ޖަލްބޫޓް މެރިން ސަރވިސަސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޙުސައިން ނިޘާމް

3އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިވާ ނިންމުމުގެ ފަސްފަހަތް ތިރީގައި މި ބަޔާންކުރަނީއެވެ.

429 މާރިޗު 2022 އިން ފެށިގެން ޙުސައިން ނިޡާމް ދިޔައީ ޖަލްބޫޓް މެރިން ސަރވިސަސްއިން ހިންގާ ކޯމަސް ވޯޓަރ ސްޕޯޓްސް ސެންޓަރުގައި ޑައިވް އިންސްޓަރކްޓަރގެ މަގާމުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރަމުންނެވެ.

527 އޮކްޓޫބަރު 2022 ގައި ޙުސައިން ނިޡާމ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކަން އެންގިއެވެ.

6މ ވަޒީފާއިން ޙުސައިން ނިޡާމިވަކިކުރުމުން "ވަޒީފާ އާއާ ބެހި ގާނޫނުން އެކަށައަޅާފައިވާ ހަމަތަކާއި، ވަޒީފާދިނ ފަރާތުން އެއްބަސްވެފައިވާ އުސޫލުތަކާއްޚިލާފަށ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާތީވެ، ވަޒީފާ އަނބުރާ ހޯދުމަށާއި، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ގެއްލުމާއި، ގާނޫނީ ފަންނުގެ ހިދުމަތ ލިބިގަތުމަށް ކުރެވުނު ޚަރަދު ހޯދުމަށް އެދި" ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިއެވެ.

7ޙުސައިން ނިޡާމް ހުށަހެޅމި މައްސަލައަށް ޖަވާބުދާރީވުމަށް ދިން ފުރުސަތުގައި ޖަލްބޫޓ މެރިން ސަރވިސަސް އިންއިޖުރާއީ އިއުތިރާޒެއް ހުށަހެޅިއެވެ. މި އިއުތިރާޒުގައި ތަފުސީލީ ގޮތެއްގައި ބަޔާންކޮށްފައި ވަނީޙުސައިނ ނިޡާމް މި މައްސަލަ ހުށަހަޅާފައި ވަނީ "މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުގަ އުސޫލުތަކާއި މަތީ މަރުހަލާގެ ނިންމުންތަކާއި ޚލާފަށް، މައްސަލަ ރައްދުވާ ފަރާތަށް ކަށަވަރުވެގެންވ އަސާސީ ހައްގުތައް ނަފީވާގޮތަށް" ކަމަށެވެ.

8މި އިއު ތީރާޒު ނިންމައިދިނުމަށް އެދނ ތިރީގައި މި ބަޔާންކުރާ ދެގޮތުންކުރެ ގޮތަކަ ށެވެ. "މައްސަލަ ހުށަހަޅަ ފަރާތުން ބަޔާންކުރާ " ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހެދިފައިވާ ގަވާއިދުތަކާއި މަތް މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކާވެސ މުޅިން އިދިކީލަށް، ޚިލާފަށެވެ." މި ބަޔާންކުރުން އިތުރަށް ތަފުސީލުކުރުމަށ މައްސަލް ހުށަހަޅަ ފަރާތުގާ މައްޗަށް ލާޒިމުކުރުން އަދި އެ ތަފުސީލުތަކުގެ އަލީގައި މައްސަލް ރައްދުވަ ފަރާތުން ޖަވާބު ހުށަހެޅުމަށް ފުރުސަތު އެރުވނަ ؛ ނުވަތަ މައްސަލީ ރައްދުވަ ފަރާތުން ޖަވާބު ހުށަހެޅުމުގައި ހަވާލާދޭ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގަވާއިދުތަކާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުތަކުގެ ގަޒިއްޔާތަކާއ ޤާނޫނި އުސޫލުތަކުގެ އިތުރުން، އިތުރު އެއްވެސް ގަވާއިދެއް، ނުވަތެ ގަޒިއްޔާއެއް ނުވަތަޤާނޫނީ އުސޫލެއް ތަތުބީގުކުރުމަށ އެދް ނުވަތި އައު ބަހުސެއް ހުށަހެޅުމުގެ ހައްގު މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފަރާތަށް އިތުރަށް ލިބިގެންނުވާކަމަށް ކަނޑައަޅުއްވައިދެއްވުނ" އިޖުރާއީ ނިންމުން

9މި އިޖުރާއީ އިއުތިރާޒާމެދު ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމެވިގޮތް ތިރީގައި މި ބަޔާންކުރަނީއެވެ. " އ ސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު އެންމެހައި ކަންކަމަށް ރިއާޔަތްކޮށް، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތުން މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފޯމުގައި މައްސަލައަށް ޖަވާބުދާރީވެވޭ މިންވަރަށް ޝަކުވާއާ ގުޅޭ ކަންކަން ތަފްސީލުކޮށްފައިވާކަމަށް ބުރަވެވޭތީ، އަދި ވަޒީފާއާބެހޭ ޓރެ އިބިއުނަލުގ ގަވާއިދުގެ ދަށުން، ޓްރައިބިއުނަލުގައި ހިނގަމުންދާ މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ބައެއް ބަދަލުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ގަވާއިދުގެ ދަށުން ދެވިގެންދާނެކަނ އެނގެން އޮތަތީ، މައްސަލަ ރައްދުވި ފަރާތުން އެދިފައިވާ ފަދައިން، މައްސަލަ ހާށެ ހެޅި ފަރާތް ބަޔާންކުރާ "ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހެދިފައިވާ ގަވާއިދުތަކާއި މަތީ މަރުހަލާގެ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކާވެސ މުޅިން އިދީކަލަށް، ޚު ލާފަށެވެ" އިބާރާތް އިތުރަށް ތަފްސީލުކުރުމަށ މައްސަލް ހުށަހެޅި ފަރާތުގެ މައްޗަށް ލާޒިމްކޮށް އެއަށްފަހު މައްސަލަ ރައްދުވި ފަރާތަށް ޖަވާބުދާރީވުމަށް ފުރުސަތު ދިނުމަށާއި، އަދި މައްސަލަ ރައްދުވާ ފަރާތުން ޖަވާބު ހުށަހެޅުމުގައި ހަވާލާދޭ ދިވެހިރާއްޖޭގ ގަވާއިދުތަ ކާއި، އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުތަކުގެ ގަޟިއްޔާތަކާއި ގާނޫނީ އުސޫލްތަކުގެ އިތުރުން އިތުރު އެއްވެސް ގަވާއިދެއް، ނުވަތަ ޤަޟިއްޔާއެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ އުސޫލެއް ތަތުބީޤުކުރުމަށ އެދް ނުވަތި އްއު ބަހުސެއް ހުށަހެޅުމުގެ ހައްގު މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތަށް އިތުރަށް ލިބިގެންނުވާކަމަށ ކަނޑައަޅައިދެވޭނެ ހަމައެއްނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތް ހުށަހަޅާފައިވާ ޝަކުވާއަށް ރަސްމީ ބަންދުނޫން 04 )ހަތަރެއް( ދުވަސް ތެރޭގައި މައުޟޫއީގޮތުން ޖަވާބުދާރީވުމަށް މައްސަލަ ރައްދުވާ ޖަލްބޫޓ މެރިން ސަރވިސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުގެ މައްޗަށް އަންގައި އަމުރުކުރަމެވެ."

10އިސް ތިއުނާފަށ ހުށަހެޅުން މ އިޖުރާއީ ނިންމުމެވެ.

11އިސްތިއުނާފީ ކުރު ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައި ވަނީ އިސްތިއުނާފ އެއް ނުކުތާއެވެ.

12އެނުކުތިގައާ ފާހަގަކޮށްފައި ވަނީ، "ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ގާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަން މައާ ދާއާއި، 42 ވަނަ މާއްދާއާއި، 143 ވަނަ މާއްދާގެ )ރ( އާއި ހިލާފަށް އިޖުރާއީ ނިންމުން ނިންމާފައިވުން" ކަމަށެވެ.

12.1 މި ނުކުތާގެ ތަފުސީލުގައި އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތުން އަންނަނިވި ކަންކަން ފާހަގަކުރިއެވެ.

12.1.1 ޓްރައިބިއުނަލަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފޯމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަން އިސްލާހުކުރުމެއް ނެތި ކުރިއަށްދާން ލާޒިމުކުރެވިއްޖެނަމަ، ގާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ )ހ( އިން އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތަށް ލިބޭ ހައްގަށް ހަނިކަން އަންނާނެކަމަށވެ. ޓްރައިބިއުނަލުން ގޮތާ ނިންމީ ވ ފައި ވަނައިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވާ ނުކުތީ ތ ކ ހަވާލާނުދީ ކަމަށެވެ. އަދިއިސްތިއުނާފ ކުރު ފަރާތުގާ އަސާސީ ހައްގުތައްކަށަވަރުކުރެވޭ މިންވަރު ދެނެގަނެ މިނެނުކިރައި ކަމަށެވެ. މިއީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 2020/SC-A/100 ގަޒިއްޔާ ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ހަމަތަކާ ޚިލާފް ނިންމމެއު ކަމަށެވެ.

12.1.2 މަވައްފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބުން ހުށަހެޅޭ ޝަކުވާތް ކުގައި،ވަކި ވާގިއާތަކެއ ނުވަތި ގާނޫނީ އުސޫލުތަކެއް ބަޔާންކުރުން ލާޒިމުކޮށްފައި ނެތުމަކީ، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭ، ވޭޒަފާ ދ ފަރާތުގެ އަސާސީ ހައްގުތަކަށ އުނިކަން ލިބޭ ގޮތަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމަށް ހުޅުވިފައިވާ ދޮރެއކަމުގައި ބެލުމަކް ވަޒީފާ ދޭ ފަރާތުގެ އަސާސީ ހައްގުތަކުގެ މައްޗަށް މުވައްޒަފުގެ އަސާސީ ހައްގުތައް އިސްކުރެވިގެން ދިއު ންކަމަށާއި، މިއީ ރާއްޖޭގެ ގާނޫނުއަސާސީގެ ތަސައްވަރެއ ނޫން ކަމަށެވެ.

12.1.3 މައްސަލީ ހުށަހަޅަ ފަރާތުން ބަޔާންކުރާ "ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހެދިފައިވާ ގަވާއިދުތަކާއި މަތީ މަރުޙލާގަ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކާވެސ މުޅިން އިދިކީލަށް، ޚިލާފަށެވެ." މި އިބާރާތުން ހަވާލާދޭ ނުވަތަ އިޝާރާތްކުރ ގަވާއިދަކާ ނުވަތަ މަތީ މަރުހަލާގެ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަކީ ނުވަތަ އެ ނިންމުން ނިންމާފައި ވަނީ ކޮން ކޯޓަކުން ނުވަތަ ކޮން އަހަރަކު ކަމެއް ނުވަތަ އެ ނިންމުމަކަކޮން ބާވަތެއްގެ މައްސަލައެއްގައި ނިންމާފައިވާ ކޮން ގާނޫނީ އުސޫލެއްކަން ސާފުވުމެއް ނެތި، ރާއްޖޭގައި އަމަލުކުރާ ހުރިހާ ގަވާއިދުތިކާއ އިސްތިއުނާފި ކޯޓުތަކުގެ މުޅި މާޒީގައި ނިންމާފައިވާ އެންމެހާ ގަޒިއްޔާތަކުގެ އަލީގައީމުތުލަގަށް ޖަވާބުދާރީވމަކު މުސްތަހީލުކަމެއް ކަމަށެވެ. އަދި މިއީ ހާލަތާ ނުބައްދަލުބުރައެއް ލާޒިމުކުރުންކަމަށެވެ. އެފަދައިން ލާޒިމުކުރުމަކީ އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތަށް ކަށަވަރުވެގެންވާ އަދުލުވެރި ސަރިޔަތެއްގެ އަސާސީ ހައްގާއި ބީރަށްޓެހި ކަމެއްކަމަށެވެ.

12.1.4 ޓްރައިބިއުނަލުން އިޖުރާއީ ނިންމުން ނިންމާފައި ވަނިހަސްމުންގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުންތަކުގެ ބަދަލުގައް ޓްރައިބިއުނަލްގެ އަމިއްލަ ނަޒަރުގައި މުހިއްމުކަމަށް ނުވަތަ ރިއާޔަތްކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ކަންކަމަށް އެކަނި ރިއާޔަތްކޮށިކަމަށެވެ. މިއުމ ކޯޓުގެ ނަންބަރ 2022/HC-A/54 އަދި 2010/HC-A/47 ގަޒިއްޔާގެ ކަނޑައެޅުންތަކާ ޚިލާފު ކަމެއް ކަމަށެވެ.

12.2 މި ނުކުތާގެ ޖަވާބުގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން ފާހަގަކުރި މުހިއްމު ކަންކަން ތިރީގައި މ ބަޔާންކުރނީއެވެ.

12.2.1 ޓީރައިބިއުނަލަށްމައްސަލ ހުށަހެޅަ އިސްތިއުނާފްކުރާ ފަރާތުގެ ހައްގު ލިބު މިންވަރަށް ސާފަވްގޮތށ ކަމަށާއި،އެހެންކަމުން މައްސަލަ ހުށަހެޅާފޯމްގައު ބަޔާންކޮށްފައިވ ނުކުތާތަކުން މާނަކުރާ ފަދައިން، ވީހާވެސް ބޮޑަށް ބަލައިގެން އަދި ގާނޫނުތައްވެސް ފުރިހަމައަށ ބަލައިގެން މައްސަލެ ރައްދުވާ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާ ކަންތައްތައް ބަލަން ބޭނުންވާ ކަމަށެވެ.

13މ އިސްތިއުނާފި ނިންމައިދިނުމަށް އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތުން އެދިފައި ވަނާ، އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިވ އިޖުރާއީނިންމުމަކީގާނޫނީ އުސިލެތަކާ ހިލާފަށް ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއްކަމުގައްކަނޑައަޅައި އ ނިންމުން ބާތިލުކޮށްދިނުމަށާއި،ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަ ށ އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުނ މައްސަލަ ހުށަހަޅާފައި ވަނީ ގާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާ އާއި 42 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ކަށަވަރުވެގެންވ އަސާސާ ހައްގުތަކަށް ހުރަސްއެޅޭގޮތަށްކަމަށް ކަނޑައޅުމަށާއި،އަދި ޓްރައިބިއުނަލަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅ ފޯމު އިސްލާހުކޮށް، މައްސަލައަށް މައުލޫއީގޮތުން ޖަވާބުދާރީވުމުގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ހާލަތާއި ނުބައްދަލު ބުރަ އާއި ތަކުލީފު ކުރިމަތި ނުވާނޭ ގޮތަށް، ގާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިސްތިއުނާފ ކުރާ ފަރާތަށް ކަށަވަރުވެގެންވ އަސާސާ ހައްގު ކަށަވަރުވާގޮތަށް، ތަފުސީލުތަކާއެކ މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފޯމު ހުށަހެޅުމުން މެނުވީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓަރއިބިއުނަލްގެ ނަންބަރ 15/VTR/2023 މައްސަލާގައި އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތުން މައްސަލައަށް މައުލޫއީގޮތުނ ޖަވާބުދާރީވުން ލާޒިމު ނުރެވޭނެ ކަމުގައި ކަނޑައަޅއިދަ މަށެވެ.

14އިސްތިއުނާފީ ރައްދުވު ފަރާތުން ދެކެނީ އިޖުރާއީ ނިންމުން ރަނގަޅު ކަމަށެވެ. ސަރިޔަތަށް ފާހަގަކުރެވޭ ނުކުތާތައް 15މި. އިސްތިއުނާފުގައުއިސްތިއުނާފ ކުރާ ފަރާތުން އުފައްދާ މައިގަނޑުސުވާލަކީ، އިސްތިއުނާފުރައްދުވ ފަރާތުން ޓްރައިބިއުނަލަށިމައްސަލ ހުށަހެޅ ފޯމުބިނާކޮށްފައި ވަނުޖަވާބުދާރީވަ މަށް ކުފޫހަމަވާ މިންގަނޑށތޯއާމެދު އުފައްދާ ސުވާލެކެވެ.

16ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމެވުމަކީ "މައްސަލޭ ހުށަހަޅަ ފޯމުގައި މައްސަލައަށް ޖަވާބުދާރީވެވޭ މިންވަރަށް ޝަކުވާއާ ގުޅޭ ކަންކަން ތަފްސީލުކޮށްފައިވާކަމަށް ބުރަވެވޭ" ކަމަށެވެ.

17ޕްރިސިޑެންސް 1ގާނޫނު ނަންބަރު 2008/2 )ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު( )މީގެފަހުން "ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނު"(ގ 27 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައި ވަނީ " މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން، އެ މުވައްޒަފަކު ހުށަހަޅާ ޝަކުވާއެއް ނުވަތަ ދަޢުވާއެއްގައި، އޭނާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާ"އެއް ކަމަށެވެ. އަދި ހަމަ އެ މާއްދާގައި އިތުރަށް ބަޔާންކޮށްފައި ވަނީ "ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބަކީ، އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ކަމުގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ސާބިތުކޮށް ނުދެވިއްޖެނަމަ، އޭނާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްނެތި ކަމުގައި ބެލެވޭނީ" ކަމަށެވެ.

18ވީމާ،ވަޒީފާއނާވަކިކުރުމ ގުޅިގެނާ ހުށަހަޅް މައްސަލަތަކުގައި، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ވަޒީފާ ދޭ ފަރާތުން އުފުލަން ޖެހޭނެ ބުރައެއްކނ ސާފުކޮށް އެނގެން އޮތްހިނދު، ޖަވާބުދާރީވުމަށް ކުފޫހަމަވާ މިންގަނޑަށް، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމާ ގުޅޭ މައްސަލައެއް ހުށަހަޅެމުގައިމައްސަލ ހުށަހަޅަ ފަރާތުން އުފުލަން ޖެހޭ ފިޔަވަޅުގެ ހަމައަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތެ އ ގާނޫނު ނަންބަރު 2022/11 ) ހުއްކެބެހާ ގާނޫނު(ގ 146 ވަނަ މާއްދާގެ )ށ( ގައި ވެސް މިކަން ހަމަ މި މަގުން ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި މިއީ އިންޓަނޭޝަނަލް ލޭބަރ އޮގަނއާޒޭޝަންގެ 'ޓމިނޭޝަނ އޮފް އެމްޕްލޮއިމެންޓް ކޮންވެންޝަން' 1982 )ނަންބަރު 158(ގެ މާއްދާ 9 އެއް މަގު ދައްކާ ގޮތް މެއެވެ. ފަދަމައްސަލައެއް ޖަވާބުދާރީ ވާން ޖެހޭ މިންގަނޑަށް ހުށަހެޅިއްޖެ ކަމަށް ބެލެވޭނެކުޑަމިނުން ކޮން މިންވަރެއް އެކުލަވައިގެން ހެއްޔެވެ؟

19ޕްރިސިޑެންސް 2ގާނޫނީއަސާސްތަކުގެ އަލީގައްބަލާއިރް، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެނާޓްރައިބިއުނަލަށަހުށަހަޅ މައްސަލިއެއގައާ؛ހ() މައްސަލަ ރައްދުވާ ފަރާތިވަޒީފާގެ ގުޅުމެއް އޮތްކަން ދައްކުވައިދޭ މައުލޫމާތު، )ށ( ވަޒީފާއިން ކެނޑިކަނީ އަދި ކެނޑަންހަމަ އިނިކަމުގެ ތުހުމަތު، )ނ( އެދޭ ފަރުވާ، މިމިންވަރ އަސާސީ ގޮތެއްގައާއެކުލަވާފައި ވާނަމަ އެއްޖަވާބ ދިނުމަށު ކުފޫހަމަވްމިންގަނޑަށް އޮތިހުށަހެޅުމެއ ކަމުގައި ބަލައިގަންނަން ޖެހޭނެ ކަމުގައި ދެކެމެވެ.

20ޕްރިސިޑެންސް 3އެހެނީ، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިނަހަމައިން ކަމުގއަދެކނީ ކީއްވެ ކަމާއި، އެކަމުގެ ގާނޫނީ ބުރުހާނެދެއްކުމަކ މައްސަލް ހުށަހަޅަ ފަރާތަށް އޮތ ކަމެއް ނޫނެވެ.ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކަމާއި ވަކިކުރެނަހަމައިން ކަމުގު ތުހުމަތާ އެޅުމްއެކު، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަނަސާބިތުކުރުމުގެ ބުރީއުފުލުން އޮތ ވަޒީފާ ދިން ފަރާތަށެވެ.

21ޕްރިސިޑެންސް 4ވަޒީފާގެ މައްސަލަތައް ހުށަހަ ޅުމުގައި، މައްސަލަބިނކުރުމުގައި ނުވަތާ ތަފުސީލުހިމެނުމުގައި ނުވަތައްދ ގޮތު ބަޔާންކުރުމގައައިޖުރާއީ ނުވަތަ ފަންނީ އާދައިގެއުނކަމެއް ހުރުމަކި އިންސާފަށް ވާސިލުވުމަށްއޮތް ހުރަހަކަށ ވެގެން ވާނީ ކަމެއް ނޫނެވެ. ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ އިހުތިސާސށް ފެތަވަޒީފާގެ ހައްގަކަށް އަރައިގެންފިކަމުގެ ތުހުމަތއެޅުވޭ މިންވަރަށިމައްސަލައިގެތަފުސީލުގައީޝަކުވާ ބަޔާންކޮށްދެވިފައި ވާނަމަ އެއީ ބަލައިގަތުމަށް ފުދޭ ވަޒީފާގެ މައްސަލައެކެވެ. ނަމަވެސް،ހުށަހަޅާ މައްސަލައިގެ ތަފުސީލު Kroukam v SA Airlink (Pty) Ltd (2005) 26 ILJ 2153 (Labour Appeal Court, South Africa). Burns International Security Services Ltd v Butt [1983] ICR 547 (Employment Appeal Tribunal, United Kingdom). Grimmer v KLM Cityhopper UK Ltd [2005] IRLR 596 (Employment Appeal Tribunal, United Kingdom). ބަޔާންކުރުމުގައި އޮތް މައުލޫއީ އައިބަކީ ކަމުގެ ތޮބީއަތާއި، އުނިވެފައިވާ ކަމެއްގެ ބާވަތާއި، މިންވަރއްގ ގޮތުންމައްސަލަ ބޭރުކޮށްލަން ޖެހވަރުގ ހާލަތެއް ކަމުގައިވުމަކީވެސް އެކަށީގެންވދާނެ ކަމކެ ވެ.

22މިހަމަތަކުގެ މަތިނިމި މައްސަލައަށް ނަޒަރުކުރުމަށްޓަކައ، މިމައްސަލާ ހުށަހެޅަ ފޯމުގައިވީމައްސަލައިގ ތަފުސީލި ބިނާއަށް ބަލައި ތިރީގައި މި ބަޔާންކުރާ ބައިތައް ހިމަނާފައިވާކަން ފާހަގަވާ ކަމުގައި ބުނަމެވެ.

16.1 ވަޒީފާ އަދާކުރީ ކާކުގެ ކޮން ތަނެއްގައި ކޮން މަގާމެއްގައިކަނ 8 7

16.2 ވަޒީފާއަށް ވަތް ތާރީހާއި ވަކިކުރި ތާރީހަކީ ކޮބައިކަން

16.3 ވަޒީފާގެ މުއްދަތުގައި މަސައްކަތު ގ އަހުލާގު ބެހެއްޓީ ކޮން ގޮތަކަށްކަން

16.4 ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް މެދުވެރިވި ހާދިސާ ހިނގީ ކިހިނެއްކަން

16.5 ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން އިންޒާރެއް އަދި ނަސޭހަތެއް ދީފައި ނުވާކަން

16.6 ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ ތުހުމަތު ސާފުކޮށްދިނުމެއް ނެތި، ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތް އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ތަހުގގުކުރުމެއ ނެތް އަދި ތުހުމަތުން ބަރީއަވުމަށް ފުރުސަތު ދިނުމަކާ ނުލައިކަނ John Macmillan, Blackstone's Guide to the Employment Tribunals Rules 2013 and the Fees Order (Oxford University Press, 2013) 28. ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހެޅި "މައްސަލަ ހުށަހަޅަ ފޯމު"ގެ 7 ވަނަ ނަންބަރުގައި "މައްސަލައިގައި ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތް" މި ސުރުހީގެ ދަށުން ބަޔާންކޮށްފައިވާ ނުކުތާތަކުގެ ތެރެއިން ނުކުތާ 7.1 އބމ އބމ. 7.3-7.5

16.7 ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ ހާލަތުގައި އަމަލުކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އިޖުރާއަތުތައް ތަތުބީގުކުރުމެއ ނެތިކަން

16.8 ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/35 ގަޒިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ނެޗުރަލް ޖަސްޓިސް އަދި ޑިއު ޕްރޮސެސްގެ އުސޫލުތަކާ ޚިލާފަށްކަން

16.9 ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނުގެ ދަށުން ނޯޓިސް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭ ހާލަތުގައި ވެސް ކުރެވޭ ތުހުމަތު މުވައްޒަފަށް އަންގަން ޖެހޭއިރު، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ ތުހުމަތުވާ ކަމަކީ ކޮބައިކަން އެންގުމެއް ނެތިކަން

16.10 ވަޒީފާއާބެހޭ ގާނޫނުގެ 23 ވަން މާއްދާގަ )ހ( އަދި )ށ(ގެ ދަށުން ނޯޓިސް ދިނުމެއް ނެތި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ ކޮން ހާލަތްތަކެއްގައިކަން ބަޔާންކުރާއިރު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ އެއިން ހާލަތެއް އޮވެގެން ނޫންކަން

16.11 ހިނގި ކަންތަކުގައި ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދޭން ތައްޔާރަށް ހުރި ކަމާއި، ކުއްލިއަކަށް ވަޒީފާއިން ކަނޑާލީ ކަން ވީ ގޮތް ސާފުނުކޮށް، ދިފާއުވުމަށް ފުރުސަތު ނުދީ ގަވާއިދުތަކާއި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކާ އިދިކީއްޔަށ ކަން

16.12 އެދޭ ގޮތަކީ ވަޒީފާ އަނބުރާ ހޯދުމާއި، ގެއްލުނު މުސާރަ އާއި އިނާޔަތާއި ވަކީލު ފީ ނަގައިދިނުމާއި މި ނޫން ވެސް އެދޭ އެހެނ ކަންކަމަކީ ކޮބައިކަން

23ޕްރިސިޑެންސް 5ފޯމުގައި ހިމަނާފައިވާ މި ބަޔާންކުޅަ ކަންކަމަށް ބަލާއިރު ކަށަވަރުވާކަމަކީ، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފޯމުގައާ، މައްސަލު ރައްދުވަ ފަރާތްވަޒީފާގެ ގުޅމެއާއޮތްކަން ދައްކުވައިދޭ މައުލޫމާތއި،ވަޒީފާއިން ކެނޑކ މާއި، ކެނޑީ ނަހަމައިކަނ ކަމުގައް ދެކި ކަމާއި، އަދިއެދޭ ފަރުވިއަކީ ކޮބައިކާން ކިތަންމެހައްވެސި ފުރިހަމައަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމެވެ. ކިއެއްތަ،ވަޒީފާއިން ކެނޑީ ނަހަމައިން ކަމުގައި ދެކޭ ގޮތުގެވާ ޤިޢީއަދި ގާނޫނާ ބަހުސެއްމެ ހުށަހަޅައިދީފައިވ ކަމުގައި ފެނެއެވެ.

24ވީމާ، ޖަވާބުދާރީވުމަށް މާރަނގަޅަށ ވެސް ކުފޫހަމަވްމިންވަރަށ މައްސަލް ހުށަހެޅަ ފޯމުގައި މައްސަލަ ބަޔާންކޮށްދީފައިވ ކަމަށާ މެނުވީ ބެލެވޭނެ ތަނެއާނެތްކަމުން، އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިވ އިޖުރާއީ ނިންމުމުގައި، " މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފޯމުގައި މައްސަލައަށް ޖަވާބުދާރީވެވޭ މިންވަރަށް ޝަކުވާއާ ގުޅޭ ކަންކަން ތަފްސީލުކޮށްފައިވާކަމަށް ބުރަވެވް"ކަމަށްޓްރައިބިއުނަލުނަކަނޑައަޅާފައ ވަނި ރަނގަޅަށް ކަމުގައި ފެންނިހިނދު، މެއިޖުރާއީ ނިންމުމުގެ ސަބަބުން ގާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ހައްގުން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް މަހުރޫމް ކަމެއް އަންނަކަމުގައ ބަލާނެ ހަމައެއް އޮތް ކަމުގައި ނުފެނެއެވެ.

25އިސްވެ މި ބަޔާންކުރި ކަންކަން އެ ގޮތުގެމަތިން ހުރުމުން،އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިވ އިޖުރާއީ ނިންމުމަށް ބަދަލެއް ގެންނާނެ ތަނެއް ނެތް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި މި ގަޒިއްޔާ ނިންމަން ފެނެއެވެ.

26މި މައްސަލައިގައިފަނޑިޔާރ ޢަބްދުލްމާނިޢު ޙުސައިންގެ ރައުޔަށް ތާއިދުކުރަމެވެ.

27މި މައްސަލައިގައި ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުލްމާނިޢު ޙުސައިން ގ ރައުޔަށް ތާއިދުކުރަމެވެ. އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ އިޖުރާއަތު 28މ. ނިޔާއަކީ މަދަނީ އިޖުރާއާތުގެ ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރެވިދާނެ ނިޔާއާކެވެ. އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ އާންމު މުއްދަތަކީ މި ނިޔާކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެން ތިރީސް ދުވަހެވެ. ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 )މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު(