ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2015/HC-A/290
އިބްރާހީމް ތަޢުފީޤު ވ. އިލްޔާސް މުޙައްމަދު، 2015/HC-A/290
Ibrahim Thaufeequ v. Ilyaas Mohamed 2015/HC-A/290 (2015/HC-A/290, High Court of the Maldives, 14 March 2017)
އިބްރާހީމް ތަޢުފީޤު ވ. އިލްޔާސް މުޙައްމަދު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން (C/2011-1502/Cv) ކަނޑައެޅީ، ލޯނުގެ ގޮތުގައި ދިން ފައިސާ ކެނޑުމަށްފަހު ބާކީ ފައިސާއަކީ އިބްރާހީމް ތަޢުފީޤު، އިލްޔާސް މުޙައްމަދަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއެއް ކަމަށާއި، އެ ފައިސާ ބައިބަޔަށް ކޯޓަށް ދައްކައި ޚަލާޞްކުރުމަށެވެ.
ދިރާގުން ޝްރޫޤް މޯލްޑިވްސް (އެހެން މީހެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވާ ލޯކަލް އިންވެސްޓްމަންޓެއް) އާ ހަވާލުކުރި ރޭޑިޔޯ ހަޓާއި އެންޓަނާ ބުޑު އެޅުމުގެ މަސައްކަތްތައް އިބްރާހީމް ތަޢުފީޤު، އިލްޔާސް މުޙައްމަދާ ހަވާލުކުރިއެވެ. މަސައްކަތުގެ އަގާއި، އިބްރާހީމް ތަޢުފީޤުގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ގެއްލުނު ލެޕްޓޮޕެއްގެ އަގު ހޯދުމަށް އިލްޔާސް މުޙައްމަދު ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، ހެކިތަކާއި ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތް ނުކޮށް ޝްރޫޤް މޯލްޑިވްސްއަކީ އޭނާގެ ނަމުގައިވާ ލޯކަލް އިންވެސްޓްމަންޓެއް ކަމަށް ނިންމާ، މަސައްކަތުގެ ބޮޑުބައި ކޮށްފައިވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، މަސައްކަތުގެ އަގު މިސްލީ އަގުގެ އުޞޫލުން ވަޒަންކުރީ ޤާނޫނީ އަސާސެއް ނެތި ކަމަށާއި، މިއީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާ ޚިލާފު ކަމެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
އެހެން މީހެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވާ ލޯކަލް އިންވެސްޓްމަންޓަކާ ހަވާލުކުރި މަސައްކަތްތައް ކުރުމަށް އެހެން މީހަކާ ޙަވާލުކުރި ފަރާތަކީ، އެ މަސައްކަތުގެ އަގު ދެއްކުމުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ފަރާތްތޯ؛ އަދި ދަށުކޯޓުން ހެކި ވަޒަންކޮށް މައްސަލަ ނިންމި ގޮތަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ގޮތެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ހެކިންގެ ހެކިބަހުން ސާބިތުވަނީ މަސައްކަތް ޙަވާލުކޮށް މުޢާމަލާތްކުރީ އިބްރާހީމް ތަޢުފީޤު ކަމާއި، ދަޢުވާގެ ޒިންމާ ފަރުދީ ޙައިޘިއްޔަތުން އުފުލާނެ ކަމަށް ދަށުކޯޓުގައި އޭނާ ބުނެފައިވާ ކަމެވެ. ލޯކަލް އިންވެސްޓްމަންޓާއި މަސައްކަތްކުރި މީހާއާ ދެމެދު އެއްބަސްވުމެއް ނެތުމުން، އިލްތިޒާމްތައް އަދާކުރަންޖެހޭނީ މަސައްކަތް ޙަވާލުކުރި ފަރާތެވެ. ހެކި ވަޒަންކުރުމަކީ ދަށުކޯޓުގެ ތަޤްދީރީ ބާރުގެ ދަށުން ކުރެވޭ ކަމެކެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- އަމިއްލަ ފަރުދަކު އެމީހެއްގެ ނަމުގައި ވިޔަފާރިއެއް ރަޖިސްޓްރީކުރުމުގެ ނަތީޖާއަކީ އެވިޔަފާރިއާއި އެވިޔަފާރީގެ މަސްޢޫލުވެރިޔާ ވަކިނުކުރެވުމެވެ. އެގޮތުން އެވިޔަފާރީގެ އެންމެހައި މިލްކިއްޔާތެއްގެ މިލްކުވެރިއަކީ އެވިޔަފާރީގެ މަސްޢޫލުވެރިޔާ ކަމުގައިވުމާއި، އެވިޔަފާރިން އުފައްދާ ފައިދާއަކީ އެވިޔަފާރީގެ މަސްޢޫލުވެރިޔާގެ އެއްޗަކަށްވުމާއި، އެވިޔަފާރީގެ ދަރަންޏަށް ޒިންމާވާންޖެހޭ ފަރާތަކީ އެވިޔަފާރީގެ މަސްޢޫލުވެރިޔާ ކަމުގައިވުމެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4 (ބ))
- އަމިއްލަ ފަރުދެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީކުރާ ވިޔަފާރިއެއް ހިންގުމުގެ ޒިންމާ އަދާކުރުމަށް މަސްޢޫލުވެރިޔާއަށް އެހެން ފަރާތެއް ޢައްޔަންކުރެވިދާނެ ނަމަވެސް، އެފަދަ ޙާލަތެއްގައިވެސް އެވިޔަފާރިން ކުރާ މުޢާމަލާތްތަކަށާއި، އެވިޔަފާރީގެ ދަރަނިތަކަށާއި، އެނޫންވެސް އެވިޔަފާރީގެ އެހެނިހެން މަސްޢޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމުގެ ޒިންމާއިން އެވިޔަފާރީގެ މަސްޢޫލުވެރިޔާ ބަރީޢަނުވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4 (ބ))
- މަސައްކަތެއް ވިޔަފާރިއެއްގެ ނަމުގައި ޙަވާލުކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް، އެ މަސައްކަތް އެހެން މީހަކާ ޙަވާލުކޮށްފައިވަނީ އެ ވިޔަފާރީގެ ފަރާތުން ނޫންކަމަށާއި، އެ މީހާއާއި އެ ވިޔަފާރިއާ ދެމެދު އެ މަސައްކަތާ ބެހޭ އެއްބަސްވުމެއް ނުވަތަ މުޢާމަލާތެއް ކުރެވިފައިވާކަން އެނގެން ނެތް ޙާލަތެއްގައި، އެ މަސައްކަތާ ގުޅޭ ގޮތުން އެ މީހާއަށް ޖަވާބުދާރީވެ އަދާކުރަންޖެހޭ އިލްތިޒާމްތައް އަދާކުރަންޖެހޭނީ އޭނާއާއި އެ މަސައްކަތްތައް ޙަވާލުކުރި ފަރާތްކަމަށް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4 (ބ))
- މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ފަރާތްތަކުން ހުށަހަޅާ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތައް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ކޯޓުން ފަހިކޮށްދިނުމަކީ ކޯޓުތަކުން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4 (ޅ))
- ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅޭ މުސްތަނަދުތަކާއި ދަލީލުތައް ފުދޭތޯ ބެލުމާއި މިފަދަ އެންމެހައި ކަންކަމަކީ، މައްސަލައިގެ ފެކްޓްސްގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެ ހެކިތައް ވަޒަންކުރާ ކޯޓެއްގެ ތަޤްދީރީ ބާރުގެ ދަށުން ކަނޑައެޅޭ ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4 (ޅ))
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް