އިމާޖް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޤުރައިޝަތު ސާމާ

1މި މައްސަލައަކީ، ސިވިލް ކޯޓުގ ނަންބަރ: 1379/Cv-C/2016 ޤަޟިއްޔާ ނިންމާފައިވާ ގޮތާމެދު ހިތްހަމ ނުޖެހިގެން،އިމާރޖެ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑު ގްފަރާތެނާއުޤަޟިއްޔ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފ ކުރުމުން،ޤުރައިޝަތު ސާމގ މައްޗަށް ރައްދުވާގޮތަށް ބަލާފައިވާ މައްސަލައެކެވެ.

2ޤުރައިޝަތު ސާމާގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވާ ރަޖިސްޓްރީ ނަންބަރު: އ.4691 […] މަގާވީފަރާތ 778 )ހަތްސަތޭކަ ހަތްދިހައަށެއް( އަކަފޫޓުގެ 3 )ތިނެއް( ބުރި ޢިމާރާތް،އިމާރޖް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްއަށް ދިގުމުއާދަތަށ ކުއްޔަށް ދިނުމަށުޤުރައިޝަތު ސާމީ އާއި އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް އާދެމެދ 15 ޖުލައި 2015 ވަނި ދުވަހު ކުލީގެ އެއްބަސްވުމެއްގައިސޮއިކޮށްފައިވެއެވެ. މ އެއްބަސްވުމާ ޤުރައިޝަތ ސާމިޚިލފުވެފައިވާކަމަށާއ، އެގްރީމަންޓު ބާޠް ލުކިށޭޤުރައިޝަތު ސާމާގާފަރާތުން ޢީމާރާތުގައި ދިރިއުޅޭ ފަރާތްތަކަށް ޖެއްސުންކޮށް ތަނުން ނިކުތުމަށް އަންގަމުންދ ކަމަށް ބުނީ، […] ޢިމާރާތްކުރުމަށް އިމާރާ ޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްއިން ޚަރަދުކޮށްފައިވާ 992,100/- ރ. )ނުވަލަ އްކަ ނުވަދިހަދެހާސިއެއްސަތޭކ ރުފިޔާ( އާއު،އެއްވެސް އުޞޫލެއް ނެތި އެގްރީމަންޓް ބާޠިލު ކުރުމުގެ ސަބަބުން އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްއަށް ކޮންމެ މަހަކާލިބެމުންދިޔ މަންފާކަމުގައިވ 75,000/- ރ. )ހަތްދިހަ ފަސްހާސް ރުފިޔާ( ލިބުން ހުއްޓިފައިވުމުން، އެގްރީމަންޓުގެ ބާކީ އޮތ 110 )ސަތޭކަ ދިހައެއް( މަސްދުވަހަށް މަހަކު 75,000/-ރ. )ހަތްދިހަ ފަސްހާސް ރުފިޔާ( ގެ ރޭޓުން 8,250,000/- ރ. )އަށްމިލިއަން ދެލައްކަ ފަންސާސްހާސް ރުފިޔާ( އާއެކުޖުމްލ 9,242,100/-ރ. )ނުވަމިލިއަން ދެލައްކަ ސާޅީސްދެހާސް އެއްސަތޭކަ ރުފިޔާ( ހޯދުމަށާއި، ޢިމާރާތުގެ ތިންވަނަ ފްލޯރ ކުއްޔަށް ނުދެވިވަނީ، ޢިމާރާތުގެ ވެރިފަރާތުގެ އިހުމް ލުނ ކަމަށެ ބުނީ، 2016 ވަނަ އަހަރުގޭއެޕްރީލ އިން ފެށިގެން އެ ފްލޯރގައި ދިރިއުޅުމުގެ ހުއްދަ ދދުވަހާ ހަމައަށް މަހަކު 35,000/- ރ. )ތިރީސްފަސްހާސް ރުފިޔާ( ގެ މަގުން ފައިސާ ހޯދުމަށްއެދި ޤުރައިޝަތު ސާމާގެ މައްޗަށް އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ ފަރާތުނ ސިވިލް ކޯޓުގައެދަޢުވާކޮށްފައިވެއެވެ. އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްއިން ޤުރައިޝަތު ސާމާގ ކިބައިން ހޯދެ މަށް އެދިފައިވާ ފައިސާ ނަގައިދިނުމަށް އނި ގާނޭތަނެއ ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅައް ސިވިލް ކޯޓުން އ ޤަޟިއްޔާ ނިންމާފައިވެއެވެ. މިއީ އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ ފަރާތުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގައި އާ ޤަޟިއްޔިއިސްތިއުނާފުކުރުމުން ބލަ އިސްތިއުނާފީ މައްސަލައެވެ. ސިވިލް ކޯޓުގް ނިންމުން:

3ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ: 1379/Cv-C/2016 ޤަޟިއްޔާ ނިންމާފައިވަނީ، "ދެންފް ހަ، ބުނެވިދިޔަ ކަންކަން އެގޮތުގައި ހުރުމުން، މި މައްސަލައިގައި ދަޢުވާކުރާ އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްއިން ދަޢުވާލިބޭ […] / މާލެ ޤުރައިޝަތު ސާމާގެ ކިބައިން ހޯދުމަށް އެދިފައިވާ ފައިސާ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން އެދިފައިވާ ފަދައިން ޤުރައިޝަތު ސާމާގ ކިބައިން ނަގައިދިނުމަށް މި މައްސަލައިގެ ޝަރީޢަތުން އަންގާނޭތަނެއ ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، މި މައްސަލައަށް ތަދައްޚުލުވެފައިވާ […] / މާލެ، ރަނާ ޙަމީދު އެދިފައި ވާ ފަދައިން ރަނާ ޙަމީދުއާއި، އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް އާދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުނ […] އެޕާޓްމަންޓްގައި ރަނާ ޙަމީދަށް މިހާރު ދިރިނޫޅެވޭނެކަމަށް އަންގައި، ރނަ ޙަމީދު އެތަނުން ނިކުތުމަށް ޤުރައިޝަތު ސާމާ އަންގާފައި އޮތް އޮތުމަކީ ބާޠް ލ އެންގުމެއްކަމަށާއި، އަދި އެފަދައިން އެންގުމުގެ ޙައިޘިއްޔަތު ޤުރައިޝަތު ސާމާއަށ ލިބިގެން ނުވާކަމަށް ޝަރީޢަތުން ކަނޑައަޅާނޭ ތަނެއް ނެތްކަމަށް އަންގައި ޙުކުމްކޮށްފީމެވެ." މިފަދައިންނެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައިވާ އިސްތިއުނާފީ ނުކާ ތ ތަކަ އ، އެ ނުކުތތަކ ށ ދީފައިވާ ރައްދު:

4ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ: 1379/Cv-C/2016 ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކުރަމުން އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ގ ފަރާތުނ 03 )ތިނެއް( އިސްތިއުނާފެ ނުކުތާ ހުށަހަޅާފައިވެއެވ.މި ގޮތުން އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑގ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވާ، )ހ( ފުރަތަމަ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއަކީ، […] މަގާވީފަރާތ 778 އަކަފޫޓުގެ 3 ބުރީގެ ފިނިޝިންގ ނުނިމިހުރި ޢިމާރާތް އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ ތަކެތީގައި ފިނިޝިންގ ނިންމައި މަންފާ ހޯދުމަށް އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްއަށްކުއްޔަށ ދިނުމަށް ގޭގެ ވެރިފަރާތް ޤުރައިޝަތު ސާމީ އާއާ އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްއާ ދެމެދު 15 ޖުލައި 2015 ވަނަ ދުވަހު ވެފައިވާ ކުލީގެ އެގްރީމަންޓަކީ ޤާނޫނ ނަންބަރު: 91/4 )ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު( ގެ 5 ވަނި މާއްދާގައި ބުނެފައިވާފަދައިން މ އެއްބަސްވުމުގައިވާ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައިވާ ޞައްޙަ އެގްރީމަންޓެއްގެ ގޮތުގައި ވަނިކޮށް، އެ އެގްރީމަންޓާ ގޭގޭ ވެރިފަރާތުން ޚިލާފުވި ޚިލާފުވުމަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ޤާނޫނު ނަންބަރު: 91/4 )ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނެ ( ގ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްއަށް ލިބެންޖެހޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލިލިބެންޖެހޭނެ ކަމެއް ކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅ ނުކުތާއެވެ. މި ނުކުތާގެ ރައްދުގައީޤުރައިޝަތު ސާމގެ ފަރާތުން ބުނެފައިވަނީ، އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްއިން ޢަމަލް ކޮށްފައިނުވާ ކަމަށާއި، ދެފަރާތުން ވާހަކަދައްކައިގެންވެސ މައްސަލް ޙައްލުވެފައިނުވާތީ ކޯޓަށް ހުށަހަޅައިގެން މައްސަލަ ނިންމާފައިވކަމަށެވެ. )ށ( ދެވަނަ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއަކީ، ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު: 1379/Cv-C/2016 ޤަޟިއްޔާ ނިންމުމުގައި، އމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްއިން ޢިމާރާތުގެ ފިނިޝިންގ ނިންމުމަށް ކޮށްފައިވާ ޚަރަދު 992,100/-ރ.)ނުވަލައްކަ ނުވަދިހަދެހާސް އެއްސަތޭކަ ރުފިޔާ( އަކީ ދޭންޖެހޭ ފައިސާއެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައަޅައި ނިންމާފައިވާ ނިންމުމަކީ ޝަރީޢަތާއި ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއް ކަމަށި ބުން ހުށަހެޅާ ނުކުތާއެވެ. މި ނުކުތާގެ ރައްދުގައީ ޤުރައިޝަތު ސާމީ ގެ ފަރާތުން ބުނެފައިވަނި އެ ޢިމާރާތަކީ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ވެފައިވް އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރިއިރުވެސް ކުދިކުދި މަސައްކަތް ފިޔަވައި މީހުން ދިރިއުޅެވޭ ފެންވަރަށް ހަދައިނިމިފައިވާ ޢިމާރާތަކަށްވީއިރު، ޢިމާރާތުގެ މަސައްކަތް އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ އަމިއްލަ ޚަރަދާއި ތަކެތީގައި ކޮށް ނިންމާފައިވާކަމަށް ބުނުމަކީ ޙަޤީޤަތާ ޚިލާފު ވާހަކައެއް ކަމަށެވެ. )ނ( ތިންވަނަ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއަކީ، […] ކުލީގެ ގޮތުގައެ އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްއިން ކޮންމެ މަހަކު ދައްކަންޖެހޭ 60,000/- ރ. )ފަސްދޮޅަސްހާސް ރުފިޔާ( ދެފަރާތް އެއްބަސްވެފައިވާ އެގްރީމަންޓުގެ 4.1 ގައިވާ ގޮތަށް ން ދެއްކިވަނީ ޢިމާރާތުގެ ވެރިފަރާތުން ހޯދައިދޭންޖެހޭ ޢިމާރާތުގެ ދެވަނު ފަންގިފިލާގައި ދިރިއުޅުމުގެ ހުއްދަ ހައުސިން މިނިސްޓްރީއިން ހޯދައި ނުދިނުމުގެ ސަބަބުން އިމާރޖ ޕްރައިވެޓ ލިމިޓެޑްއަށް ދިމާވި މާލީ ގެއްލުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ދަޢުވާގައި ދަޢުވާކުރި ފަރާތުނ ހުށަހަޅާފައިވި ފުރަތަމަ ބަޔާނުން ފާހަގަކޮށްފައިވާއިރު، މިކަމުގެ މައްޗަށް ޝަރީޢަތުން ބަލާފައިނުވާ ކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅ ނުކުތާއެވެ.މި ނުކުތާގެ ރައްދުގައި ޤުރައިޝަތު ސާމގެ ފަރާތުން ބުނެފައިވަނީ ތިންވަނަ ފްލޯގައި ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި ނަގަންޖެހޭ ހުއްދަ ހޯދުމަށް އެދުމުން ބައެއް ކަންކަން ރަނގަޅުކުރުމަށް އަންގާފައިވާއިރު، އެކަންކަމަކީ އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ ފަރާތުން ތަނަށް ގެނައި ބަދަލެއްކަމަށާއި،ރަނގަޅުކުރުމަށް ހައުސިންގ މިނިސްޓްރީއިން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަންކަމަކީ އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ އިހުމާލުން ވެފައިވާ ކަންތައްތައް ކަމަށެވެ. ސިވިލް ކޯޓުގެ ނިންމުން ރަނާ ޙަމީދު އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނެތުން

5ޕްރިސިޑެންސް 1މ މައްސަލި ސިވިލް ކޯޓުގައި ބެލިއިރު، […] ޢިމާރާތުގެ ފުރަތަމަ ބުރީގައި ހަދާފައިވާ 3 ކޯޓަރީގެ އެޕާރޓްމަންޓް ކުއްޔަށް ހިފުމަށް އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް އާއެކު އެއްބަސްވުމެއް ހަދާފައިވާ […] ރަނާ ޙަމީދެއަމިއްލައަށ އެދިގެން ތަދައްޚުލުވެފައިވެއެވު . އަދި އެ މައްސަލައިގައި ޙުކުމް ކޮށްފައިވަނީ ރަނާ ޙަމީދގައެދުމާ ދެކޮޅަށެވެ.އެކަމަކު ރަނާ ޙަމީދު އެމައްސަލ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. ވީމާ،ހައްކޯޓެގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމަކަށަ ރަނާ ޙަމީދު މިމައްސަލައިގ ތެރެއަށް ތަދައްޚުލް ކުރނޖެހޭކަމަކަށް ނުދެކެމެވެ.

6[…] އެވެކިޔާގޯތިނ ޤުރައިޝަތު ސާމާއަށް ލިބިފައިވާ 778 )ހަތްސަތޭކ ހަތްދިހަ އަށެއ( އަކަފޫޓުގެ ބިމުގައި ހަދާފައިވާ 03 )ތިނެއ(ބުރީގެޢިމާރާތް، އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑށުކުއްޔަށް ދިނުމަށާ ޤުރައިޝަތ ސާމީ 15 ޖުލައި 2015 ވަނަ ދުވަހު އެ ކުންފުންޏާއެކު އެއްބަސްވުމެއް ހަދާފައިވެއެވެ. މި އެއްބަސްވުމާ އިމާރޖ ޕްރައިވެޓްލިމިޓެޑަން ޚިލާފުވެފައިވާކަމަށު ބުނެ، އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށްދިނުމު ށ އެދާޤުރައިޝަތ ސާމީ ސިވިލް ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުން، އެ މައްސަލަ އެ ކޯޓުގެ ނަންބަރު: 1647/Cv-C/2016 ޤަޟިއްޔާއިން ބ ލައި ނިންމާފައިވެއެވެ.

7ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ: 1647/Cv-C/2016 ޤަޟިއްޔާ ގައި ޙުކުމްކށްފައިވަނީ، ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ: C/2016-Cv/1379 ޤަޟިއްޔާގައިރަނާ ޙަމީދު ހުށަހަޅާފައިވް ކޯޓަށްހުށަހެޅި ހިނގަމުންދާ މައްސަލައެއް ގެ ތެރެއަށް ވަނުމަށް ނުވަތަ ކޯޓަށު ހުށަހެޅި ހިނގަމުންދާ މައްސަލައެއގައ ދަޢުވި ކުރުމަށްއެދޭ ފޯމް " ދެންފަހެ، ބުނެވިދިޔަ ކަންކަން އެހެން ހުރުމުން، […] އެވެކިޔާ ބަންޑާރަގޯތިން ޤުރައިޝަތު ސާމާއަށް ލިބިފައިވާ 778 )ހަތްސަތޭކަ ހަތްދިހަ އަށެއް( އަކަފޫޓުގައި ޢިމާރާތްކޮށްފައިވ 03 )ތިނެއް( ބުރީގެ ޢިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުމާއި ގުޅޭ ގޮތުން 2015 ޖުލައި 15 ވަނަދުވަހު […] / މާލެ ޤުރައިޝަތު ސާމީ އާއާ އެމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑާއި ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގ 4 ވަނަ މާއްދާގެ 4.1 ވަނި ނަންބަރު ގައި ބަޔާންވެފައިވާ ކުލި އެއްބަސްވުމާއި އެއްގޮތަށް މއ 2016 ގ ފަހުން ދައްކަމުން ނުދާކަމަށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުނެޝަރީޢަތުގައި ބުނެފައިވާ ހިނދު، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ މި ޢަމަލަކީ އެއްބަސްވުމުގް ޖައުހަރީ މާއްދާއަކާއި ޚިލާފު ޢަމަލަކަށްވާތީ، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ މި ޢަމަލުގެ ސަބަބުން ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައިވާ އެއްބަސްވުން އޭގެ ޒާތުން ބާޠިލު ވެއްޖެކަމަށ ކަނޑައަޅައި، ޤުރައިޝތަ ސާމާއާއި އެމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑާއި ދެމެދު 2015 ޖުލައި 15 ވަނަ ދުވަހު ވެފައިވާ […] ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޤުރައިޝަތ ސާމާއަށް ލިބެންޖެހޭ މާލީ މަންފާތައް ލިބިގަތުމަށް އެދި ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ޤުރައިޝަތ ސާމާއަށް ލިބިގެންވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޙުކުމްކޮށްފީ ކޮށްފީމެވެ." މިފަދައިންނެވެ. ވީމާ،ޤުރައިޝަތު ސާމީ އާއާ އިމާރޖު ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ދެމެދު 15 ޖުލައި 2015 ގައި ވެފައިވާ ކުލީގެ އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް އައިސްފައިވަނީ، އެ އެއްބަސްވުމުގ 4 ވަނަ މާއްދާގެ 4.1 ވަނި ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުލި އެ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް މއ 2016 ގ ފަހުންއިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްނ ދައުކާފު އިނުވް މ ގެ ސަބަބުނކަމެވެ.

8ޕްރިސިޑެންސް 2ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު: 1379/Cv-C/2016 ޤަޟިއްޔާގައިއިމާރޖްޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްނީ ހޯދުމަށް އެދިފައިވު ފައިސާއަކީ ގެއްލުމުގެ ބަދަލް ގެ ގޮތުގައި ހޯދުމަށް އެދިފައިވާ ފައިސާއެކެވެ. އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑށަ ގެއްލުން ވެފައިވް ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުނެފައިވަނީ މައިގަނޑު ދެ ސަބަބެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ. )ހ( ފުރަތަމަ ސަބަބަކީ، މި ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމާ ޤުރައިޝަތ ސާމާ ޚިލާފުވެފައިވުމެވެ. )ށ( ދެވަނަ ސަބަބަކީ،އެއްވެސ އުޞޫލެއް ނެތް ޤުރައިޝަތު ސާމާ މި އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށްފައިވމެވެ. މި ދެ ސަބަބުގެ ތެރެއިން ދެވަނަ ސަބަބެއްގ ގޮތުގައެ ހުށަހަޅާފައިވާސަބަބަކީ، އެއްވެސް އެސް ސާއްގެ މައްޗަށ ބިނާކޮށް ހުށަހަޅާފައިވް ސަބަބެއެ ކަމަށް އަހުރެން ނުދެކެމެވެ. އެހެނީ، މި ދެފަރާތުގެ ދެމް ދުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށްފައިވަނީ، އެ އެއްބަސްވުމުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން އިމާރޖުޕްރައިވެޓި ލިމިޓެޑްން ކުލި ދައާކފައިނުވީ ތީއެވެ.މި ނުކުތާއަކީ ސިވިލ ކޯޓުގެ ނަންބަރު : 1647/Cv-C/2016 ޤަޟިއްޔާގައި ފައިޞަލާކޮށްފައި ވި ނުކުތާއެކެވެ. އަދްއެ ޤަޟިއްޔާއަކީ އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިވާ ޤަޟިއްޔާއއ ކަމަށްނުވާތީ، އެ ޤަޟިއްޔާގެ ޙުކުމަކީ މިހާރު ނިހާއީ ދަރަޖަ ލިބިފައިވާ ޙުކުމެކެވެ.

9ޕްރިސިޑެންސް 3ދެން މި މައްސަލައިގައި ބަލަން އޮތް ކަމަކީ، މި އެއްބަސްވުމާ ޤުރައިޝަތ ސާމާޚިލާފުވެފައިވޭތޯއެވެ. މ ނުކުތާއަކީ ސިވިލ ކޯޓުގެ ނަންބަރު : 1647/Cv-C/2016 ޤަޟިއްޔާގައި ބަލާފައިވާ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު އެ ނުކުތާއަކީ ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު: 1379/Cv-C/2016 ޤަޟިއްޔާގައި ބަލާފައިވާ ނުކުތާއެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ބލައ ނިންމާފައިވާ މައިކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ.ރީތިރަށް ރިސޯޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ]2014[ އެވެކިޔުނު މައްސަލައިގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ޚުލާޞާގެ 7 ވަނަ ނަންބަރުގައި، އެ މައްސަލަ ބެލި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުން ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ، މަދަނީ ޚުޞޫމަތްތަކުގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލުމަކީ ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުގައި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެއްކަމެވެ. މި އެއްބަސްވުމާ ޤުރައިޝަތީ ސާމާ ޚިލާފުވެފައިވާކަމަށް ބުނެފައިވަނީ، އިމާރޖް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުންނެވެ. މިކަމަށު ޤުރައިޝަތ ސާމާއިންކާރުކޮށްފައިވެއެވެ.މ ނުކުތާގައި އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑނު ބުނެފައިވަނީ، ޢިމާރެ ތުގެ ތިންވަނަ ފްލޯރ ކުއްޔަށްނުދެވިވަނީ ޢިމާރުތުގ ވެރިފަރާތުގެ 2013/SC-A/23 އުހި މާލުންކަމްގައެވެ.ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމަށް ބަލާއިރުގައި، މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުނ އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑަ ށ ކުއްޔަށް ދީފައިވަނީ 03 ބުރިއަށް ހަދާފައިވާ ޢިމާރާތެކެވެ . އެކަމަކު މ ޢިމާރާތަކީ ފިނިޝިންގ ގެ މަސައްކަތްތައާނިންމފައިވި ޢިމާރާތެއް ނޫނެވެ.މި މަސައްކަތްތައް ކުރުމަށްޓަކައ އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑށަ އެއްބަސްވުމުގް މުއްދަތުގެ ތެރެއިނަ 03 މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ދީފައިވެއެވެ. ސިވިލް ކޯޓުގައި ބެލި މައްސަލައިގައ ޤުރައިޝަތި ސާމާ ގެ އިހުމާލެއް އޮތްކަން ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައ އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުން ހުށަހަޅާފައިވަނީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރގެ ނަންބަރު: (MISL)138-LB/INDIV/2016/411 )12 އެޕްރީލް 2016 ( ގެ އަމިއްލަ މީހުން ހުށަހަޅާ ފޯމުގެ ޖަވާ ބ ވެ. މި ލިޔުމުން އެނގެން އޮތީ، އެ ޢިމާރާތުގެ ދެވަނަ ފަންގިފިލަބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމުގެ ކުރިން އެތަން ހުރިގޮތުގެ ކުރެހުންތައް އެ މިނިސްޓްރީއަށް ހުށަހަޅައިގެން އެ ޢިމާރާތަށް ގެނެސްފައިވާ ބަދަލުތކަށ ހުއްދަ ނަގަންޖެހޭކަމުގައެވެ.މި ސިޓީއަކީ މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުނ އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑަށް ޢިމާރާތުގައި މަސައުކަތްކުރުމަށް ދީފައިވާ މުއްދަތަށްފަހު ފޮނުވާފައިވާ ސިޓީއެކެވެ. އެ ސިޓީގައިވާ ބަދަލުތަކަކީ ޤުރައިޝަތ ސާމާގެނެސްފައިވާ ބަދަލުތަކެއްކަމަށ ޤުރައިޝަތީސާމާއިންކާރުކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި އެ ބަދަލުތަކަކީ ޤުރައިޝަތާ ސާމާ ގެނެސްފައިވު ބަދަލުތަކެއްކަމާއި، މިކަމުގައި ޤުރައިޝަތް ސާމާ ގެ އިހުމާލެއްވާކަނ އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑށަ ސާބިތުކޮށްދެވިފައެއް ނުވެއެވެ.

10ޕްރިސިޑެންސް 4ޕްރިސިޑެންސް 5މި މައްސަލައިގައި ޙަވާލާދީފައިވާ ޤުރައިޝަތު ސާމާ އާއިއިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ދެމެދު 15 ޖުލައި 2015 ވަނަ ދުވަހު ވެފައިވާ ކުލީގްއެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށްފައިވަނީ،އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑެ ނ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެފައިވުމުގ ސަބަބުންނެވެ . މި އެއްބަސްވުމުގެ ކުލީގެ މުއްދަތުގެ ތެރެއިން އެ ޢިމާރުތުގެ އެއްބަސްވުމުގެ 3 ވަނަ މާއްދާ. ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު : C/2016-Cv/1647 ޤަޟިއްޔާގެ ޙުކުމް. ފިނިޝިންގގެ މަސައްކަތްތައް ކުރުމަށް ކުލި ނުހިނގާ ގޮތަށް އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑށަ 03 މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ލިބިފައިވެއެވެ. ދެން އުފެދިގެންދާ ސުވާލަކީ، އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުން މި އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެގެން، މި އެއްބަސްވުނިބާޠިލުކުރްޙާލަތުގައުއިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑާ ންކޮށްފައިވަ ޚަރަދުތަކަށް ޤުރެ އިޝަތު ސާމާ ޒިންމާވާންޖެހޭތޯއެވެ. މި ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ހިނގާފައިވާ މި މުޢާމަލާތަކީ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ހިނގާފައިވާ މުޢާމަލާތެއްކަމަށްވާތީ،އެންމެ ފުރަތަމައިނުން ބަލާލަންޖެހޭނީ،އެ އެއްބަސްވުމުގައި މިކަމ ގުޅޭގޮތުން ވަކި ގޮތަކަށް އެއްބަސްވެފައިވޭތެ އެވެ. މިގޮތުން އެއްބަސްވުމުގ 4.11 ވަނަ ނަންބަރުގައި ލިޔެފައިވަނީ، "ކުލީގެ މުއްދަތުހަމަވެގެނ ނުވަތް އެނޫން ސަބަބަކާހުރެނަމަވެސް ތަންދޫކޮށްލާއިރު ކުއްޔަށްހިފާފަރާތުން ތަނުގައި ގެންގުޅޭތަކެއްޗާއި، ފަރުނީޗަރފަދަ ތަކެތި ގެންދިއުމުގެ އިޚުތިޔާރު އެފަރާތަކަށަ ލިބިގެންވެއެވެ. ނަމަވެސް ތަނުގައި ހަރުކޮށްފައިވާ ތަކެތީގެތެރެއިން ގެންދެވޭނެ އެއަރކޮންޑިޝަންފަދަ އަގުބޮޑު ތަކެއްޗެވެ. މިފަދަތަކެތި ނައްޓައިގެން ގެންދާނަމަ އެނެއްޓިތަންތަން ބައްދައި ފާރުގައި ކުލަލާންވާނެއެވެ." މިފަދައިންނެވެ. މި މާއްދާގައި ތަން ދޫކޮށްލާއިރާޢަމަލުކުރަންވިގޮތް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އެކަމަކު ތަންދޫކޮށްލަންޖެހުނ ސަބަބު ގުޅޭގޮތުން ވަކި އެއްޗެއް ބަޔާންކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. އެ މާއްދާއިން ސާފުވާ އެއްކަމަކް،މި އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް އައުމުންއިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑަށް ގެންދެ އުމުގެ ހުއްދީ ލިބިގި ންވަނ އެތަނުގައިއެ ކުންފުނިން ގެންގުޅެ ތަކެއްޗާއި ފަރުނީޗަރފަދަ ތަކެއްޗާއި އަދ އާ ތަނުގައި ހަރުކޮށްފައިވާ ތަކެތީގެ ތެރެއިން އެއަރ ކޮނޑްޑިޝަންފަދަ އަގުބޮޑު ތަކެއްޗެވެ.އަދ އެ ޢިމާރާތުގައި އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުން ކުރި މަސައްކަތްތަކްކީ ޤުރައިޝަތަސާމ އަގާ ދައްކްގޮތަށާ އިމާރޖް ޕްރައިވެޓްލިމިޓެޑުނ ކޮށްފައިވް މަސައްކަތްތަކެއް ނޫނކަމ ވެ.

11ޕްރިސިޑެންސް 6އ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އިމާރޖް ޕްރައިވެޓާލިމިޓެޑުނި ކުއްޔަށް ހިފާފައިވްތަނުގައް އެކުންފުނިނ ކޮށްފައިވް މަސައްކަތްތަކަށް ބަލާއިރުގައި، އިމާރޖް ޕްރައިވެޓާލިމިޓެޑުންހުށަހަޅާފައިވ ހެކިން ގެ ހެކިބަހުންނާއި އެ ކުންފުނިން ހުށަހަޅާފައިވާ އިންވޮއިސްތަކުން، އެ ކުންފުނިން ކޮށްފައިވާ މަސައްކަތުގެ ތަފްޞީލެއް އެނގޭކަށް ނެތެވެ. މި މަސައްކަތްތައް ކުރުމަށް އެއްބަސްވެފައިވާ ގޮތަށް ބަލާއިރުގައި،އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑި ށ އެތަނުގައި ފިނިޝިންގގެ މަސައްކަތްތައް ކުރުމަށް 03 މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ދީފައިވެއެވެ. މި މުއްދަތަކީ އެއްބަސްވުމުގި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނަކުލ ނުހިނގާ ގޮތަށް އޮންނަ 03 މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތަކެވާ . ވީމާ މިއީ، އެ މަސައްކަތުގެ މުޤް ބިލުގައި ކުލި ނުހިނގާ ގޮތަށް ދީފައިވާ މުއްދަތެއްކަމަށް އަހުރެން ދެކެމެވެ. ދެން އުފެދިގެންދާ ސުވާލަކީ، މި އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން މި އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށްފައިވާތީ، ޤުރައިޝަތ ސާމް އަށު ނުޙައްޤިމަންފާއެއިލިބިފައިވޭތޯއެވެ. މިގޮތުން މ އެއްބަސްވުން ބާޠީލުކުރަންޖެހުނ ސަބަބަކާޤުރައިޝަތި ސާމީކުރިމަތިކުރުވ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. މި އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށްފައިވަން އިމާރޖ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުނާމި އެއްބަސްވުމްޚިލ ފުވުމުންނެވެ. އަދި މި ނުކުތާއަކީ ސިވިލ ކޯޓުގެ ނަންބަރު: 1647/Cv-C/2016 ޤިޟިއްޔާގއަފައިޞަލާކޮށްފައި ވ ނުކުތާއެކެވެ. އެހެންކަމުނިމި އެއްބަސްވުނ ބާޠިލުކުރުމުގައި ޤުރައިޝަތިސާމާގެ ނުނިޔަތެއް އޮތްކަމަކަށް އަހުރެން ނުދެކެމެވެ. އަދިއެ ޢިމާރާތުގައި އިމާރޖި ޕްރައިވެޓ ލިމިޓެޑުން ކުރް މަސައްކަތްތަކުގު ސަބަބުނާޤުރައިޝަތް ސާމީ އަށު ނުޙައްޤު މަންފާއެއް ލިބިފައިވާކަން އިމާރޖްޕްރައިވެޓ ލިމިޓެޑަށް ސާބިތުކޮށްދެވިފައެއ ނުވެއެވް . ވީމާ، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުނ ގދ.ރަތަފަންދޫ / ސަންލައިޓް، މުޙައްމަދު ލަޠީފު އާއި […] / މާލެ، ރަނާ ޙަމީދު. އިންވޮއިސް: IN002/10/2015، އިންވޮއިސް: IN003/11/2015، އިންވޮއިސް: IN004/01/2016، އިންވޮއިސް: IN005/01/2016