަރާތުގެ ދެމެދު ޞައްޙަ ކޮންޓްރެކްޓެއް ވުޖޫދުވޭތޯއާއި، މުޢާމަލާތްތައް ކުންފުނީގެ ނަމުގައި ކުރެވިފައިވީނަމަވެސް ކުންފުނީގެ ހިއްސާދާރު/މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރު ފަރުދީގޮތުން ޒިންމާވާނެތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
އީމެއިލްތަކާއި ހެކިބަހުން ދެމީހުންގެ ދެމެދު ޞައްޙަ އެއްބަސްވުމެއް ސާބިތުވާކަމާއި، ކުންފުނީގެ ނަން ބޭނުންކުރީ ހަމައެކަނި ފަސޭހަކަމަށްކަމާއި ކުންފުނީގެ މަޞްލަޙަތުގައި އޭޖެންޓެއްގެ ގޮތުގައި ޢަމަލުކުރިކަން ސާބިތުނުވާތީ، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބަދަލުކުރަން ސަބަބެއް ނެތެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކޮންޓްރެކްޓަކީ ދެމީހެއްގެ ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނަ ބައެއްގެ މެދުގައި ބަނދެވޭ، ޤާނޫނު ޤަބޫލުކުރާ އެއްބަސްވުމެކެވެ؛ ޤާނޫނުގައި ވަކި ގޮތަކަށް އެކުލަވާލުން ލާޒިމް ނުކުރާ ކޮންޓްރެކްޓެއް ވުޖޫދަށް އަންނަނީ ހުށަހެޅުމެއް އަނެއް ފަރާތުން ޤަބޫލުކުރުމުންނެވެ؛ ކޮންޓްރެކްޓްގެ ވުޖޫދު ތަފާތު ވަސީލަތްތަކުން ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2009/SC-A/30). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.3)
- ދެފަރާތުގެ ދެމެދު ފޮނުވާފައިވާ އީމެއިލްތަކާއި ޕްރޮފޯމާ އިންވޮއިސްއިން މުޢާމަލާތުގެ ތަފްޞީލާއި ފައިސާގެ މިންވަރާއި ދެފަރާތުގެ ޒިންމާތައް ސާފުކޮށް އެނގޭނަމަ، ލިޔުމުން އެއްބަސްވުމެއް ނެތްނަމަވެސް ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ބުނާ ފަދަ ޞައްޙަ އެއްބަސްވުމެއް ވުޖޫދުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.4، 3.6)
- ކިތާބީ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅާ އީމެއިލްތައް ނަފީކުރާ ފަރާތުން އެކަށީގެންވާ ހެއްކެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވާއިރު، ހެކިންގެ ހެކިބަހުން މުޢާމަލާތް ސާބިތުވާނަމަ، އެ އީމެއިލްތަކަކީ ޤާނޫނީ ބުރަދަން ދެވިދާނެ ހެކިތަކެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.5)
- ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ މާއްދާތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރިކަމަށް ބުނާ ފަރާތުން، ރިޢާޔަތްނުކުރީ ކޮން ގޮތަކަށްކަން ޝަރީޢަތަށް ސާފުކޮށްދޭން ޖެހޭނެއެވެ؛ ބިރުދައްކައިގެން، ޙަޤީޤަތް އޮޅުވާލައިގެން ނުވަތަ ނުފޫޛުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ވެވުނު އެއްބަސްވުމެއްކަން ނޭނގޭ ހިނދު، އެއްބަސްވުން ބާޠިލެއް ނުވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.6)
- ކުންފުންޏަކީ ހިއްސާދާރުންނާ ވަކި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞެއް ކަމުން، ކުންފުނީގެ ޙައްޤުތަކާއި އިލްތިޒާމްތަކަކީ ކުންފުނީގެ އެއްޗެވެ؛ ކުންފުނީގެ އޭޖެންޓަކު ޒިންމާކުރެވޭނީ ހާމަކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ހާމަނުކޮށްފިނަމަ، ހުއްދައަށްވުރެ ބޭރުން ޢަމަލުކޮށްފިނަމަ ނުވަތަ އަމިއްލަ ހައިސިއްޔަތުން ކުރި ކަމެއްނަމައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.8، 3.11)
- ތެދުވެރި ނިޔަތެއް ނެތި، ދެވަނަ ފަރާތަށް ގެއްލުންވާގޮތަށް ނުވަތަ ކުންފުނި ނިވާފަތްގަނޑަކަށް ހަދައިގެން ކުރާ މުޢާމަލާތްތައް ވަކި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞުގެ އުޞޫލުން އިސްތިސްނާވާނެއެވެ؛ ކުންފުނީގެ ނަން ބޭނުންކުރީ ހަމައެކަނި މުޢާމަލާތް ފަސޭހަކުރުމަށްކަމާއި، ކުންފުނީގެ ބޯޑާ ހިއްސާކޮށް ކުންފުނީގެ މަޞްލަޙަތުގައި ކުރި މުޢާމަލާތެއްކަން ސާބިތުނުކުރެވޭ ހިނދު، ގެއްލުމުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހެނީ މުޢާމަލާތްކުރި ފަރާތުންނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.12-3.14)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) - ކޮންޓްރެކްޓުގެ ތަޢުރީފާއި ސިފައާބެހޭ މާއްދާތައް (ލިޔުމުގައި '3' އަދި '1' ވަނަ މާއްދާ)، އަދި ލިޔުމުގައި '21، 25، 33، 33 އަދި 32' ވަނަ މާއްދާ ކަމަށް ބަޔާންވާ (ވަކި ސިފައެއް ލާޒިމްނުވުން، ހުށަހެޅުމާއި ޤަބޫލުކުރުން، ބިރުދައްކައިގެން/އޮޅުވާލައިގެން ކުރާ ކޮންޓްރެކްޓް، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރު ނެތި ކުރާ ކޮންޓްރެކްޓް ބާޠިލުވުން، ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުން) މާއްދާތައް (އަދަދުތައް ބަދަލުވެފައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/96 (ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ކުންފުނީގެ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞިއްޔަތާބެހޭ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި '35 ވަނަ މާއްދާ')
- 2009/SC-A/30
- 2011/SC-A/32
- 2017/HC-A/205
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް