ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2020/HC-A/304
މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ޕވޓ ލޓޑ ވ. މުޙައްމަދު ޒާލިފް، 2020/HC-A/304
Maaris Construction Pvt Ltd v. Mohamed Zaalif 2020/HC-A/304 (2020/HC-A/304, High Court of the Maldives, 14 December 2021)
މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ޕވޓ ލޓޑ ވ. މުޙައްމަދު ޒާލިފް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ޓްރައިބިއުނަލުން ރިޑަންޑެންސީގެ ޙާލަތުގައި ޤާއިމުކުރަންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުކޮށް ވަކިކުރީ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 3 ގެ ދަށުން އެއްބަސްވުމުގެ ބާކީ މުއްދަތަށް މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް 123,970ރ. އާއި 25 ދުވަހުގެ އަހަރީ ޗުއްޓީގެ ބަދަލު ނަގައިދިނުމަށް ނިންމައި، ޚަރަދުތަކުގެ ބަދަލަށް އެދުނު ބައި ބާޠިލުކުރިއެވެ.
2 އަހަރުގެ މުއްދަތު ކަނޑައެޅިފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ޕަރޗޭސިންގ އޮފިސަރެއްގެ ގޮތުގައި ހުރި މުވައްޒަފަކަށް، ކުންފުނީގެ މަސައްކަތްތައް ހުރިގޮތުން މިވަގުތަށް ބޭނުން ނުވާތީ ކަމަށް ބުނެ، 24 ސެޕްޓެންބަރު 2019 ގައި 1 މަހުގެ ނޯޓިސް ދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވެއެވެ.
ކުންފުނިން ބުނީ ޓްރައިބިއުނަލުން މުވައްޒަފު އެދިފައި ނުވާ ބަދަލެއް ނަގައިދީފައިވަނީ 2013/SC-A/44 އާ ޚިލާފަށް ކަމަށާއި، ވަޒީފާއަށް ނުކުތުމާ ގުޅިފައިވާ އެލަވަންސްތައް ހިމެނުމަކީ 2016/HC-A/23 އާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ކުންފުނީގެ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު ބުނީ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
މުއްދަތު ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ހުރި މުވައްޒަފަކު އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ވަކިކުރުމުން، މުވައްޒަފު ސީދާ އެދިފައި ނުވާ ނަމަވެސް، އެއްބަސްވުމުގެ ބާކީ މުއްދަތަށް މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ޓްރައިބިއުނަލުން ނަގައިދެވޭނެތޯ؛ ވަޒީފާއަށް ނުކުތުމާ ގުޅިފައިވާ އެލަވަންސްތައް ބަދަލުގައި ހިމެނޭނެތޯ؛ އަދި ޓްރައިބިއުނަލުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ހެކިތަކާއި ވާހަކަތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރި ގޮތް ރަނގަޅުތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ބައެއް ބަދަލުކުރި (އެއްބަސްވުމުގެ ބާކީ މުއްދަތުގެ ބަދަލު ބާޠިލުކޮށް 3 މަހުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް ކަނޑައެޅި)
އަޣުލަބިއްޔަތަށް ފެނުނީ މުވައްޒަފު ބާކީ މުއްދަތުގެ މުސާރައަށް އެދިފައި ނުވާތީއާއި ކުންފުންޏަށް އެކަމަށް ޖަވާބުދާރީވާ ފުރުޞަތު ނުލިބޭތީ، އެބައި ބާޠިލުކޮށް 3 މަހުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް (36,225ރ.) އާއި 25 ދުވަހުގެ ޗުއްޓީގެ ބަދަލު ދޭން ކަނޑައެޅުމެވެ. ފަނޑިޔާރު ޝަފީޢަށް ފެނުނީ ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ކަމަށްވާތީ މުއްދަތު ކަނޑައެޅިފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތަށް މުވައްޒަފަށް ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމާ ގުޅޭ ޝަކުވާއެއްގައި، ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. އެކަން ސާބިތުނުކޮށްދެވިއްޖެނަމަ ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތިކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 34، ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢުގެ ރައުޔު)
- މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ފޮނުވި ލިޔުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސަބަބު ފިޔަވައި، ފަހުން ހުށަހަޅާ އެހެން ސަބަބުތަކަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 32-33، ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢުގެ ރައުޔު)
- އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހާ ހިނދަކު، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ ބާބުގެ މާއްދާތައް ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުންތަކަށް ހިނގާތީ، އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ހަމައެކަނި ނޯޓިސް ދީގެން މުއްދަތު ކަނޑައެޅިފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް ނިމުމަކަށް ގެނެވޭނެ ކަމަށް ބުނާ ސާފު ނޫން ނޯޓިސް މާއްދާއެއް ޤާނޫނީ ގޮތުން ތަންފީޒުކުރެވޭނެ ޞައްޙަ މާއްދާއެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 26، 35-36، ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢުގެ ރައުޔު)
- އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނު ޙާލަތުގައި ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ބަދަލު ނަގައިދިނުމުގެ އިޚްތިޔާރީ ބާރު ލިބިގެންވިޔަސް، އެއީ މުޠްލަޤު ބާރެއް ނޫނެވެ. ފުރަތަމަ ބަލަންޖެހޭނީ ބަދަލަށް އެދިފައިވޭތޯއާއި އެދުނީ ކޮން ބާވަތެއްގެ ބަދަލަކަށްތޯއެވެ. ބަދަލު މިންކުރި ހަމަތަކާއި މިންވަރު ކަނޑައެޅި ގޮތް އަމުރުގައި ބަޔާންކުރަންޖެހޭއިރު، އެކަމާމެދު ދެފަރާތުގެ ޚިޔާލު ވެސް ބަލަންޖެހެއެވެ. އަނެއް ޚަޞްމަށް ޖަވާބުދާރީވާން ނުލިބޭގޮތަށް ބަދަލު ކަނޑައެޅުމަކީ އިންސާފާ ދުރު ގޮތެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 56، އަޣުލަބިއްޔަތު)
- "ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން ލިބެންވާ އެންމެހާ ޙައްޤުތައް ލިބިދިނުމަށް" ކަމަށް އާންމުކޮށް އެދުމުގެ ސަބަބުން، މުވައްޒަފު އެދިފައި ނުވާ އަދި ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ޖަވާބުދާރީވާން ފުރުޞަތު ނުލިބޭ، ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ ބާކީ މުއްދަތަށް މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް ޓްރައިބިއުނަލުގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 57-58، އަޣުލަބިއްޔަތު)
- ވަޒީފާއަށް ނުކުތުމާ ގުޅިފައިވާ އެލަވަންސްތައް ބަދަލުގައި ހިމެނުމާމެދު ހައިކޯޓުގެ 2016/HC-A/23 ގެ އުޞޫލު، މުއްދަތު ކަނޑައެޅިފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް ނޫން މައްސަލައަކަށް ވީހިނދު އެ ޤަޟިއްޔާ މި މައްސަލައާ ތަފާތެވެ. މުވައްޒަފު ވަޒީފާއަށް ނުނިކުމެ ހުންނަން ޖެހުނީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބުން ނަމަ، އެ އެލަވަންސްތައް ބަދަލުން އުނިކުރުމަށް ބަލައިގަނެވޭ ޙުއްޖަތެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 51-53، 59)
- ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް ދޭ ނޯޓިސްއަކީ ވަޒީފާގެ މައްސަލަތަކުގެ އަސާސީ ލިޔުމަކަށްވާތީ، ނޯޓިސްގައި ނެތް ސަބަބުތަކާ ބެހޭ ވާހަކަތަކަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ބުރަދަން ނުދިނުމަކީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދުގެ 39 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. ޤާނޫނީ ޙުއްޖަތަކަށް ބިނާނުވާ ނުކުތާއެއް އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައެއް ނުގަނެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 54، ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢުގެ ރައުޔު)
1މިއީ،ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލު ގ ނަންބަރ 238/VTR/2019 މައްސަލައިގެ ނިންމުން އިސްތިއުނާފި ކްރުމަށް އެދީ މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑޯގެ ފަރާތުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކަޓަށާހުށަހެޅުމުން ބެލިފައިވާ ޤަޟިއްޔާއެކެވެ.މ ޤަޟިއްޔާގައ އިސްތިއުނާފރައްދުވ ފަރާތަކީ، […] ޕާރލް، މުޙައްމަދު ޒާލިފ އެ ވެ.
2މުޙައްމަދު ޒާލިފް މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑގައ 2018 ސެޕްޓެންބަރު 1 ގައި
02 )ދޭއް( އަހަރު ދުވަހުގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދ ށުނަޕަރޗޭސިންގ އޮފިސަރުގެ މަޤާމުގައް ވޒީފާއަދާކުރަނ ފެށިއެވެ.
3މުޙައްމަދު ޒާލިފްވަޒީފއިން ވަކިކުރާކަމުގެ ނޯޓިސް 24 ސެޕްޓެންބަރު 2019 ގައި އޭނާއާ ހަވާލުކޮށްފައިވެއެވެ.
4ޕްރް ޖެކްޓް މެނޭޖަރާއި، އެޗް.އާރ ހަވާލުވެ ހުންނަ ފަރާތާ ދެމީހުން 25 ސެޕްޓެންބަރު 2019 ގައި މުޙައްމަދ ޒާލިފޮމީޓިންގ ރޫމްގައި ބައްދަލުކޮށް، ދެން އިތުރަށް މުޙައްމަދް ޒާލިފް އޮފީހަށް ނަޔަސް ހެޔަކަމަށ އަންގާފައިވާކަމަށް މުޙައްމަދު ޒާލިފް ބުނެއެވެ. ރަޖިސްޓްރީ ނަންބަރު 98/98-C އައިޑީ ކާރޑް ނަންބަރު މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓްލިމިޓެޑގެ ނަންބަރ 115L/MARIS/2019/ ސީޓީ
5ވްޒީފާއިންވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް މުޙައްމަދު ޒާލިފ މައްސަލައެއް ހުށަހެޅިއެވެ. އެ މައްސަލައިގެ ބާވަތުގެ ގޮތުގައި މުޙައްމަދު ޒާލިފް ލިޔެފައިވަނީ "1 މަހުގެ ނޯޓިސް ދިނުމާއެކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން" މިފަދައިންނެވެ. އަދި އެ މައްސަލަ އެ ޓްރައިބިއުނަލުން ބަލާފައިވެއެވެ.
6އިސްތިއުނާފު ކުރެވިފައި މި ވަނީ ޓްރައިބިލުނަލުން އެ މައްސަލަ ބަލައި ނިންމި ނިންމުމެވެ.
7މުޙައްމަދު ޒާލިފް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގައި އެދިފައިވަނީ: "ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާގޮތުގެ މަތިން އަޅުގަނޑަށް ލިބެންވާ އެންމެހާ ހައްގުތައް ލިބިދިނުމަށް 3 މަހުގެ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތަކާއެކުގަ 12 މަސްދުވަހު މަސައްކަތް ކުރީމަ ޗުއްޓީ ނުނަގާ ހުރީމަ ލިބެންޖެހޭ 1 މަސް ދުވަހުގެ މުސާރަ އިނާޔަތްތަކާ އެކުގަ ކުންފުނީގެ 14 މަސްދުވަހު މަސައްކަތްކުރި އިރު އަޅުގަނޑުގެ އަތުން ކުންފުނީގެ ކަންތައްތަކަށް ހަރަދުވެފައިވް ފައިސ އަޅުގަނޑަށް ލިބުނު ގުޅީފަޅުގެ ދޯނި ހުސްކުރުމަށް ކެރޭނަށް ދިން 1000 ރުފިޔާ ތިލަފުށިން މުދާ ގުޅީފަޅަށް ގެންދިޔަ ދޯންޏަށްދިން 300 " ކުންފުނީގެ މަސައްކަތުގާ އުޅުނު 6 މީހުނަނަށް ކާންދިން 250 " ނޯޓުހާބަރުން ކޮންކްރިޓް މެޝިން ކޮށްޕި ލޭބަރުނަށް ދިން 200 " ނޯޓުހާބަރުން މެޝިން ސަފާރީޔަށް ގެންދިއުން 395 " އަޅުގަނޑުގެ ހައްގު އަޅުގަނޑަށް ހޯދައި ދިނުމަށް އަޅުގަނޑު އެދެން." މިފަދައިންކަން އެނގެންއޮވެއެވެ. ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފޯމް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފޯމގު 6 ވަނަ ނަންބަރު ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގު ނަންބަރ 238/VTR/2019 ނިންމުން ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފޯމުގެ 9 ވަނަ ނަންބަރު ޓްރައިބިއުނަލުން މައްސަލަ ނިންމިގޮތް
8އެމައްސަލަ ޓްރައިބިއުނަލާނީ ނިންމފައިވަނާ: ] ދެންފަހެމައްސަލަ ހުށަހެޅްމުޙައްމަދު ޒާލިފްގެ ފަރާތުންނާއި މައްސަލަ ރައްދުވި މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓާލިމިޓެޑްގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ލިޔުންތަކަށާއި މައްސަލަ ބެލި މަޖިލީހުގައި ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކަށާއި ދީފައިވާ ބަޔާންތަކަށާއިހެކިންގެ ހެކިބަހަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބެލިއިރު، މުޙައްމަދު ޒާލިފް، މްރިސ ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓިލިމިޓެޑްގ ޕާރޗޭސިންގ އޮފިސަރ މަޤާމުގައި 01 ސެޕްޓެންބަރު 2018 އިން ފެށިގެން ވަޒީފާ އަދާކުރަމުން ދަނިކޮށް، 24 ސ ޕްޓެންބަރ 2019 ވްނަ ދުވަހު ހެނދުނު ތިލަފުށީގައި ކުންފުނީގެ މަސައްކަތަކު އުޅެފައި މާލެ އައިސް އޮފީހުގައި ހުއްޓައި ވަޒީފާއިނި ވަކިކުރާކަމުގ ނޯޓިސް ޙަވާލުކޮށްފައިވާތީއާއި، ޖެހިގެން އައު 25 ސެޕްޓެންބަރު 2019 ވަނަ ދުވަހު ޕްރޮޖެކްޓް މެނޭޖަރާއި ކުންފުނީގެ އެޗްއްރާ ޙަވާލުވެ ހުންނަ ފަރާތް، މުޙައްމަދު ޒާލިފް މީޓިންގ ރޫމްއަށް ގެންގޮސް ދެން އިތުރަށް މުޙައްމަދު ޒާލިފްއޮފީހަށް ނަޔަސް ހެޔޮކަމަށް ބުނެފައިވާތީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވިގޮތުގެމަތިނ މުޙައްމަދު ޒާލިފަށް ލިބެންވާ އެންމެހައި ޙައްޤުތައް ލިބިދިނުމަށާއި، އެގޮތުން 03 )ތިނެއް( މަހުގެ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތަކާއި، 12 )ބާރަ( މަސްދުވަހު ޗުއްޓީ ނުނަގާ މަސައްކަތްކުރުމުން ލިބެންޖެހޭ 01 )އެކެއް( މަހު މުސާރައާއި އިނާޔަތްތަކާއި، ކުންފުނީގައި 14 )ސާދަ( މަސްދުވަހު މަސައްކަތްކުރިއިރު ކުންފުނީގެ ކަންތައްތަކަށް މުޙައްމަދި ޒާލިފުގ އަތުން ގުޅީފަޅު ދޯނި ހުސްކުރުމަށް ކެރޭނަށް ޚަރަދުކުރި 1000/-ރ. )އެއްހީސް ރުފިޔާ( އާއި، ތިލަފުށިން ގުޅފަޅަށް މުދާ ގެންދިޔަ ދޯންޏަށް ޚަރަދުކުރި -/300ރ. )ތިންސަތޭކަ ރުފިޔާ( އާއި، ކުންފުނީގެ މަސައްކަތުގައި އުޅުން 06 )ހަތެއް( މީހުންގެ ކެއުމަށް ޚަރަދުކރު -/250ރ. )ދުއިސައްތަ ފަންސާސް ރުފިޔާ( އާއި، ނޯތުހާބަރުން ކޮންކްރީޓް މޝިންގެ ކަންތަކުގައި އެހީތެރިވެދިން ލޭބަރުންނަށް ޚަރަދުކުރި -/200ރ. )ދުއިސައްތަ ރުފިޔާ( އާއި، ނޯތުހާބަރުން ސަފާރީއަށް މެޝިން ގެންދިއުމަށް ޚަރަދުކުރި -395/ ރ. )ތިންސަތޭކަ ނުވަދިހަ ފަސް ރުފިޔާ( ނަގައިދިނުމަށް އެދި މުޙައްމަދު ޒާލިފްގެ ފަރާތުން މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް އަށް ރައްދުވާގޮތަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހަޅާފައިވާ މި މައްސަލާގައި، މުޙައްމަދު ޒާލިފަކީ މާރިސް ކޮންސަޓްރްކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވޓި ލިމިޓެޑްގެ ވަޒީފާގައި ސީނިއަރ ޕަރޗޭސިންގ އޮފިސަރުގެ މަޤާމުގައި 01 ސެޕްޓެންބަރު 2018 އިން ފެށިގެން ހުރި ފަރާތެއް ކަމަށާއި، 22 އޮގަސްޓް 2019 ވަނަ ދުވަހު ކުންފުނީގެ ނަންބަރު L/MARIS/2019/88 ނަސޭހަތުގެ ސިޓީ މުޙައްމުދ ޒާލިފާ ޙަވާލުކރެވިފައިވާނެ ކަމަށާއި، 24 ސެޕްޓެންބަރު 2019 ވަނަ ދުވަހު ކުންފުނީގެ ނަންބަރު L/MARIS/2019/115 ސިޓީ މުޙައްމަދު ޒާލިފާ ޙަވާލުކުރެވިފައިވަނީ، އެފަރާތަށް ނަސޭހަތްދިނުމަށްފަހުވެސް ޢަމަލުތައް ބަދަލުވެފައިނުވާތީ، އެހެން ތަނަކުން ވަޒީފާ ހޯދުމަށް 01 )އެކެއް( މަހުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމުގެ ގޮތުންކަމަށާއި، 25 ސެޕްޓެންބަރު 2019 ވަނަ ދުވަހު މުޙައްމަދު ޒާލިފް ކުންފުނީގެ ޕްރޮޖެކްޓް މެނޭޖަރާއި އެޗް.އާރުގެ ފަރާތުން ބައްދަލުކްށްފައިނުވާނެކަމަށާއި، މުޙައްމަދު ޒާލިފަށް ދެން އޮފީހަށް ނައުމަށ އަންގާފައިނުވާނެކަމަށާއި، އަދި އެންގިކަމއެ ކުންފުންޏަށް ނޭނގޭކަމަށާއި، ވަޒީފާއާބުހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް މައްސަލަ ހ ށަހެޅުމުގެ ކުރިން މައްސަލަ ހައްލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އެފަރާތަށް ލިބިފައިވާނެކަމަށާއި، އ ފުރުޞަތުގައި ޙައްލުކުރަން މަސައްކަތްކުރިނަމަ ހައްލުވާނެކަމަށާއި، ކުންފުނީގައި މުޙައްމަދު ޒާލިފ މ ސައްކަތކޮށްފައިވަނ 01 )އެކެއް( އަހަރާއި 23 )ތޭވީސް( ދުވަހުކަމަށާއި އެފަރާތުން ޚަރަދުކުރިކަމަށް ބުނާ ފައިސާއަކީ ކުންފުނީގެ ފަރާތުން ބުނެގެން ޚަރަދުކޮށްފައިވާ ފައިސާ ނޫންކަމަށާއި، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތަށް ޕެޓީ ކޭޝްގެ އިތުރުންވެސް ފައިސާ ދޫކޮށްފައިވާނެކަމށާއި، 12 )ބާރަ( މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޗުއްޓީއަށް އެދިފައިނުވާތީއާއި އެ އަހަރުތެރޭ ބަލިވެގެން އެފަރާތުން ވަރަށް ގިނަ ދުވަހު މަސައްކަތަށް ނުނިކުމެ ހުރުމުގެ ސަބަބުން، އެ ދުވަސްތައް އަހަރީ ޗުއްޓީގެ ތެރޭގައް ހިމަނާފައިވާނެކަމުގައި ބަޔާންކެށް މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވް ޓުލިމިޓެޑްގެ ފަރާތުން ޖަވާބުދާރީވެފައިވާއިރު، މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ ނަންބަރ L/MARIS/2019/115 )24 ސެޕްޓެންބަރު 2019( ސިޓީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ "ކުންފުނީގެ މަސައްކަތްތައް ހުރިގޮތުން މި ވަގުތަށް ކުންފުންޏަށް ބޭނުންނުވާތީ 24 ސެޕްޓެންބަރު 2019 މި ދުވަހުން ފެށިގެން 1 މަސްދުވަހުގެ ނޯޓިސްއެއް ދެމެވެ." މިފަދައިންކަން އެނގެން އޮންނައިރު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2014/HC-A/280 ޤަޟިއްޔާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، މައްސަލއެއަ ނިންމުމުގައި ބަލަން ޖީ ހޭނީ، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ފޮނުވި ލިޔުމުގައި އެފަރާތ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބު ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، ޙަޤީޤަތުގައިވެސް އެ ސަބަބު އޮތްތޯއާއި، އަދި އޮތްނަމަ އެއް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްތޯކަމުގައި ބުރަވެވޭތީ، ރިޑަންޑެންސީ redundancy)( ގެ ޙާލަތުގައި ޤާއިމުކުރަންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން )fairness substantive( އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން )procedural fairness( މުޙައްމަދު ޒާލިފް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓްލިމިޓެޑްގެ ފަރާތުން ޤާއިމުކޮށްފައިވޭތ ނަޒަރުކުރާއިރު، މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވާ ޓް ލިމިޓެޑްއަށް އިޤުތިޞި ދީ ދަތި ޙާލަތެއް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަށް އެއްވެސް ހެއްކެއް ހުށަހަޅާފައި ނެތަތީ، ހަމައެކަނި މުޙައްމަދު ޒާލިފށ 24 ސެޕްޓެންބަރު 2019 ގައި ފޮނުވާފައިވާ ސިޓީގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓ ލިމިޓެޑްއަށް އިޤްތިޞާދީ )economic( ދަތި ޙާލަތެއް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތްކަމުގައި ބުރަވެވޭނޭ ހަމައެއް ނެތަތީއާއި، ކުންފުނީގެ މަސައްކަތްތައް ހުރިގޮތުން ކުންފުންޏަށް ބޭނުންނުވާތީ ވަކިކުރަންޖެހޭ މުވައްޒަފުންނަކީ ކޮބައިކަމާއި އަދި އެ މުވައްޒަފުން ކަން ޑައަޅާފައިވާކަނ ސާބިތުކުރުމަށެމާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގްފަރާތުން އެއްވެސް ހެއްކެއް ހުށަހަޅާފައި ނެތަތީ، މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑގް ވަޒީފާއިން މުޙައްމަދު ޒާލިފ ވަކިކުރެވިފައިވަނީ ޤާއިމްކުރަންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން )fairness substantive( ޤާއމުކުރުމެއްނެތިކަމުގައި ބުރަވެވޭތީއާއި، މުޙައްމަދު ޒާލިފަކީ 2 )ދެއެއް( އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތު ކަނޑައެޅިފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ވަޒީފާ އަދާކުރަމުންއައި ފަރާތެއްކަން އެނގެން އޮތުމުން، ދިވެހިރާއްޖޭގު ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2018/HC-A/287 ޤަޟިއްޔާއަށް ރިޢާޔަތްކުރާއިރު މި މައްސަލައިގައި އެންމެ ޢަދުލުވެރިގޮތަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބުން މުޙައްމަދު ޒާލިފަށ ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދިނުމަށްޢަމަލުކުރުންކަމުގައި ބުރަވެވޭތީ، ޤާނޫނު ނަންބަރ 2008/2 )ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު( ގ 29 ވަނަ މާއްދާ ގެ )ހ( ގ 3 ވަނަ ނަންބަރަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، މުޙައްމަދްޒާލިފެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނުއިރު މުޙައްމަދު ޒާލިފުގެ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ ބާކީމުއްދަތަށް މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތަކުގ ޖުމްލައަށްވ 1,23,970/-ރ. )އެއްލައްކަ ތޭވީސްހާސް ނުވަސަތޭކަ ހަތްދިހަ ރުފިޔާ( މުޙައްމަދު ޒާލިފްއަށް ދިނުމަށް މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުގެ މައްޗަށް އަންގައި އަމުރުކޮށް، މުޙައްމަދު ޒާލިފް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއިރު އެފަރާތަށް ނުލބިވާކަމަށި ބުރަވެވޭ 25 )ފަންސަވީ ސ( ދުވަހުގެ އަހަރީ ޗުއްޓީގެ ބަދަލުގައި، އެ ދުވަސްތަކުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތަކަށވ 10,065.50ރ. )ދިހަހާސް ފަސްދޮޅަސް ދެ ރުފިޔާ ފަންސާސް ލާރި( މުޙައްމަދު ޒާލިފަށް ދިނުމަށް މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުގެ މައްޗަށް އަންގައި އަމުރުކޮށް، މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުގެ މަސައްކަތްތަކަށް މުޙައްމަދު ޒާލިފް އަމިއްލައަށް ކޮށި ފައިވާ ޚަރަދުތަކެއްގެ ބަދަލު ނަގައިދިނުމަށް މުޙައްމަދު ޒާލިފްގެ ފަރާތުން އެދިފައިވީނަމަވެސް، މުޙައްމަދ ޒާލިފްގެ ފަރާތުން ބަޔާންކޮށްފައިވާފަދަ ޚަރަދުތަކެއް ކޮށްފައިވާކަމާއި، އެ ޚަރަދުތައް ކޮށްފައިވަނީ ކުންފުނީގައި ހަމަޖެހިފައިވާ އުޞޫލުގެތެރެއިން ފައިސާ އެ ނބުރާ ލިބިދެވޭގޮތަށްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން މުޙައްމަދ ޒާލިފްގެ ފަރާތުން އެއްވެސް ހެއްކެއް ނުވަތަ ޤަރީނާއެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވާތީ، އެފަދަ ބަދަލެއް ނަގައިދެވޭނީ ހަމައެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އިސްވެބަޔާންކޮށްފައިވާ އެންމެހައި ކަންތައްތައް މިއަދު، 01 ނޮވެންބަރު 2020 އިން ފެށިގެން )ރަސްމީ ބަންދު ނޫން( 14 )ސާދަ( ދުވަހުގެތެރޭ ފުރިހަމައަށް ތަންފީޒްކުރުމަށްފަހު، އެކަންތައްތައް ހަމަޖެހޭތާ )ރަސްމީ ބ ނދު ނޫން( 03 )ތިނެއް( ދުވަހުގެތެރޭ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްއަށް ލިޔުމުން އެންގުމަށް މި މައްސަލަ ރައްދުވި މ ރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވަ ޓެލިމިޓެޑްގެ މައްޗަށް އަންގައި އަމުރުކޮށް މިމައްސަލ ނިންމައިފީމެވެ.[ އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހެޅުނު ނުކުތާތައް
9ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލު ގ ނަންބަރ 238/VTR/2019 މައްސަލުއިގެ ނިންމުނައިސްތިއުނާފް ކިރުމަށ އެދެ މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގިފަރާތުނާއަންނަނިވާ ނުކުތެތައް ހުށަހަޅާ އްނުކުތެތަކާ ބެހޭ ގޮތުނި ދިވެހިރާއްޖޭގ ހައިކޯޓުގެ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައް ވަކާލާތުކޮށްފައިވެއެވެ. އެގޮތުން، ހުށަހަޅާފައިވާ ނުކުތާތަކަކީ:
9.1 ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ޚަޞޫމަތަކު ގުޅް ގެން ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުނ ފައިސްލާކުރަންވާނ ޚަޞްމުންގެ ފަރާތުނުހަ ށަހަޅާފައިވާ ވަޤާއިޢާ ތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ފައިސަލާކުރުމަށް އެދިފައިވާ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގު ނަންބަރ 19/VTR/20238 ނިންމުން، ސަފުހާ ނަންބަރު 24-21 ކަންތަކަކަށް ކަމާއި، ޚަޞްމުންގެ ފަރާތުން ފައިސަލާކުރަން އެދިފައިނުވާ، އަދި ކޯޓަށް ހުށަހެޅ ބަލާފައިނުވާ ވަޤާއިޢުތަކަކަށް ފައިސަލު ކޮށްގެން ނުވާނެ ކަމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގ ނަންބަރ 2013/SC-A/44 ޤަޟިއްޔާއިން ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނަންބަރ 238/VTR/2019 ނިންމުން ނިންމާފައިވާކަމަށްބުނެ ހުށަހެޅ ނުކުތާ އާއި؛
9.2 މުވައްޒަފުންނަށް ލިބޭ އެލަވަންސްތަކާއި އިނާޔަތްތައް ދެބަޔަކަށް ބެހިގެންވާކަމާއި، އެގޮތުން ފުރަތަމަ ބަޔަކީ، މުވައްޒަފު ވަޒީފާގައި ދެމިހުރުމުގެ ސަބަބުން ދެވޭ އެލަވަންސްތަކާއި އިނާޔަތްތައްކަމާއި، ދެވަނަ ބަޔަކީ، މުވައްޒަފު އޭނާ އަދާކުރާ ވަޒީފާއަށް ނުކުތުމުގެ މައްޗަށާއި، ނުކުމެކުރާ މަސައްކަތުގެ މައްޗަށާއި، ވަޒީފާއަށް ނުކުމެކުރާ މަސައްކަތުގައި ހޭދަކުރާ ވަގުތަގު މައްޗަށް ބިނާކޮށް ދެވޭ އެލަވެނި ސްތަކާއި އިނާޔަތްތައްކަމާއި، ވުމާއެކު އިލަވަންސްތަކާއ އިނާޔަތްތައް ނަންގަވައި ދެއްވުމުގައި މ ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތް ކުރައްވަންވާނެކަނ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2016/HC-A/23 ޤަޟިއްޔާގެ ފާހަގަކުރެވޭ ނުކުތާތަކުގެ 3 ގެ )ރ( އަށް ބެލުމުން އެނގެން އ ންނައިރު، އިސްތިއުނާފުކާ ށްފައި ވުމައްސަލާގައ އިސްތިއުނާފަރައްދް ވާ ފަރާތަށް ހުރިހާ އެލަވަންސު ކާއި އިނާޔަތެއް ނަންގަވައިދެއްވުމަށ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވަނީ އިސްވެ ދެންނެވުނު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2016/HC-A/23 ޤަޟިއްޔާއިން ކަނޑައަޅުއްވާފްއިވާ އުޞ ލާ ޚލާފަށި ކަމަށް ބުނެ ހުށަހާ ޅ ނުކުތި އަދ
9.3 ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން މައްސަލަ ބައްލަވައި ނިންމެވުމުގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތާއި ވަޒީފާއަދާކުރާ ފަރާތުގެ މަސްލަހަތުތަކަށާއި ޙްއްޤުތައް ރައްކާތެރިކޮށްދެވޭނެގޮތްތަކަށް ރިޢާޔަތް ކުރަންވާނު ކަމަށެ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދުގެ 39 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިވާ މައްސަލާގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުނ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓު ރައިބިއުނަލަށް ހަށަހަޅާފައިވާ ލިޔެކިޔުންތަކުގެ މައްޗަށާއި ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތް ކުރައްވާފައިވަނީ ރަނގަޅަށް ނޫންކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅި ނުކުތާއެވެ.
10އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން އެދިފައިވަނީ: "...ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނަންބަރު 238/VTR/2019 މައްސަލަ އިން ނިންމާފައިވާ ނިންމެވުމަކީ ޝަރުޢޫއަދ ޤާނޫނީ އުޞލުތަކ ޚިލާފަށް ނިންމަވާފައިވާ ބާޠިލު ނިންމެވުމެއްކަމަށް ކަނޑައަޅުއްވައި ދެއްވުމެވެ." މިފަދައިންކަން އެނގެން އޮވެއެވެ. އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކާމެދު ދެފަރާތުގެ ޖަދަލު އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ފާހަގަކުރި ކަންކަން އިސްތިއުނާފީ ފުރަތަމަ ނުކުތާއާ ގުޅިގެން ފާހަގަކުރި ކަންކަން
11ކޯޓަށް ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލަށް މައްސަލީ އެއް ހުށަހަޅާއިރު، އެ މައްސަލައެއް ހުށަހަޅަނީ ކޮން ކަމެއް ކޮން ގޮތަކަށް ހިނގާފައިވާތް ކަމާއި އެ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފަރާތުން އެދެނީ ކޮންކަމެއްކަން މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފަރާތުނީ ބަޔާންކޮށްދޭންޖެހޭކަމާއި، ސަބަބަކީ މައްސަލަ ރައްދުވާ ފަރާތުން ޖަވާބާ ދާރީވާނ މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފަރްތުން ކޯޓަށް ނުވަތްޓެ ރައިބިއުނަލަށްހުށަހެޅި ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކަމުގައިވާތީއެވެ.
12އިސްތިއުނާފާރައްދުވ ފަރާތުން އެދިފައިވަނީ 3 މަސްދުވަހުގެ މުސާރަ އިނާޔަތްތަކާއެކުގައި ނަގައިދިނުމަށް ކަމަށްވާއިރު އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ވެސް ޖަވާބުދާރީވެފައިވަނީ މިކަންކަމުގެ މައްޗަށް ކަމަށްވީނަމަވެސް ވަޒިފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުނުމައްސަލަ ނިންމިއިރު އެ މައްސަލައިގައި ނ ންމާފައިވަނީ އިސްތިއުނާފރައްދުވ އިސްތިއުނާފު ފޯމުގެ 10ވަނަ ނަންބަރު ފަރާތާއެކުހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ބާކީ އޮތް މުއްދަތަށްމުސާރ އާއި އިނާޔަތްތައް ނަގައިދިނުމަށެވެ. ނަމަވެސް، އެކަމަކީ މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފޯމުގައިވެސް އަދި މައްސުލައިގެ އެއްވެސް އަޑުއެހުމެއްގައިވެސ އިސްތިއުނާފރައްދުވާ ފަރާތުން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ.
13ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/SC-A/44 ޤަޟިއްޔާގެ ފާހަގަކުރެވޭ ނުކުތާތަކުގަ 8 ގެ )ހ( ގައި، ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ޚުޞޫމަތަކާ ގުޅިގެން ފުރަތަމަ މަރުޙާލާގެ ކޯޓުން ފައިސަލާކުރަންވާނ ހަސްމުންގެ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވް ވަޤާއިޢޮ ތަކުގެ މައްޗަށަބިނާކާ ށ ފައިސަލާކުރުމަށް އެދިފް އިވ ކަންތައްތަކަށް ކަމާއި، ޚަޞާމުންގެ ފަރާތުން ފައިސަލާކުރަން އެދިފައިނުވާ އަދި ކޯޓަށް ހުށަހެޅު ބަލާފައިނުވާ ވަޤާއިޢޮތަކަށް ފައިސަލާ ކޮށްގެން ނުވާން ކަމަށް ބަޔާންކިށްފައިވީނަމަވެސްމީ މައްސަލަ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމާފައިވަނީ މި އުޞޫލާ ޚިލާފަށެވެ. އިސްތިއުނާފީ ދެވަނަ ނުކުތާއާ ގުޅިގެން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ފާހަގަކުރި ކަންކަން
14ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/23 ޤަޟިއްޔާގަ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 3 ވަނަ ނަންބި ރުގަ )ރ( ގައި މުވައްޒަފުންނަށް ލިބޭ އެލަވަންސްތަކާއި އިނާޔަތްތައް ދެބަޔަކަށް ބެހިގެންވާކަމާއި، އެގޮތުން ފުރަތަމަ ބަޔަކީ މުވައްޒަފު ވަޒީފާގައި ދެމިހުރުމުގެ ސަބަބުން ދެވޭ އެލަވަންސްތަކާއި އިނާޔަތްތައްކަމާއި، ދެވަނަ ބަޔަކީ މުވައްޒަފު އޭނާ އަދާކުރާ ވަޒީފާއަށް ނުކުތުމުގެ މައްޗަށާއި، ނުކުމެކުރާ މަސައްކަތުގެ މައްޗޭށާއި، ވަޒީފާއަށް ނުކުމެކުރާ މަސައްކަތުގައި ހަ ދަކުރާ ވަގުތުގެ މައްޗަށް ބިނާކި ށ ދެވޭ އެލަވަންސްތަ ކާއި އިނާޔަތްތައްކަމާއި، ވުމާއެކު އެލަވަނު ސްތަކާއި އިނާޔަތްތް އ ނަގައިދިނުމުގައި މިކަންކަމާގެ މައްޗަށ ރިޢަ ޔަތްކުރަންވާނެ ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާކްމުށް ބުނެ އިސޮތިއުނާފުކުރާ ފަރާތެން ފާހަގަކށްފައިވެއެވ.
15އިސްތިއުނާފުކުރު ފަރާތާއި އިސްތިއުނާފރައްދުވާ ފަރާތާ ދެމެދުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގ 4 ވަނަ މާއްދާގެ )c( އަށް ބަލާއިރު މުސާރައިގެ އިތުރުން އިތުރު އެލަވަންސްތައް ކަނޑައަޅަ ފައިވާކަން އެނގެން އޮންނަކްމާއި، އެ އެލަވަންސްތަކުގެ ތެރޭގައި ރިސްކް އެލަވަންސް،ފޯން އެލވަންސަ، ފުޑް އެލަވަންސް އަދި އެކޮމަޑޭޝަން އެލަވަންސް ހިމެނި އިރު، ދެވައްތަރެއްގެ އެލަވަންސް ތަކެއް ހުރިކަމާއި، އޭގެ ތެރެއިން އެއްބައި އެލަވަންސްތަކަކީ ވަޒީފާއަށް ނުކުންނާތީ ލިބޭ އެލަވަނެސްތަކަކް ށްވެފައި އނަ އްބައި އެލަވް ންސްތަކަކީ ވަޒީފާއަށް ނުނިކުތްނަމަވެސް އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ލިބޭ އިނާޔަތްތަކަށި ވާއިރުވެސް ޓްރައިބިއުނަލުނި މ މައްސަލަ ނިންމިއިރު އެއްބަސްވުމުގެ ބާކީ މުއްދަތަށްވާ މުސާރް އާއް އިނާޔަތްތައާއެއްކޮށް ނަގައިދިނުމަށް ނިންމާފައިވާކަމާއި،މިގޮތަށް ނިންމާފައިވަނީ އިސްވެ ބުނެވުނު އުޞޫލު ޚިލާފަށް ކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. އިސްތިއުނާފީ ތިންވަނަ ނުކުތާއާ ގުޅިގެން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުނ ފާހަގަކުރި ކަންކަން
16ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނަށް ރިޢާޔަތެ ކުރާއިރު، އ ޤާނޫނުން ހަމައެކަނީ ހިމާޔަތާ ކޮށްދެނާ ވަޒީފެއަދާކުރަ ފަރާތުގެ ޙް އްޤުތަކާއް މަސްލަހަތުތައ އެކަންޏެއެ ނޫންކަމާއި،ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޙް އްޤުތަކާ މަސްލަހަތުތައްވެސް އ ޤާނޫނުން ހިމާޔަތްކޮށްދީ ރައްކާތެރިކޮށް ދޭކަމާއި، ހަމައެހެނެމެ، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދުގެ 39 ވަނަމާއްދާއަށި ރިޢާޔަތިކުރާއިރުގައިވެސް، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން މައްސަލަތައް ބައްލަވައި ނިންމެވުމުގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތާއަ ވަޒީފާއަދާކުރަފަރާތުގެ މަސްލި ހަތުތަކަށާއެ ޙެ އްޤުތަށް ރައްކާތެރިކޮށްދެވޭނ ގޮތްތަކަށް ރިޢާޔަތް ކުރަންވާނި ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައވާކަނ ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.
17އިސްވެ ބުނެވުނުއޞަލުން ބަލާއިރު،ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްށ ހުށަހަޅާ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެނ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލާނުރިޢާޔަތް ކުރައްވަންވާނީ، ވަޒީފާ އަދާކުރާ ފަރާތުން ދައްކާ ވާހަކަތަކާއި ހުށަހަޅާ ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް އެކަންޏއާ ނޫންކަމާއި،ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ކަންކަމުގެ މައްޗަށާއި ހުށަހަޅާ ހެކިތަކުގު މައްޗަށްވެސްވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްނެރިޢާޔަތ ކުރަންވާނެއެވް.އގޮތުނެ، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން މަޤާމުތައް އުފައްދާ، އެ މަޤާމުތަކާ ގުޅިގެން ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތް ކަނޑައަޅާ އެ މަސައްކަތް ކުރުމަށްޓް ކައި މުވައްޒަފުން އައްޔަންކޮށަފައިވްނީ، ވަކި މަޤްޞަދެއު ނުވަތް މަޤްޞަދި ތަކެއް ވަޒީފާދޭފަރާތުނެ ޙާޞ ލުކުރުމުގ ގޮތުންކަމާއި، ނަމަވެސަ ވަޒް ފާއަދާކުރާ ފަރާތުން މަސައްކަތަށް ފަރުވާތެރިނުވެ ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދްތުތަކަށ ނިންމަންޖެހޭ ކަންކަނާ ނުނިމި، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ކުރުމަށް ރާވާފައިވެ މަސައްކަތްތް އ އެ މުވައްޒަފުގެ ސަބަބުނެޙާޞެލުނުވާން ފެށުމުން އަދި އްކަންކަން ރަނގަޅު ކުރުމަށް އ މުވައްޒަފަށަ ފުރު ޞ ތ ދިނުމުންވެސްއެކަމުން އެދެވޭ ނަތީޖާއެއާ ޙާޞާލުނުވެ ހަ ލަތުގައި، އެ މަޤާމު ދެމި އޮތުމާއި ނުއޮތުމުގ ތަފާތެއް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަކަށް ނޯންނާނަ ކަމާއި،ވުމާއެކު، އެފަދް ހްލަތެއްގައި އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް މުވައްޒަފަށް ނޯޓިސް ދިނުމަކީ، ހަމައެކަނި އެކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މުވައްޒަފް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ކަނޑައެޅޭނު ކަމެއް ކަމަށާ އިސްތިއުނާފަކުރާ ފަރާތުން ނުދެކޭ ކަމަށް ފާހަގކޮށްފައިވެއެވެ. 18މި.މައްސަލައަށް ބަލާއިރު،އިސްތިއުނާފް ރައްދުވާ ފަރާތާއެކު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް 01 )އެކެއް( މުސްދުވަހުގްނޯޓިސް ދީފައިވަނީ، އިސްތިއުނާފރައްދުވާ ފަރާތުގެ މަސައްކަތުތައް ހުރި ގޮތުން، އިސްތިއުނާފރައްދުވާ ފަރާތް އެ މަޤާމުގައި ހުރް ނަމަވެސް، ނުވަތަ އެ މަޤާމުގައެ ނެތްނަމަވެސް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް އިކަމުން އެއްވެސް މަޤްޞަދެއްޙާޞލުކުރެވެން ނެތުމުނކަމާއި،އެގޮތުން، އިސްތިއުނާފް ރައްދުވުފަރާތުގެ މަސައްކަތެހް ރ ގޮތުން އާ ފަރާތަށްތަކުރާރުކޮށް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުނ ނަސޭހަތްތެރިވެފައވާނެ ކަމާއި،އ ކަނެއިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ވަޒީފާއާބްހޭ ޓްރައިބިއުނަލި ށުހުށަހެޅ ނަންބަރ L/MARIS/2019/88 )22 އޮގަސްޓް 2019( ސިޓީއިންވެސް އެނގެން އޮތްކަން ފާހަގކޮށްފައިވެއެވ.
19އިސްވެބުނެވުނު ނަންބަރ L/MARIS/2019/88 ސިޓީގައި، އިސްތިއުނާފެ ރައްދުވާ ފަރާތަކީ، ކުންފުނީގު ޕަރޗޭސިންގގްއެންމެހާ މަސްޢޫލިއްޔަތު އެންމެ އިސްކޮށް ނަގަންޖެހޭ މީހަކަށްވެހުރެ ގިނަ މަސައްކަތތައ ކުރަމުންދާއިރު އެ މަސައްކަތް ހިނގާނުހިނގާ ގޮތް ބަލާވެސް ނުލާ ފުރިހަމައަށް ޒިންމާ ނުނަގާކަން ފަހަކަށް އައިސް ފާހަގަ ކުރެވުމާއި،މަސައްކަތްތައް ހިނގަމުންދާ ވަގި ތުތަކުގި އާއި މަސައްކަތު ގަޑީގައި ސީނައަރ މެނޭޖްމްންޓުން ވެސް އަދި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ދަށުން މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންނަށް ވެސް އިސްތިއުނާފުރައްދުވާ ފަރާތާ ނުގުޅޭގޮތަށް ގިންވަގުތުތަކުގައި ހުރުމަކީ މަސައްކަތަށް ލިބެމުންދާ ވަރަށް ބޮޑު ހީނަރުކަމެއްކަމަށްވާތީ، ކުރިޔަށް އޮތްތަނުގައި އާކަންކަންރަނގަޅު ކުރުމަށް ނަސޭހަތްތެރިވ ކަމަށ ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، މި ކަންކަމުގެ މައްޗަށްވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލީނަ ރިޢާޔަތް ކުރައްވާފައިވަނ ރަނގަޅަށް ނޫންކްމަށ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުނ ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.
20އަދިއިސްތިއުނާފި ކުރާ ފަރާތުންނާއި އިސްތިއުނާފރައްދުވާ ފަރާތުން ދެއްކި ވާހަކަތަކުގެ މައްޗަށާއި ހުށަހަޅާފައިވާ ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތް ކުރެއްވެވިނަމު، މި މައްސަލާގައި އިސްތިއުނާފރައްދުވާ ފަރާތާއެކު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ނޯޓިސް ދީފައިވަނީ ޤާނޫނުތަކާއު ގަވާއިދުތަކާއި ދެފަރާތް ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ކަނޑައަޅުއްވާނެ ކަމަކަށް އިސްތިއުނާފުކުރ ފަރާތުން ނުދެކޭކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.
21އިސްތިއުނާފީރައްދުވުފަރާތުން ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނަވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން މައްސަލަ ނިންމާފައިވަނީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިންކަމެވެ.
22އިސްތިއުނާފުރައްދުވާ ފަރާތުނަ އެދިފައިވަނޭމި މައްސަލްވަޒީފާއާބެހީޓްރައިބިއުނަލުނަނިންމާފައިވަނ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކަމަށް ކަނޑައޅއިދިނުމަށެވެ. އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކާމެދު ޝަރީޢަތުން ރިޢާޔަތކް ރ ކުރުން އެއްބަސްވުމުގެ ޠަބީޢަތް
23ވަޒީފާދޭ ފަރާތއާ ވަޒީފާއަދާކުރު ފަރާތަ ދެމެދް އޮންން ގުޅުން ނިމުމަކަށެ އައުމުން، އާ މުވައްޒަފަކެ ކުރި އެންމީފަހުގް އުންމީދަކްވަޒީފާއިންވަކިކުރުމުނޭލިބޭނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ މަންފާތައް ހޯދުމުގެ އުންމީދެވެ. ނުވަތަ ޤާނޫނީ ގޮތުން އެކަމަށް ފަރުވާއެއް ލިބޭނެކަމުގެ އުންމީދެވެ.
24ވުޒީފާއިނަ ވަކިކަރުމާ ގުޅިގެން ހޯދުމަށް އެދޭ ފަރުވާއަށް ހައްލެއް ލިބުން ބިނާވެފައި އޮންނަނީ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގި ޠަބީޢަތާއި ބާވަތުގެ މައްޗަށެވެ. އަދ އެ އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނެވުނު ގޮތުގެ މައްޗަށެވެ. އެހެންކަމުނަ،ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ ޠަބީޢަތާއި ބާވިތް ދެނެގަތުމުގެ މުހިންމުކަން ނުހަނު ބޮޑުކަމުގައި އަހުރެން ދެކެމެވެ.
25ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ ބާވަތްތައް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މިގޮތުން، 03 )ތިނެއް( ބާވަތެއްގެ އެއްބަސްވުމަށް އެ ޤާނޫނުގައި ހވާލާދީފައިވެއެވެ. އެ އެއްބަސްވުންތަކަކީ:
25.1ވަޒީފާގެ ވަކި މުއްދަތެއް ކަނޑައެޅިފައިނުވާ އެއްބަސްވުން ؛
25.2 ވަޒީފާގެ ވަކި މުއްދަތެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ އެއްބަސްވުނ ؛
25.3ވަކި މަސައްކަތަކަށް ޚާއްޞަކޮށްފައިވާ އެއްބަސްވުން ކަން އެނގެއެވެ.
26ޕްރިސިޑެންސް 3އެހެންގޮތަކަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހާ ހިނދަކު، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ ބާބުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މާއްދާތަށް، ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުންތަކުގެ މައްޗަށް ހިންގޭނެކަން އެނގެން އޮންނަކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
27މި މައްސަލާގައި ހިމެނޭ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމަށް ބަލާއިރު، އެ އެއްބަސްވުމަކީ މުއްދަތު ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމެއްކަން އެނގެއެވެ. އެ އެއްބަސްވުމުގް އެ މުއްދަތު ފެށޭ ތާރީޚަކާއި މުއްދަތު ނިމޭ ތާރީޚެއް ބަޔާންކޮށްފައިވާކަން އެނގެއެވެ .
28އަދިއެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމުގައި އަމަލުކުރާނިނޯޓިސ ޕީރިއެޑެއް އެ އެއްބަސްވުމުގައ ބަޔާންކޮށްފައިވާކަން އެނގެއެވެ.
29އެގޮތުން،އ އެއްބަސްވުމުގ 11 ވަނަމާއްދާގައ ބަޔާން ކޮށްފައިވަނީ: “11. Notice Periods for Termination of Employment a) The period of notice to be given in writing by either Maris or by you to terminate your employment at the end of your probationary period as outlined in this Agreement shall be two (2) weeks if you have been in employment for more than three (3) months but less than one (1) year, or one (1) month if you have been in employment for more than one (1) year but less than five ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ )ހ( (5) years, or two (2) months if you have been in employment for more than five (5) years. b) You may be paid salary by Maris in lieu for such notice. If you fail to provide adequate notice as specified above, then Maris shall not be obliged to pay you any salary in lieu of notice. Nothing in this Clause shall further prevent Maris from terminating employment without notice or salary in lieu of notice in appropriate circumstances. c) If the position is limited and is a key position of Maris, then staff will be required to give one month notice as it requires time to get best fit for the position and this is to avoid business loss for Maris.”
30ބުނެވިދިޔަ އެއްބަސްވުމުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ: “12. Dismissal for Reasonable Cause and With Notice As per Section 21 of the Employment Act, where Maris finds you to have failed to maintain ethics or have demonstrated an inability to carry-out your employment duties and responsibilities, even after measures have been taken to discipline you or upgrade your skill deficiencies, then Maris shall have the right to dismiss you for reasonable cause and terminate this Agreement by providing you with one (1) calendar month’s prior written notice or making a payment to you of one (1) calendar month’s salary in lieu of such notice.”
31މާރިސްކޮންސޓެ ރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ ޕާރޗޭސިންގ އޮފިސަރ ގިމަޤާމުގުއްމުޙައްމަދ ޒާލިފ 01 ސެޕްޓެންބަރު 2018 އިން ފެށިގެން ވަޒީފާ އަދާކުރަމުންދަނިކޮށް 24 ސެޕްޓެންބަރު 2019 ގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ ކުންފުނީގެ މަސައްކަތްތައް ހުރިގޮތުން މި ވަގުތަށް ކުންފުންޏަށް ބޭނުން ނުވާތިކަން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ލިޔުމުގައި ވަޒީފާއިނޮވަކް ކުރި ސަބަބެއް ގޮތުގައި ބަޔާންކށްފައިވާކަނ އެނގެންއޮވެއެވެ.
32ޕްރިސިޑެންސް 2މުވިއްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވކަ ކުރުމަށް ފޮނުވި ލިޔުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސަބަބު ފ ޔަވައި އެހެން ސަބަބުތައް ފަހުނި ހުށަހްޅާ ނަމަވެސް އެ ސަބަބުތަކަށް ރިޢޔަތްކުރެވޭނެކަމަކަށް އަހުރެން ނުދެކެމެވެ.
33މި މައްސަލާ ގައި މުޙައްމަދު ޒް ލިފް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނީ މަސައްކަތްތައް ހުރި ގޮތުން މި ވަގުތަށް ކުންފުންޏަށް ބޭނުންނުވާތީ ކަމަށިބަޔާންކުރުމަށްފަހަގައް ކަން އެނގެން އޮތުމުން މުޙައްމަދު ޒާލިފް ވަޒީފާއިން މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ ނަންބަރ 115L/MARIS/2019/ ސީ ޓީ ވަކިކަށްފޮއިވަނީ މ ސައްކަތުގެ އަޚްލާގް ރަނގަޅު ނުވުމުން ކަމަށް ބުން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުނާފަހުނ ދައްކީ ފައިވާ ސަބަބް ތަކަކ ޤާނޫނީގޮތުން ބަލައިގަނެވޭނެ ސަބަބުތަކެއްނޫންކަމަށް އަހުރެންނަށް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ.
34ޕްރިސިޑެންސް 1މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން، އެ މުވައްޒަފަކު ހުށަހަޅާ ޝަކުވާއެއް ނުވަތަ ދަޢުވާއެއްގައި، އޭނާ ވަކިކުރަ ސަބަބީ ކ އެކަށީގެންވާ ސީބަބެއްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކ ވަޒެފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ.އ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބަކީ، އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަމުގައޭ ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ސާބިތުކޮށް ނުދެވިއްޖެނަމަ، އޭނާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތިކަމުގައި ބެލެވޭނެކަމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.މުޙައްމަދު ޒާލިފް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބް ބއަ އޮވެގެން ކަން މާރިސީ ކޮންސްޓްރަކްޝަންކޮމްޕެނިޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑަށިސާބ ތުކޮށްދެވިފައެއް ނުވެއެވެ. އަދ މި އިސްތިއުނާފީ ދަޢުވާގައިވެސް އެފަދަ އެއްވެސް ނުކުތާއެއް ފާހަގަކޮށް އެކަމަށް ވަކާލާތުކޮށްފައިވެސ ނެތްކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
35މި ދެފެދަރާތުގެ ދެމެދު އޮތ އެއްބަސްވުމުގ 11 ވަނަ މާއްދާގައިހަމައެކަނި ބަޔާންކޮށްފައި ވަނީ ނޯޓިސް ޕީރިއެޑަކާވެ. އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނެވިދާނެ ހާލަތެއް ނުވަތަ ހްލަތްތަކެއް ބަޔާންކޮށްފައެއްނުވެއެވެ. މި މާއްދާއަކީ ސާފު ޢިބާރާތުން އޮތް މާއްދާއެއްކަމަކަށް އަހުރެންނަކަށ ޤަބޫލެއް ނުކުރެވެއެވެ. އެހެންކަމުނ، މިއީ ޤާނޫނީގޮތުން ތަންފީޒުކުރެވޭނެ ޞައްޙަ މާއްދާއެއްކަމަކަށް އަހުރެންނަކަށް ނުބެލެވެއެވެ. ސަބަބަކީ، އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހާ ހިނދަކު، ވ ޒީފާއާބެހ ޤާނޫނުގެ ހަތަރު ވަނަ ބާބުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މާއްދާތައް ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ އެއްބަސްވުން ތަކަކަށްވެސ ހިނގާނެކަމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، އެކަށީގެންވާ އެއްވެސް ސަބަބެއް ނެތި ނޯޓިސް ދިނުމާއެކު އެއްބަސްވުނ ނިމުމަކަށް ގެނެސް މުވައްޒަފު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަކީ ޤާނޫނުގައި އެކަން އޮތްގޮތްކން އެނގެން ނެތުމެވެ.
36މި ދެފަރާތުގެ ދެމެދު އޮތް އެއްބަސްވުމުގައި ތަންފީޒުކުރެވޭފަދ Early Termination Clauseއެއް ނެތަތެއަހުރެންނަށް ޤަބޫލުކުރެވެނީ، މި ދެފަރާތުގެ ދެމެދު އޮތ އެއްބަސްވުމަކީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ )ނ( ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރުގައި ބުނާފަދަ ވަޒީފާގެ ވަކި މުއްދަތެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ އެއްބަސްވމެއްކަމަށެވެ. ޚަޞްމުންގެ ފަރާތުން ފައިސަލާކުރަން އެދިފައިނުވާ، އަދި ހުށަހެޅި ބަލާފައިނުވާ ވަޤާއިޢުތަކަކަށް ފައިސަލާކޮށްގެން މައްސަލަ ނިންމާފައިވާ ކަމަށް ބުނާ ބުނުން
37އިސްތިއުނާފީ ފުރަތަމަ ނުކުތާގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ފަދައިން ހަމަ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ޓްރައިބިއުނަލުން މައްސީ ލ ނިންމާފައިވަން ޚަޞްމުންގެ ފަރާތުން ފައިސަލާކުރަން އެދިފައިނުވާ، އަދި ހުށަހެޅި ބަލާފައިނުވާ ވަޤާއިޢުތަކަކަށް ފައިސަލާކޮށްގެނތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ މި ޤަޟިއްޔާގައި ބަލަންޖެހޭ ކަމަށް އަހުރެން ދެކެމެވެ.
38އެގޮތުން، ބަލަންޖެހޭ އެންމެ ފުރަތަމަ ކަމަކީ، މުޙައްމަދު ޒާލިފު ޓްރައިބިއުނަލުގައި ހޯދުމަށް އެދުނު ފަރުވާއަކީ ކޮބައިކަން ދެނެގަތުމެވެ. އެކަމަށް ބަލާއިރު، މުޙް އެ މަދު ޒާލިފުގެ ފަރާތުން ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހެޅި ފޯމުގައި އޭނާ އެދޭގޮތް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އެކަން މި ރިޕޯޓުގެ 7 ވަނަ ޕެރެގްރާފުގައި އޭނާ އެދުނު އިބާރާތުން ބަޔާންކުރެވިފައި އެވަނީއެވެ.
39މުޙައްމަދު ޒާލިފު ޓްރައިބިއުނަލުގައި އެދިފައިވާ ކަންކަމަށް ބަލާއިރު، އޭނާ އެދިފައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން އޭނާއަށް ލިބެންވާ އެންމެހާ ޙައްޤުތައް ލިބިދިނުމަށާއި، އޭނާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުން
3 )ތިނެއް( މަސްދުވަހުގެ މުސާރަ އިނާޔަތްތަކާއެކު ލިބުމަށާއި، އޭނާ 12 )ބާރަ( މަސްދުވަހު މަސައްކަތްކޮށް ޗޭއްޓީ ނުނަގާ ހުރުމުން ލިބެންޖެހޭ 01 )އެކެއް( މަސްދުވަހުގެ މުސާރަ އިނާޔަތްތަކާއެކުގައި ލިބިދިނުމަށާއި، އޭނާގެ އަތުން ކުންފުނީގެ މަސައްކަތްތަކަށް ޚަރަދު ކުރެވުނު ފައިސާ ހޯދުމަށްކަން އެނގެއެވެ.
40މުވައްޒަފު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކުރުމެއްނެތ ކަމަށް ވަޒީފާއެ ބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމާފައިވާއިރު، އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހެޅި އެއްވެސް ނުކުތާއެއްގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން އެކަމަށް ރައްދުދީފައެއްނުވެއެވެ. ނަމަވެސް، ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ ޚަޞްމުންގެ ފަރާތުން ފައިސަލާކުރަން އެދިފައިނުވާ، އަދި ހުށަހެޅި ބަލާފައިނުވާ ވަޤާއިޢުތަކަކަށާ ފައިސަލާކޮށްގެން މައްސަލަ ނިންމާފައިވކަމަށް ބުނާބުނުމެވެ.
41މި މައްސަލާގައި ޚަޞްމުންގެ ފަރާތުން ފައިސަލާކުރަން އެދިފައިނުވާ ކަމަކީ ކޮބައިކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ބުނެދެވިފައިވާކަމަކަށް އަހުރެންނުދެކެމެވެ. އެހެނީ، ފައިސަލާކުރުމަށް އެދިފައާ ވަނީ މުވައްޒަފު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކުރުމާ ގުޅިގެން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން އޭނާއަށް ލިބެންވާ އެންމެހާ ޙައްޤުތައް ލިބިދިނުމަށްކަން އެނގެން އޮތަތީއެވެ. އަދާހުށަހެޅި ބަލާފައިނުވާ ވަޤާއިޢުތަކަކަށް ފައިސަލާކޮށްގެން މައްސަލަ ނިންމާފައިވކަމަށް ބުނެފައިވާއިރު އެ ފާހަގަކުރާ ވަޤާއިޢުތަކަކީ ކޮބައިކަން ވެސް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ބުނެދެވިފައެއްނުވެއެވެ.
42އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްނެތި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމީ ން މުވައްޒަފަށް ލިބިދޭ ޤާނޫނީ ހ އްލު ބަޔާންކޮށްފައިވަނ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގައެވެ. އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ: ")ހ( މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވެ ސަބަބެއް ނެތިކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލަށް ފެނިއްޖެ ހިނދެއްގައި،ތިރީގައިވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ނުވަތަ ކަންތައްތަކެއް ކުރުމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން އަމުރީ ކުރަންވާނެއެވެ." މިފަދައިންނެވެ. ދެން އެއަށްފަހު ލސްޓްކޮށްފައިވަނ 03 )ތިނެއް( ހއްލެކެވެ.
43އެހެންކަމުން، އެ މާއްދާގެ ނައްސުން އެނގިގެންދަނީ ވަޒީފާއާބހެ ޓްރައިބިއުނަލަށްއ މުވައްޒަފަކަށް 03 )ތިނެއް( ބާވަތެއްގެ ހައްލު ދިނުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވާކަމެވެ. އ އެ ހައްލުތަކަކީ:
43.1އެ މުވައްޒަފަކު ކުރިން ހުރި ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަކުރުން؛ ނުވަތަ
43.2 މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން އަދާކުރަމުންދިޔަ ބާވަތުގެ ވަޒީފާއެއްގައި، ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ އެހެން ވަޒީފާއެއްގައި ބެހެއްޓުން؛ ނުވަތަ
43.3ބަދަލު ދިނުން ކަން އެނގެއެވެ.
44މުވައްޒަފުންނަށް ބަދަލު ލިބިދިނުމުގެ އަމުރެއް ނެރުމުގައި، ބަދަލުދޭންޖެހޭ މިންވަރު ކަނޑައަޅާނީ އެކަށީގެންވާކަމަށް އަދި ޢަދަ ލުވެރިކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލަށެފެންނަ އ ދަދަކަށް ކަމަށް އެނގެން އޮވެއެވި. އަދ އެ އަދަދު ކަނޑައެޅުމުގައި ވަޒީފާއިން ވަކް ކުރުމުގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އުމަލުކުރިގޮތުން އެ މުވައްޒަފަކަށް ސީދާގޮތުން ލިބުނު ގެއްލުމާއި، އެ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފައިން ވަކިކެ ރުމަށް ދިމާވީ މުވައްޒަފު ކުރި އަމަލެއްގ ސަބަބުންކަމަށްވާނަމަ އެކަމުގައި އޭނާ ބައިވެރިވެފައިވާ މިންވަރެ ށ ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެކަނ އެނގެއެވެ.
45މުޙައްމަދު ޒާލިފްގެ ފަރާތުންއެދިފައިނުވާ ބަދަލެއް ވަޒީފާއްބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނަގާދީފައިވާ ކަމަށް މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑޮގިފަރާތުން ފާހަގަކީ ށްފައިވެއެވެ. މ ގޮތަށް ފާހަގަކޮށްފައިވަނ މުޙައްމަދު ޒާލިފގެ ފަރާތުން އެފަރާތުގެވަޒީފާއާބެހޭ އެއްބަސްވުމުގެ ބާކީ މުއްދަތަށްވު ފައިސާ ހޯދުމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލު ގައެއެދިފައިނވާއިރު އ ފައިސާ ނަގައިދީފައިވާތީއެވެ. މުޙައްމަދު ޒާލިފް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވިފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެންކަން މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓ ލިމިޓެޑީ އަށް ސާބިތުކޮށްދެވިފައިނުވެއެވް . މި ހާލަތުގައި ބަދަލު ނަގައިދިނުމަކިވަޒީފާއާ ބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ލިބް ގެންވާ ބާރެއްކަން އެނގެން އޮތު އިރު،ޤާނޫނުގައިވެސް އަދި ޤަވާޢިދެއްގައިވެސް ބަދަލު ދިނުން ހިސާބު ކުރުމުގައި ވަކި އެޞލެއް ކަނޑައަޅާފައިނުވާކަން އެނގެން އޮވެއެވެ.
46ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައިވެސް ރިޢާޔަތް ކުރަންވާނީ އެ މައްސަލައެއްގެ ވަށައިގެންވާ ކަންތައްތަކަށްކަން އެނގެން އޮތްއިރު، މޙި އްމަދު ޒާލިފްގެ ވަޒީފާއަކީ މުއްދަތު ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަޒީފާއެއްކަން އެނގެއެވެ. އަދ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ ބާކީ އޮތް މުއްދަތަކީ ސީދި ކަނޑައެޅި އެނގެންއޮތް މުއްދަތެކެވެ. އަދި އެ މުއްދަތުގެ ކުރިން އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނެވިދާނެ ގޮތް އެއްބަސްވުމުގައ ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައި ނެތްކަން އެނގެއެވެ.އަދި މުވައްޒަފު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެންކަން ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ )ރ( ސާބިތުކޮށްދެވިފައި ނުވާކަން އެނގެއެވެ. އެހެންކަމުން، މި ހާލަތުގައް އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތަށް މުވައްޒަފަށް ހިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭކަމަށް އަހުރެން ދެކެމެވެ.
47މުޙައްމަދު ޒާލިފްގެ ފަރާތުން އެ މުއްދަތަށް ބަދަލު ނަގައިދިނުމަށް ސީދެއެދިފައިނުވިނަމަވެސް ޤާނޫނ އުއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން ލިބެންވާ އެންމެހައި ޙައްޤަތައް ލިބިދިނުމަށް އެދިފައިވާކަން އެނގެން އޮތްއިރު، އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ވަޒީފާއިން ވަކި ކުރާ ހާލަތްތެ ކުގައި ވަކި މުއްދަތެއް ކަނޑައަޅާފައިވާ ވަޒީފި ގ އެއްބަސްވުމުގައެއްއެއްބަސްވުމުގްބާކީ މުއްދަތަށަ ބަދަލު ނަގައިދިނުމަކީ ނޭދޭ ފަރުވާއެއް ދިނުންކަމަކަށ މި ހާލަތުގައި އަހުރެންނަކަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނެ ފަދަ ހުއްޖަތެއް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ދެއްކިފައިވާކަމަކށ އަހުރެންނަކަށް ޤަބޫލެއްނުކުރެވެއެވެ. މުޙައްމަދު ޒާލިފަށް ހުރިހާ އެލަވަންސަކާއި އިނާޔަތެއް ނަގައިދިނުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2016/HC-A/23 ޤަޟިއްޔާއިން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލާ ޚިލާފަށްކަމަށް ބުނާ ބުނުން
48ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2016/HC-A/23 ޤަޟިއްޔާގައި މުވައްޒަފުންނަށް ލިބޭ އިނާޔަތްތައް ދެބަޔަކަށް ބެހިގެންވާ ކަމާއި، އެއީ މުވައްޒަފު ވަޒީފާގައި ދެމިހުރުމުގެ ސަބަބުން ދެވޭ އެލަވަންސްތަކާއި، އިނާޔަތްތަކާއި މުވައްޒަފު އޭނާ އަދާކުރާ ވަޒީފާއަށް ނުކުތުމުގެ މައްޗަށާއި، ނުކުމެ ކުރާ މަސައްކަތުގެ މައްޗަށާއި، ވަޒީފާއަށް ނުކުމެ ކުރާ މަސައްކަތުގައި ހޭދަކުރާ ވަގުތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ދެވޭ އެލަވަންސްތަކާއި އިނާޔަތްތައަ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު އިސްތިއުނާފުރައްދުވާ ފަރާތަށް ބަދަލުގެ ގޮތުގައި އެއްބަސްވުމުގެ ބާކީ އޮތް މުއްދަތުށްވާ ހުރިހާ އެލަވަންސްއެއް ނަގާދީފައިވަނީ ރަނގަޅަށް ނޫންކަމަށް އާ ސްތިއުނާފކުރ ފަރާތުން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.
49އިސްތިއާ ނާފުކުރާ ފަރާތާއި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ދެމެދު ވެފައިވާ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގ 4 ވަނަ މާއްދާގެ )c( ގުއޭމުޙައްމަދ ޒާލިފަށް ލިބެއެލަވަންސްތައް ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު،އެ އެލަވަންސްތަކުގ ތެރޭގައި އެޓަންޑަންސް އެލަވަންސްއާއި، ރިސްކް އެލަވަންސްއާއި، ފޯނު އެލަވަންސްއާއ، ފުޑް އެލަވްންސް އަދި އެކޮމޮޑޭޝަން އެލަވަންސް ހިމެނޭކަން އެނގެން އޮވެއެވެ.
50އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ފާހަގަ ކ ށްފައިވަނީ މި އެލަވެ ންސްތަކުގެ ތެރޭގައި ވަޒީފާއަށް ނުކުތުގެ މައްޗަށާއި ވަޒީފާއަށް ނުކުމެ ކުރާ މަސައްކަތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ދެވޭ އެލަވަންސްތައް ހިމެނޭކަމެވެ. އެހެންކަމުން އ އެލަވަންސްތައް ވަޒީފާއަށް ނުނުކުންނަ ދުވަސްތަކަށް ނަގައިނުދެވޭނެކަމެވެ.
51ޕްރިސިޑެންސް 6އިސްތިއްނާފުކުރެވިފައިވާ މައްސަލައިގައި މުޙައްމަދު ޒާލިފް ވަޒީފައިން ވަކިކޮށްފައިވަނުއެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެނިކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތައް ސާބިތު ކޮށްދެވިފައިނުވާއިރު، މުޙައްމަދު ޒާލިފް ވަޒީފާއަށް ނުނިކުމެ ހުންނަޖެހުނީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ކުރެއަމަލް އްގި ސަބަބުނުކަން އެނގެން އޮވެއެވެ. އަދަމުޙައްމަދ ޒާލިފްއް ށ ވަޒީފާއަށް ނުކުތުމުގެ ފުރުޞެތު ގެއްލިގެންދިޔައީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުންއްފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުނކަން އެނގެން އޮވެއެވެ.
52އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ހަވާލާދީފައިވާ ޤަޟިއްޔާއަކީ މި މައްސަލައާ އެއްގޮތް ޤަޟިއްޔާއެއްނޫންކަނ އަހުރެން ފާހަގަކުރަމެވެ. އެހެނީ، މި ދެ މައްސަލައިގެ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ ޠަބީޢަތަށް ބަލާއިރުވެސް، މ ދެ މައްސަލާގައި ހިމެނޭ ވަޒު ފާގެ އެއްބަސްވުން ތަފާތެވެ. މި ބެލެވޭ ޤަޟިއްޔާގައި ހިމެނެނީ މުއްދަތު ކަނޑައެޅިފައިވ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމެކެވެ. ނަމަވެސް، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ހަވާލާދޭ ޤަޟިއްޔާއަކީ މިފަދަ މުއްދަތު ކަނޑައެޅިފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްގެ މައްޗަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައެއްނޫނެވެ.
53އެހެންކަމުން އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައިވި މައްސުލާގައި ގެއްލުމުގެ ބަދަލެއްގެ ގޮތު ގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ތާރީޚު ން ފެށިގެން ވަޒީފާގެ އެއްބް ސްވުމުގެ ބާކީ މުއްދަތަށްވާ މުސާރައާއި އިނާޔަތަށްވާ ފައިސާގެ އަދަދު ނަގައިދިނުމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުނީ ނިންމާފައިވު ނ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2016/HC-A/23 ޤަޟިއްޔާއިން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލާ ޚިލާފަށްކަމަށް ބެލިދާން ހ މައެއ ދެއްކިފައި އޮތްކަމަކަށް އަހުރެންނަކަށް ޤަބޫލެއްނުކުރެވެއެވެ. ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން މައްސަލަ ބަލައި ނިންމުމުގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތާއި ވަޒީފާއަދާކުރާ ފަރާތުގެ މަސްލަހަތުތަކަށާއި ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކޮށްދެވޭނެ ގޮތްތަކަށް ރިޢާޔަތް ކުރަންވާނެ ކަމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދުގެ 39 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާނކޮށްފައިވާއިރު، އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިވާ މައްސަލާގައް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ލިޔެކިޔުންތަކުގެ މައްޗަށާއި ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވަނީ ރަނގަޅަށް ނޫންކަމަށް ބުނާ ބުނުން
54ޕްރިސިޑެންސް 7ވަޒީފާގެ އެއްބަސް ވުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް ދެވޭ ނޯޓިހަކީ ވަޒީފާގެ މައްސަލަތަކުގެ އެންމެ އަސާސީ ލިޔެކިޔުންތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެއް ލިޔެކިޔުމަށް ވާއިރު، ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް ދެވޭ ނޯޓީ ހުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނެތް ކަމެއްގެ އިތުރުން ދައްކާ ވާހަކަތަކަށް ބުރަދަންދީފައި ނެތުމަކީ، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން މައްސަލަ ބަލައި ނިންމުމުގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތާއި ވަޒީފާއަދާކުރާ ފަރާތުގެ މަސްލަހަތުތަކަށާއި ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކޮށްދެވޭނެ ގޮތްތަކަށް ރިޢާޔަތް ކުރަންވާނެ ކަމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދުގެ 39 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައި އޮންނަ އޮތުމާ ޚިލާފަށް މައްސަލާގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ލިޔެކިޔުންތަކުގެ މައްޗަށާއި ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފް އިވާ ގޮތް ގޯސްކަމަށް ބެލެވިދާނެ ހަމައާ އ ކަމަކަށް އަހުރެނ ނުދެކެމެވެ. އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ މި ނުކުތާއަކީ ޤާނޫނީ އެއްވެސް ޙުއްޖަތެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވާ ނުކުތާއެއްކަން އެނގެން ނެތަތީ، މި ނުކުތާ އަކީ އިސްތިއުނާފ ނުކުތާއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވިދާނެ ނުކުތާއެއް ކަމަކަށް އަހުރެންނުދެކެމެވެ.
55މިމައްސަލައިގައި ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢުގެ ރައުޔުގައި، ޚަޞްމުންގެ ފަރާތުން ފައިސަލާކުރަނ އެދިފައިނުވާ، އަދި ހުށަހެޅި ބަލާފައިނުވާ ވަޤާއިޢުތަކަކަށް ފައިސަލާކޮށްގެން މައްސަލަ ނިންމާފައިވާ ކަމަށ ބުނާ ބުނުމާއި ގުޅޭ ގޮތުން ވިދާޅުވެފައިވާ ވިދާޅުވުންތަކާއި އެކަމުގައި އަހުރެން ދެކޭ ގޮތުގައި ޚިލާފެއް އެބަ އޮތެވެ.
56ޕްރިސިޑެންސް 4އެ ނުކުތް އާމެދު އަހުރެންނަށް ފެނުނު ގޮތަކީ،އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްނެތި މުވައްޒަފު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކަމަށް ވަޒީފާއާބާހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ސާބިތުވާ ހ ލަތުގައިވެސް،ވަޒީފާއާބެހިޤާނޫނުންނާއި ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ޤަވާޢިދުގެ ދަށުން އެ ޓްރަބިއުނަލަށް ލިބާގެންވާ ޢަދުލުވެރިކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލަށް ފެންނަ މިންވަރެއްގެ ބަދަލެއް ނަގައިދިނުމަށް ލިބިދީފައިވާ އިޚްތިޔަރީ ބާރު އެއީ މުޠް ލޤު ގޮތެއްގައި ދެވިފައިވާ ބާރެއް ކަމުގައި ބުނެވެން ނެތްކަމަށެވެ. މި ރައުޔު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ވ އާމިނަތު ޝީނީޒަ މައްސަލައިގެ އަހުރެންގެ ރައުޔުގައިވެސް ބުނެފައިވާނެއެވެ. މި ގޮތުން ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލށް ހުށަހެޅި މައްސަލައެއްގައި ބަދަލަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ބަދަލު ނަގައިދިނުމުގައި، ފުރަތަމަ ކަމަކަށް ބަލަންޖެހޭނީ،ބަދަލަށް އެދޭ ފަރާތުން ބަދަލެއް ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހެޅިތޯ އާއި އެދި ހުށަހެޅ ބަދަލަކީ ކޮން ބާވަތެއްގެ ކޮން ބަދަލެއްތޯކަމެވެ. މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފަރާތިން ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހެޅި ބަދަލަކީ ނަގައިދެވޭނެ ގޮތަކަށް އޮތް ބަދަލެއްނަމަ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ބަދަލު މިންކުރި ހަމަތަކާއި ބަދަލުގެ މިންވަރު ކަނޑައެޅިގޮތާއި ވަޒަންކުރެވުނު ގޮތުގެ ހަމަތައް މިފަދަ ބަދަލެއް ދިނުމަށް ކުރެވޭ އަމުރުތަކާއި އަންގާ އެންގުންތަކުގައި ބަޔާންކޮށްދޭންޖެހޭނެކަމެވެ. އަދި އެކަންކަމުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ގޮތެއް ނިންމުމުގައި މައްސަލާގައި ހިމެނޭ ދެފަރާތުން އ ކަންކަމާއިމެދު ދެކޭގޮތެއް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ބަލަންވެސް ޖެހޭނެކަމަށްވެސް އެ މައްސަލައިގައި ބުނެފައިވާނެއެވެ. ބޭނުމަކީ މައްސަލައިގެ އަނެއް ޚަސްމަށް ޖަވާބުދާރީވާން ނުލިބޭ ގޮތަށް ބަދަލުގެ މިންވަރު ކަނޑައެޅިގެން ދިއުން އެއީ އިންސާފާއި ދުރުގޮތެއްކަމށ ވިސްނޭތީއެވެ.
57ޕްރިސިޑެންސް 5މި މައްސަލައިގައި މުޙައްމަދު ޒާލިފް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގައި އެދިފައިވަނީ "ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނ އެއްގޮތްވާގޮތުގެ މަތިން އަޅުގަނޑަށް ލިބެންވާ އެންމެހާ ހައްގުތައް ލިބިދިނުމަށް 3 މަހުގެ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތަކާއެކުގައ 12 މަސްދުވަހު މަސައްކަތް ކުރީމަ ޗުއްޓީ ނުނަގާ ހުރީމަ ލިބެންޖެހޭ 1 މަސް ދުވަހުގެ މުސާރަ އިނާޔަތްތަކާ އެކުގައި އަދ ކުންފުނީގެ 14 މަސްދުވަހު މަސައްކަތްކުރި އިރު މުޙައްމަދު ޒާލިފުގެ 2018/HC-A/395 އަތުން ކުންފުނީގެ ކަންތައްތަކަށް ހަރަދުވެފައިވާ ފައިސާ ލިބުމަށެވެ." މައްސަލައާ ގުޅިގެން މުޙައްމަދު ޒާލިފުގެ ފަރާތުން ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގައި ދެއްކި ވާހަކައަކުންވެސް އަދި ހުށަހެޅި ބަޔް ނަކުންވެސް މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް އޭނާގެ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ މުޅި މުއްދަތަށް ނަގައިދިނުމަށް އެދިފައިވާތީއެއ ފެންނާކަށްނެތެވެ. މުޙައްމަދު ޒާލިފު ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގައި އެދިފައިވާ ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި "ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މ ތިން އޭނާއަށް ލިބެންވާ އެންމެހާ ޙައްޤުތައް ލިބިދިނުން" މާނަކުރުމުގައި އެއީ މުޙައްމަދު ޒާލިފު އެދިފައިނުވިނަމަވެސް އަދި ބަދަލާއިމެދު މައްސަލައިގެ އަނެއް ޚަސްމަށް ޖަވާބުދާރީ ނުވެވުނުނަމަވެސް މުޙައްމަދު ޒާލިފުއާ މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަނި ކޮމްޕެނި ޕްރައިވެޓް ލިމެ ޓެޑާއ ދެމެދު ވެފައިވާ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ މުޅި މުއްދަތަށް މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމަށް ކަނޑައެޅިދާނެކަމެއްކަމުގައެއް ނުދެކެމެވެ.
58މިހެންކަމުން، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނަންބަރު 238/VTR/2019 މައްސަލައިގެ ނިންމުމުގައި "ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/2 )ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު( ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ )ހ( ގެ 3 ވަނަ ނަންބަރަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، މުޙައްމަދު ޒާލިފްވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނުއިރު މުޙައްމަދު ޒާލިފުގެ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގ ބާކީމުއްދަތަށް މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތަކުގެ ޖުމްލއަށްވ 1,23,970/- ރ. )އެއްލައްކަ ތޭވީސްހާސް ނުވަސަތޭކަ ހަތްދިހަ ރުފިޔާ( މުޙައްމަދު ޒާލިފްއަށް ދިނުމަށް މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑގު މައްޗަށް އަންގައި" އަމުރުކޮށްފައިވި އެބަޔަކީ، މުޙައްމަދު ޒާލިފުގެ ފަރާތުން އެދިފައިނުވާ އަދި އެކަމް ގައި މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަނާ ކޮމްޕެނި ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުގެ ބަހެއް ހޯދުމަކާއި ނުލައި ދީފައިވާ ފަރުވާއަކަށްވާތީ، އެ ބަޔަށް ބަދަލު ގެނެސް މުޙައްމަދު ޒާލިފަށް މުސާރައާއި ޢިނާޔަތުގެ ގޮތުގައި ނަގައިދޭންޖެހޭނެ ބަދަލަކީ 03 މަސްދުވަހުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްކަމުގައި ކަނޑައަޅަންޖެހޭކަމަށް އަހުރެނ ދެކެމެވެ.
59މި މައްސަލައިގެ ރިޔާސަތު ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢުގެ ރައުޔުގައި، ޢިނާޔަތްތައް މާނަކުރައްވާފައިވާ ގޮތް ރަނގަޅުކަމުގައި ދެކޭތީ އެކަމުގެ މައްޗަށް ތާއީދު ކުރެވެއެވެ.
60އެހެންކަމުން މި މައްސަލަ ނިންމަން އަހުރެންނަށް ފެނުނު ގޮތަކީ، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނަންބަރ 238/VTR/2019 ނިންމުމުގައި މުޙައްމަދު ޒާލިފް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނުއިރު މުޙައްމަދު ޒާލިފުގެ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ ބާކީމުއްދަތަށް މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތަކުގެ ޖުމްލައަށްވ 1,23,970/- ރ. )އެއްލައް ކ ތޭވީސްހާސް ނުވަސަތޭކަ ހަތްދިހަ ރުފިޔާ( މުޙައްމަދު ޒާލިފްއަށް ދިނުމަށް މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުގެ މައްޗަށް އަންގައް ކޮށްފައިވާ އަމުރުގެ އެބަޔަށް ބަދަލުގެނެސް، މުޙައްމަދ ޒާލިފްއަށ 03 މަހުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތަށްވާ ފައިސާގެ ޢަދަދު ހިސާބުކޮށް އެއީ ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާގަ ޢަދަދުކަމުގައި ކަނޑައެޅުމަށެވެ. އަދ އަހަރީ ޗުއްޓީގެ ބާކީ އޮތ 25 ދުވަހުގެ މުސާރަ ދިނުމަށް ކަނޑައެޅުމަށެވެ. • ޙުކުމް: ދެންފަހެ، އިސްވެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގައި ބަޔާންކުރެވުނު ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރުމުން، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނަންބަރ 238/VTR/2019 މައްސަލައިގެ ނިންމުމުގައި މުޙައްމަދު ޒާލިފް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނުއިރު މުޙައްމަދު ޒާލިފުގެ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ ބާކީމުއްދަތަށް މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތަކުގެ ޖުމްލައަށްވ 1,23,970/-ރ. )އެއްލައްކަ ތޭވީސްހާސް ނުވަސަތޭކަ ހަތްދިހަ ރުފިޔާ( މުޙައްމަދު ޒާލިފްއަށް ދިނުމަށް މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުގެ މައްޗަށް އަންގައި ކޮށްފައިވާ އަމުރުގެ އެބައި ބާޠިލުކޮށް، 03 މަހުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތަށްވާ 36,225/-ރ. )ތިރީސްހަހާސް ދުއިސައްތަ ފަނެސަވީސް ރުފިޔާ( އާއި، މުޙައްމަދު ޒާލިފަށް ނުލިބިވާ އަހަރީ ޗުއްޓގ 25 )ފަންސަވީސް( ދުވަހަށް ވ 10,062.50ރ. )ދިހަހާސް ފަސްދޮޅަސް ދެ ރުފިޔާ ފަންސާސް ލާރި( އަކީމާރިސ ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ގެ ފަރާތުނޭމުޙައްމަދު ޒާލިފަށާދައްކަންޖެހްފައިސި ކަމަށ ކަނޑައަޅައި، އެ ފައިސާ މުޙައްމަދު ޒާލިފަށ ލިބިދިނުމުގެ ގޮތުން، މިއަދ 14 ޑިސެމްބަރު 2021 އިން ފެށިގެން 14 )ސާދަ( ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ފައިސާ މުޙައްމަދު ޒާލިފަށ ދިނުމަށްފަހު، އެކަން ހަމަޖެހޭތާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ) ގެ 1، 2، 3 ވަނަ ނަންބަރު
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ ބާބު
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 72 ވަނަ މާއްދާ
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދުގެ 39 ވަނަ މާއްދާ
- ހައިކޯޓުގެ 2018/HC-A/395 (ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ވ އާމިނަތު ޝީނީޒާ)
- ހައިކޯޓުގެ 2016/HC-A/23
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2013/SC-A/44
- ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-A/280
- ހައިކޯޓުގެ 2018/HC-A/287
- ބެންޗު
- ޙަސަން ޝަފީޢު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
- ރިޔާސަތު
- ޙަސަން ޝަފީޢު
- ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
- ޢަލީ ސަމީރު · ތާއީދުކުރެއްވީ: ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ޙަސަން ޝަފީޢު