ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2022/HC-A/440
އިބްރާހީމް ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު ވ. ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން، 2022/HC-A/440
Ibrahim Abdhuﷲ Saeed v. Civil Service Commission 2022/HC-A/440 (2022/HC-A/440, High Court of the Maldives, 30 January 2025)
އިބްރާހީމް ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު ވ. ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމީ ވަކިކުރީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެ، މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްގެން ކަމަށާއި، އެދުނު އަމުރުތައް ނުކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ.
އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީގެ ޑިރެކްޓަރެއް، އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނުން ދަޢުވާއަށް ފޮނުވި ތުހުމަތަކާ ގުޅިގެން ކުރެވުނު އިދާރީ ތަޙްޤީޤަކަށްފަހު 30 ޖޫން 2021 ގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވެއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ކޮމިޝަނުގެ ސިޓީއާ މެދު ޓްރައިބިއުނަލުން ގޮތެއް ނުނިންމި ކަމަށާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާއާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުވި ކަމަށާއި، ތަފާތު ގޮތަކަށް ޢަމަލުކުރި ކަމަށާއި، ވަކީލެއްގެ ފުރުޞަތު ނުދީ ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ކުރިން ވަކިކުރި ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން ޖިނާއީ ތުހުމަތަކާ ގުޅޭ އިދާރީ ތަޙްޤީޤަކަށް ބިނާކޮށް މުވައްޒަފު ނޯޓިހެއް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި އެކަށީގެންވާ ސަބަބާއި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވޭތޯ، އަދި ޓްރައިބިއުނަލުން ބަލަންޖެހޭ މައުޟޫއުގެ ދާއިރާއާއި ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ތަފާތުކުރުން ހިނގާފައިވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ޤާއިމް
ސިޓީގައިވާ ކަންކަމަކީ ދަޢުވާގެ މައުޟޫއާ ގުޅޭ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ތުހުމަތު ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާތީ ވަކިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބު އޮތެވެ؛ ޖަވާބުދާރީވުމާއި ވަކީލެއްގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާތީ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވެއެވެ؛ އެހެން މައްސަލަތަކުގައި ވަކިނުކުރުމަކީ ހުރަހެއް ނޫނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހެޅުނު ދަޢުވާގެ މައުޟޫއަކީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން ޤާނޫނާ ޚިލާފުތޯ ބެލުން ކަމަށްވާނަމަ، ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބާ ގުޅުމެއް ނެތް، ވަކިކުރުމަށްފަހު ދީފައިވާ އެހެން ސިޓީއެއްގައިވާ ކަންކަން (ފިޔަވަޅެއް އެޅިކަން ނޭނގޭނަމަ) އެ ދަޢުވާގެ ތެރެއިން ޓްރައިބިއުނަލުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 11-13)
- ނޯޓިހެއް ނުދީ މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރެވޭނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތްތަކުގައެވެ؛ ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކުރުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެއް ކަމަށާއި، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ތަޠުބީޤުކުރި ހަމައަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމައަކަށް ވާންޖެހޭނެ ކަމަށާއި، ތުހުމަތުތަކުގެ ދޮގުތެދު ސާބިތުކުރަންވާނީ މަދަނީ މައްސަލަތަކުގެ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުންނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 15-16)
- ނޯޓިހެއް ނުދީ ވަކިކުރެވޭނީ ފާޅުކަން ބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއް ނުވަތަ ޚިޔާނާތެއް ވެފައިވާ ޙާލަތުގައި ކަމަށާއި، ފާޅުކަން ބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލަކަށް ވާނީ ދެފަރާތުގެ ވަޒީފާގެ ގުޅުން އެއްކޮށް ކެނޑޭ މިންވަރުގެ ސީރިއަސް ޢަމަލެއް ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލަށް ތަބާވެވިއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 17)
- ޖިނާއީ ކުށެއް ސާބިތުވާ މިންގަނޑާއި (އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި) އިދާރީ ފިޔަވަޅަކަށް ކަމެއް ސާބިތުވާ މިންގަނޑު (ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑު) ތަފާތުވާތީ، ޖިނާއީ ތުހުމަތެއްގެ ސަބަބުން ވަކިކުރާ ޙާލަތުގައި ޓްރައިބިއުނަލުން ބަލަންޖެހޭނީ މަދަނީ/އިދާރީ މިންގަނޑުންނެވެ؛ ޖިނާއީ ކުށް ކޯޓުގައި ސާބިތުނުވުމަކީ އިދާރީ ފިޔަވަޅެއްގެ ދަށުން ވަޒީފާއިން ވަކިނުކުރެވޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 18، 21)
- އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ތުހުމަތުގެ މަޢުލޫމާތު ދެވެން ހުރި މިންވަރަކުން ދީ ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމާއި، މުވައްޒަފު އެދިއްޖެނަމަ ކަނޑައަޅާ މީހެއްގެ/ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމެވެ؛ މި ފުރުޞަތުތައް ދީފައިވާނަމަ މުވައްޒަފު ޖަވާބުނުދިނުމަކުން އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ގެއްލިގެނެއް ނުދެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 23-26)
- ތަޙްޤީޤުކުރާ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިނުކުރުމަކީ، ވަކި މުވައްޒަފަކު ކުރި ޢަމަލުގެ މައްޗަށް ބަލައި ވަކިކުރުމަށް ޤާނޫނީ ހުރަހެއް ނޫނެވެ؛ އެހެންކަމުން އެހެން މައްސަލަތަކާ ތަފާތަށް ޢަމަލުކުރީ ކަމަށް ބުނެ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޚިލާފުވީ ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 28)
1މިއީ، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނަންބަރ 157/VTR/2021 މައްސަލައެ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމާފައިވަނީ، ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފަށްކަމަށް ބުނެ،[…] / އިބްރާހީމް ޢަބްދުﷲ ސަޢީދޭ(ދިވެހި ރައްޔިތެއްކަންއަންގައިދގެފަރާތުނޯއ މައްސަލެ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކުޓުގައްއިސްތިއުނާފ ކުރުމުން ބަލާފައިވާ ޤަޟިއްޔާއެކެވެ.
2މަޤަޟިއްޔާގައި، އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފީ ރާތްކ ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނއެވެ.
3[…] އިބްރާހީމު ޢަބްދާﷲ ސަޢީދު އަކު މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއްޒްގެ އައުޤާފ އެންޑްއިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ސެކްޝަންގެ ޑިރެކްޓަރީއަގެ މަޤާމުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރަމުން ދިޔަ ފަރާތެކެވެ.
4އިބްރާހީމް ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު ވަޒީފާ އަދާކުރަމުން ދަނިކޮށް،30 ޖޫން 2021ގައި އެފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާކަމަށްބުނެ،ވަޒީފާއިނަވަކިކޮށްފައިވަނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނާއި ޚިލާފަށް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދިނުމަށާއި، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ޤާއިމުކުރަންޖެހޭ މައުޟޫއީ އަދި އިޖުރާއިޢިދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްދީފައ ނުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދިނުމަށާއިވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއިރު ހުރި މަޤާމަށް އަލުން ރުޖޫޢަކޮށްދިނުމަށާއި، މައްސަލެ ހުށަހެޅަ ފަރާތަކީ އެއްވެސް ޙާލެއްގައި ވަޒީފާއިން ވަކިވެފައިވާ ފަރާތެއް ނޫންކަމުގައި ކަނޑައަޅައި ދިނުމަށާއި، އަދި މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ދުވަހުން ފެށިގެން މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތުގެ ވަޒީފި އަނބުރާ އިޢާދަކޭ ރުމާއި ހަމައަށް ލިބެންޖެހޭ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތައް ނަގައިދިނުމަށް އެދްވަޒީފާއާބެހ ޓްރައިބިއުނަލަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިއެވެ.
5ވަޒީފާއާބެހެޓްރައިބިއުނަލަށައްމައްސަލެ ހުށަހެޅުމުނައޭމައްސަލެވަޒީފާއާބެހުޓްރައިބިއުނަލްގ ނަންބަރ 157/VTR/2021 މައްސަލައިން ބަލާފައިވެއެވެ.މިއީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ބުނެވިދިޔުމައްސަލ އިބްރާހީމް ޢަބްދެﷲ ސުޢީދުގާފަރާތުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފެކުރުމުން ބަލާފައިވާ ޤަޟިއްޔާއެކެވެ. ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން މައްސަލަ ނިންމިގޮތް:
6ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނަންބަރ 157/VTR/2021 މައްސަލަ ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓަށް ބެލިއިރު،މ މައްސަލއަކަ އިބްރާހީމް ޢަބްދާﷲ ސަޢީދު މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒްގެ އައުޤާފު އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ސެކްޝަންގެ ޑިރެކްޓަރުގެ މަޤާމުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރަމުން ދަނިކޮށް، 30 ޖޫން 2021ގައް ޤާނޫނި ޚިލާފަށާ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާތީ، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނިވަޒީފާއާބެހްޤާނޫނާއި ޚިލާފަށްކަމަށް ކަނޑައަޅައީދިނުމަށާއި، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ޤާއިމުކުރަންޖެހޭ މައުޟޫއީ އަދި އިޖުރާއް ޢީދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށިދްފައިނުވާކަމަށ ކަނޑައަޅައް ދިނިމަށާއި، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއިރު ހުރި މަޤާމަށް އަލުން ރުޖޫޢަކޮށް ދިނުމަށާއި، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތަކީ އެއްވެސް ޙާލެއްގައި ވަޒީފާއިން ވަކިވެފައިވާ ފަރާތެއް ނޫންކަމުގައ ކަނޑައަޅައިދިނުމަށާއި، އަދި މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ދުވަހުން ފެށިގެން މައްސަލަ ހުށަހެޅ ފަރާތުގެ ވަޒީފާ އަނބުރާ އިޢާދަކުރުމްއްހަމައަށްލިބެންޖެހޭ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތައް ނަގައިދިނުމަށް އެދި ސިވިލ ސަރވިސް ކޮމިޝަނަށް ރައްދުވާގޮތަށި11 ޖުލައި 2021ގައި ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހެޅުމުން ބަލާފައިވާ މައްސަލައެކެވެ. އެމައްސަލ ބައްލަވައިވަޒީފާއާބެހީ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމަވާފައިވާ ނިންމުމުގައވަނ؛ ''ދެންފަހެ، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތުންނާއި މައްސަލަ ރައްދުވި ފަރާތުން ހުށަހެޅި ލިޔެކިޔުންތަކަށާއި، މައްސަލަ ބެލި މަޖިލީހުގައި ދެފަރާތުން ދެއްކުވާހަކަތަކަށާއި ހެކިންގެ ހެކިބަހަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބެލިއިރު، މައްސަލަ ހުށަހެޅ އިބްރާހީމް ޢަބްދު ﷲ ސެޢީދ މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއަރޒްގެ އައުޤާފު އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ސެކްޝަންގެ ޑިރެކްޓަރުގެ މަޤާމުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރަމުން ދަނިކޮށް،30 ޖޫން 2021ގައު ޤާނޫނި ޚިލާފަށާ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާތީ، މައްސަލަ ހާށަހެޅ ފަރާތި ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވިނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނިއި ޚިލާފަށް ކަމަށް ކަނޑައަޅައިދިނުމަށާއި، މައްސަލަ ހުށަހެޅ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ޤާއިމުކުރަންޖެހޭ މަޢުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްދީފައިނުވާކަމަށ ކަނޑައަޅައިދިނުމަށާއި، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއިރު ހުރި މަޤާމަށް އަލުން ރުޖޫޢަކޮށްދިނުމަށާއި، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތަކީ އެއްވެސް ޙާލެއްގައި ވަޒީފާއިން ވަކިވެފައިވާ ފަރާތެއް ނޫންކަމުގައި ކަނޑައަޅައަދިނުމަށާއި، އަދި މައްސަލަ ހުށަހެޅް ފަރާތި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ދުވަހުން ފެށިގެން މައްސަލަ ހުށްހެޅި ފަރާތުގެ ވަޒީފާ އަނބުރާ އިޢާދަކުރުމާއި ހަމައަށް ލިބެންޖެހޭ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތައް ނަގައިދިނުމަށް އެދި ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނަށް ރައްދުވާގޮތަށި11 ޖުލައި 2021 ގައު ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހެޅި މި މައްސަލައިގައި، އިބްރާހީމް ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނު ނަންބަރ 2008/2 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު)ގ23 ވަން މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާފަދަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެ، އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެންކަން މައްސަލަ ރައްދުވި ފަރާތުނ ސާބިތުކޮށްދީފައިވާތީއާއު، އިބްރާހީމް ޢަބްދި ﷲ ސަޢީދު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ޤާއިމުކުރަންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން މައްސަލަ ރައްދުވި ފަރާތުން ޤާއިމުކޮށްފައިވާކަމަށް ބުރަވެވޭތީ، މައްސަލަ ހުށަހެޅި އިބްރާހީމް ޢަބްދަﷲ ސަޢީދުގެ ފަރާތުން އެދިފައިވާފަދަ އަމުރެއް މއްސަލ ރައްދުވަ ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަންގެ މައްޗަށް ކުރާނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތްކަމަށެ ކަނޑައަޅައް މި މައްސަލި ނިންމައިފީމެވެ." މިފަދައިންނެވެ.
7ވަޒީފާއާބެހުޓްރައިބިއުނަލްގ ނަންބަރ 157/VTR/2021 މައްސަލަ ނިމިފައިވާގޮތް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނ ހަމަތަކާ އެއްގޮތް ނުވާކަމަށިބުނ އެ މައްސަލްއިސްތިއުނާފުކުރުމަށ އެދް […] / އިބްރާހީމމ. މުޙައްމަދީއާބާދު / އިބްރާހީމް ޢަބްދުﷲ ސްޢީދުގާފަރާތުންތިރީގައިވާ ނުކުތާތައާހުށަހަޅައި އެ ނުކުތެތަކާ އ ބެހޭގޮތުން ދިވެހިރާއްޖޭގ ހައިކޯޓުގ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވާހަކަދައްކާފައިވެއެވެ. އެގޮތުން ހުށަހަޅާފައިވާ ނުކުތތަކކީ؛
7.1- އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށްފަހު، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތާއިމެދ އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން އެޅުމަށް ނިންމާފައިވުފިޔަވަޅެއްކަމަށ ބަޔާންކޮށް އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަންގެ ނަންބަރ 188-ER/INDIV/2021/188 އަމިއްލަ މީހުން ފޮނުވާ ސިޓީގެ ޖަވާބު އިނ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތާމެދު ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަށް ނިންމާފައިވާކަން އަންގާފައިވާ ފިޔަވަޅުގެ މައްސަލައަކީ، ހުށަހެޅިފައިވ މައްސަލައިގާ މައުޟޫގެ ތެރެއިން ގޮތެއް ކަނޑައަޅައިދިނުމަށް އިސްތިއުނާފުކުރްފަރާތުނ އެދިފައިވާ ކަންތައްތަކެއަކަމަށްވާތީ، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ނަގާފައިވާ މި ކަންތައްތައް ބަލައިގަންނާނެ އެއްވެސް ހަމައެއް ނެތްކަމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު، މައްސަލައިގެ މައުޟޫއަށް ގޮތުކަނޑައެޅިއިރު، އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަންގެ ނަންބަރ 188-ER/INDIV/2021/188 އަމިއްލަ މީހުން ފޮނުވާ ސިޓީގެ ޖަވާބު އިން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތާމެދު ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަށް ނިންމާފައިވާކަން އަންގާފައިވާ ފިޔަވަޅާމެދު ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްއިން ގޮތެއް ނިންމާފައޭނެވާތީ، މިއީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ 205/VTR/2021 މައްސަލައިގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ އުޞޫލުތަކާއި، މިފަދަ މައްސަލަ ތަކުގައ ޢަމަލުކުރި އާންމު އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފަށް ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއް ކަމަށްވުން؛
7.2- ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްއިން މައްސަލަ ނިންމެވުމުގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތިވަޒީފާއިނ ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާއި އެކު މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމަށްފަހުގައެކަމަށ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވަނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ23 ވަން މާއްދާގަ މަފްހޫމާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގ ސިވިލ ސަރވިސް ކޮމިޝަން (މޯލްޑިވްސ ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސް) ވ. އަޙްމަދު ވާޞިފްޤަޟިއްޔާގައ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ އުޞޫލުތަކާއި ޚިލާފަށްކަމަށްވުނ؛
7.3- ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް އިން މައްސަލަ ނިންމެވުމުގައި، އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން އިން ވަކި ތަފާތު އުޞޫލަކުން ޢަމަލުކޮށްފައިވަނިކޮށް، އެކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައ ނުވަނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގް4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޚިލާފަށްކަމަށްވުނ؛
7.4- ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް އިން މައްސަލަ ނިންމެވުމުގައި، އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވާކަމަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވަނީ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުންތަކަށާއި، މައްސަލައާ ގުޅިގެނ ހުށަހެޅިފައިވާ ލިޔުންތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރެއްވުމެއް ނެތިކަމަށްވުނ؛ .a ޝަރީޢަތަށް ފާހަގަކުރެވުނު ކަންތައްތައް
8ވަޒީފާއާބެހުޓްރައިބިއުނަލްގ ނަންބަރ 157/VTR/2021 މައްސަލް ނިމުނަ ގޮތުގު ރިޕޯޓަށާއި، އެ މައްސަލަ އިސްތިއުނާފު ކުރަމުން […] / އިބްރާހީމް ޢަބްދެﷲ ސާޢީދުގާ ފަރާތުން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ނުކުތިތަކށާއާ،ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކަށާއި، މިމައްސަލައިގ އިސްތިއުނާފެ ރައްދުވެސިވިލ ސަރވިސް ކޮމިޝަންގ ފަރާތުން ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކަށާއ، މައްސަލައާ ގުޅިގެން ހުށަހެޅިފައިވާ ލިޔެކިއުންތަކަށް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ.
9އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފީ ފުރަތަމަ ނުކުތާގައި ބަޔާންކުރަނީ،އިސްތިއުނާފ ރައްދުވު ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަންގެ ނަންބަރ 188-ER/INDIV/2021/188 އަމިއްލަ މީހުން ފޮނުވާ ސިޓީގެ ޖަވާބު އިން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތާމެދު ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަށް ނިންމާފައިވާކަން އަންގާފައިވާ ފިޔަވަޅާމެދ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލު އިން ގޮތެއް ނިންމާފައީނ ވާތީ، މިއީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ 205/VTR/2021 މާއްސަލައިގައި ކަނޑައަޅާފައިވައުޞޫލުތަކާއި، މިފަދަ މައްސަލަތަކުގައި ޢަމަލުކުރި އާންމު އުޞޫލުތަކ ޚިލާފަށާ ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ.
10މި ނުކުތާގެ ތަފު ޞލެގައ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ، ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަންގެ އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ސިޓްން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތާމެދު ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަށް ނިންމާފައިވާކަން އަންގާފައިވާ ފިޔަވަޅުގެ މައްސަލައަކީ، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުންވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްއަށް ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލައިގެ ތެރެއިން ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭ މައްސަލައެއްކަމަށް ދެކޭކަމަށާއި، އެހެންނަމަވެސް އެކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ވަޒިފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް އިނަ މައްސަލް ނިންމާފައިވަ ކަމަށެވެ.
11ޕްރިސިޑެންސް 1އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްއަށް ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލައަށް ބަލާއިރު، އ މައްސަލައަކީ އިބްރާހީމް ޢަބްދާﷲ ސަޢީދު މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒްގެ އައުޤާފު އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ސެކްޝަންގެ ޑިރެކްޓަރުގެ މަޤާމުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރަމުން ދަނިކޮށް، 30 ޖޫން 2021ގައާ ޤާނޫނި ޚިލާފަށީވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވާތީ، އޭނޭވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ ވަޒީފާއާބެހްޤާނޫނާއި ޚިލާފަށްކަމަށް ކަނޑައަޅައިދިނުމަށި11 ޖުލައި 2021 ގައި ވަޒަފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް އަށް ހުށަހެޅި މއްސަލައެއްކަނ އެނގެން އޮވެއެވެ.
12އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު މައްސަލައިގެ ތެރެއިން ވަޒްފާއާބެހާޓްރައިބިއުނަލ އިން ރިއާޔަތްކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށ ބުނީސިޓީއަށް ބަލާއިރު،އެ ސިޓާއަކުމިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒްގެ ނަންބަރ (IUL)142-A1/1/2016/37( 13 އޭޕްރީލް 2016) އިޢުލާނާ ގުޅިގެނުއ މިނިސްޓްރީގެ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ސެކްޝަންގެ ޑިރެކްޓަރްގެ މަޤަމަށް މުވައްޒަފެއްއިއްޔަންކުރުމުގައި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ވަޒީފާތަކަށް މީހުން ހޮވުމާއާއްއްޔަންކުރުމުގެ މިންގަނޑުތަކާއި އުޞޫލިޚިލާފަށ ޢަމަލުކޮށްފައިވާކަން ކޮމިޝަނަށް ފާހަގަކުރެވިގެން އެ މައްސަލަ ބަލައި އެ މަޤާމަށް ކުރިމަތަލީ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން އެ މަޤާމަށް އެންމެ މަތިން މާކްސް ލިބިގެން މެރިޓ އުޞޫލުން ހޮވޭ ފަރާތް އެ މަޤާމަށް ހަމަޖެއްސުމަށް ކޮމިޝަނުން ނިންމުމާ ގުޅިގެން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުނ ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅިސިޓީގު ޖަވާބުގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ފޮނުވާފައިވާ ސިޓީއެއްކަން މ މައްސަލައާއި ގުޅިގެން ހުށަހެޅިފައިވާ ލިޔެކިޔުންތަކިން އެނގެއެވެ.އެ ސިޓީއަށް ބަލާއިރު އެ ސިޓީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނ މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒްގެ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ސެކްޝަންގެ ޑިރެކްޓަރާގެ މަޤާމަށް އައްޔަންކުރުމުގައި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ވަޒީފާތަކަށް މީހުން ހޮވުމާއި އައްޔަންކުރުމުގެ މިންގަނޑުތަކާއި އުޞޫލު ޚިލާފުވާގޮތާއާ، މެޙ ލަތުގައި ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނުގާ47 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގ4 ވުނ ނަންބަރުގެ ދަށުން އިސްތިއުނާފުކާރ ފަރާތާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރަންޖެހޭކަމަށް ފާހަގަކުރިކަމަށެވެ.އެ ސިޓީގައި އެއްވެސ ޙިލެއްގައި އިސްވެ ދެންނެވުނު މައްސަލައާ ގްޅްގެނީފިޔަވަޅެއްގ ގޮތުނެ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް ވަޒް ފާއިނިވަކިކޮށްފައިވާކަމަށް ބަޔާންކޮށފައ ނުވެއެވެ.
13އަދި މީގެއިތުރުން، އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައި މިވާ މައްސަލާގައި ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަންގެ ނަންބަރ 188-ER/INDIV/2021/188 އަމިއްލަ މީހުން ފޮނުވާ ސިޓީގެ ޖަވާބުއަށް ރިޢާޔާތިކޮށް އޭގައިވާ ކަންތައްތަކާމެދު އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައި މިވާ ނިންމުމުގައްގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައާނުވާކަމަށެއިސްތިއުނާފުކުރ ފަރާތުން ބުނެފައިވާއިރު، އިސްތިއުނާފުކުރެވޭ މައްސަލައިގެ 'މައްސަލަ ނިމުނަ ގޮތުގު ޚުލާސާ ރިޕޯޓު' ގ6 ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ، މި ލިޔުމަކީ މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތް ވަޒް ފާއިން ވަކިކުރެވުނު ފަހުން ދީފައިވާ ލިޔުމަކަށްވެފައި، މި ލިޔުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމަކީ، މައްސަލަ ހުށަހެޅާފަރާތްވަޒީފް އިނ ވަކިކުރެވުނީ ސަބަބު ގުޅުންހުރި ކަންތައްތަކަށް ނުވާތި، މިލަޔުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާފަދަ ފިޔވަޅެއ މައްސަލް ހުށަހެޅި ފަރާތާމެދު އަޅާފައިވާކަން އެނގެން ނެތަތީ، ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަންގެ ނަންބަރ 188-ER/INDIV/2021/188 އަމިއްލަ މީހުން ފޮނުވާ ސިޓީގެ ޖަވާބު ގައް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމަކީ އެ މައްސަލައިގެ ތެރެއިން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ކަންތައްތަކެއް ނޫންކަމަށެވެ.
14ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްއިން މައްސަލަ ނިންމެވުމުގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާއި އެކު މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމަށްފަހުގައި ކަމަށީކަނޑައަޅެފައިވަނ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ23 ވަން މާއްދާގަ މަފްހޫމާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގްސިވިލ ސަރވިސް ކޮމިޝަން (މޯލްޑިވްސ ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސް) ވ. އަޙްމަދު ވާޞިފްޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވ އުޞޫލުތަކާއި ޚިލާފަށްކަމަށާއި، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތާވަޒީފާއިން ވީކިކުރުމުގައި އިޖުރުއްޢަދުލިވެރިކަނ ޤާއިމުކުރެވިފައާވާކަމަށް ވަޒީފާއްބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލީއިންކަނޑައަޅާފައިވަންރަނގަޅަށާނޫންކަމަށ އިސްތިއުނާފުކުރާ ދެވަނަ ނުކުތާ އަދި ހަތަރުވަނަ ނުކުތާގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.
15ޕްރިސިޑެންސް 2މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެންކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނީގައ އެކަށައަޅާފައިވާ ނިޒާމަކު،މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ލާޒިމް އިޖުރާއަތު ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ފުރިހަމަކުރިތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ބެލުމެވު. މިގޮތުން، ނޯޓިހެއް ދިނުމަކާ ނުލައި،މުވައްޒަފަކު އޭނާގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނެ ޙާލަތުތައް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ23 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވ. އެއީ، ވަޒީފާގައި އިތުރަށް ބެހެއްޓުމުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ނުވަތަ ވަޒީފާ އަދާކުރާ ތަނަށް ގެއްލުންތަކެއް ލިބިދާނެކަމަށް ފެނުނި ؛ އަދ ޚިޔާނާތެއް ވެފައިވުނއެވެ.
16މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމާއި ގުޅިގެނި،އެ މުވައްޒަފަކު ހުށަހަޅާ ޝކުވާއެއ ނުވަތް ދަޢުވާއެއްގައޭއެ، މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކޮށް ދިނުމަކީ ވަޒީފާދާފަރާތުގ ޒިންމއެކެވެ.އަދި ހަމައެއާއެކު މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާގައި އިތުރަށް ބެހެއްޓުމުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށްނުވަތ ވަޒީފާ އަދާކުރާ ތަނަށް ގެއްލުންތަކެއް ލިބިދާނެކަމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ބަލް،އ މުވައްޒަފެއްގެ މަސައްކަތުގެ އަޚްލާޤު ރަނގަޅު ނޫންކަމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ނިންމުމުގްއި،އެ ނިންމުމަށް ވާޞިލުވުމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ތަޠުބީޤު ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/2 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު)ގ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/2 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގ27 ވަނަ މާއްދާ ކުރި ހަމައަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމައަކަށްވާންޖެހޭނެއެވެ.މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރަން ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ނިންމި ނިންމުން ބިނާކުށްފައިވާ ކަންކަމުގެ ނުވަތަ ތޮހީމަތުތަކުގެ ދޮގުތެދު ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ސާބިތުކޮށްދޭންޖެހޭނެ،މިބާވަތުގެ މަދަނީ މައްސަލަތަކުގައި ޝަރީޢަތުން ހެކި ވަޒަންކުރާ މިންގަނޑު ކަމުގައިވާ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުންނެވެ.
17ޕްރިސިޑެންސް 3ނޯޓިހެއް ދިނުމަކާ ނުލައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނެކަމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގަ (ހ) އާއި
(ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާފަދަ ސަބަބެއް އޮތްކީމަށް ބެލެވޭނެ ޙާލަތްތައް ތަފްޞި ލީ ގޮތެއްގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުނ ނިންމާފައިވަ އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު ވ. ހައުސިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް ޤަޟިއްޔާގައ އަންނނިވި އިބާރަތުން ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވ. "ނޯޓިހެއް ދިނުމަކާ ނުލައި މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ ދެ ޙާލަތެއްގައި ކަމަށާއު، އެއު ފާޅުކަން ބޮޑިޣައިރ ސުލޫކީ ޢަމަލެއް ކުރުމާއެ، ޚިޔާނާތެއް ވެފައިވުމެވު.އަދި ކޮންމެ ކޮންމެ ޣައިރުސުލޫކީ ޢަމަލެއްގައި ނޯޓިސް ދިނުމަކީ ނުލައި މުވައްޒަފު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން ހުއްދަނުވެދާނެ ކަމަށާއި،ނަމަވެސަފާޅުކަނ ބޮޑް ޣައިރު ސުލޫކު ޢަމަލެއްގައި ނޯޓިހެއް ދިނުމަކާ ނުލައި މުވްއްޒަފިވަޒީފާއިނ ވަކިކުރެވިދާނެ ކަމަށާއު،ފާޅުކަން ބޮޑް ޣައިރީސުލޫކ ޢަމަލަކަށްވާނަ، މުވައްޒަފ ކުރު ޢަމަލަކީ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި އޮންންންޖެހޭ ވަޒީފާގެ ގުޅުން އެއްކޮށެކެނޑޭ މިންވަރުގެ ސީރިއަސް ޢަމަލެއް ކަމަށްވާނަމަ ކަމަށެވެ".
18ޕްރިސިޑެންސް 4ޖިނާއީ މައްސަލަތައް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރުމަށް އޮންނަ މިންގަނޑާއި، މީހެއްގެ މައްޗަށް އިދާރީ ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަށްޓަކައި ކަމެއް ސާބިތުވީ ކަމަށް ކަނޑައަޅާ މިންގަނޑުތައް ތަފާތެވެ. އޮގުތުން ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން ހައްދުގެ މައްސަލަތައް ފިޔާވާ އެހެން މައްސަލަތަކުގައި ޝަރް ޢަތަށ ކުށެއް ސާބިތުވިކަމަށް ބަލް މިންގަނޑަކީ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތުނ (Beyond reasonable doubt) ކަމާއި، މަދަނީ އަދި އިދާރީ ފިޔަވަޅެއް އެޅުމުގައި ކަމެއްސާބިތުވިކަމަށ ބަލް މިންގަނޑަކީ ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތައް ވަޒަންކޮށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު A/321-201/HC ޤަޟިއްޔާ ދިވެހިރާއްޖޭގު ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 2014/SC-A/27 )އިސްމާއީލް މަސްޢޫދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް)އިސްމާއީލް މަސްޢޫދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް) ބަލާއިރު، ބޮޑަށް ބުރެވެވޭ ގޮތެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްކަން (Balance of Probabilities) އެނގެއެވެ. އަދ މީހަކު ޖިނާއީ ކުށެއްކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި އޭނާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ ޙާލަތުގައި އޭނާގެ މައްޗަށ ތުޙުމަތުކުރެވިފައިވާ ކަމަކާއި ގުޅިގެން ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ބަލަންޖެހޭނީ މަދަނީ އަދި އިދާރީ ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަށްޓަކައި އެކަން ސާބިތުވާން އޮންނަ މިންގަނޑުންނެވެ.
19އިސްތިއުނާފު ކުރެވިފައި މިވާ މައްސަލާގައީއިސްތިއުނާފުކުރ ފަރާތާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވިފައިވަނީ، އިސްތިއުނާފުކުރް ފަރާތާ ގުޅޭގޮތުން ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައަކާއި ގުޅިގެން މިނިސްޓްރްއޮފްއިސްލާމިކ އެފެއާޒް އިނުހިންގި ތުޙްޤީޤި ގައި، އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނުގެ މައްސަލަ ނިންމިގޮތް އެންގި ލިޔުމުގައި އިސްތިއުނާފުކުރެ ފަރާތުގާ މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރެވުނު އަމަލާއ ގުޅިގެނި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް އުޤޫބާތުގަ513 ވަނާމި އްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ޖިނާޢީ ދަޢުވާކުރުމަށް އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމް ޝަނުން، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ފޮނުވުމަށް ނިންމާފައިވާކަމަށް އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނުގެ ރިޕޯޓުގައި ބަޔާން ކޮށްފައިވާތީ، އެކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް،އިސްތިއުނާފުކުރ ފަރާތާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒްއަށި ފެންނަ ފެނުމާއި ގުޅިގެންކަން އެނގެއެވެ.
20އިސްވްބަޔާންކުރެވުނު ކަންތައްތަކަށް ބަލާއިރު، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވިފައިވަނީ، އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނުން ކޮށްފައިވާ ތްޙްޤީޤަށ ރިޢާޔަތްކޮށް މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒިއިނ ކޮށްފައިވާ އިދާރީ ތަޙުޤީޤަށް ބިނެ ކޮށް،އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ކޮށްފައިވާ ކުށުގަ ޢަމަލޭބޮޑަށް ބުރް ވެވޭ ގޮތެއްގެ މައްޗަށ ބިނާކޮށް (Balance of Probabilities) ސަބިތުވިތީކަން އެނގެއެވެ. އާދްއެފަދަ ފަރާތެއް ވަޒީފާގައި ބަހައްޓައިގެން އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތަށް ގެއްލުންތަކެއް ލިބިދާނެކަމަށް ބުރަވެވޭތީ، ވަޒީފާއިން އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނުގެ ނަންބަރު 2020/788-R(PIRU)-123، C4/142/2020/06-123( 21 ސެޕްޓެންބަރު 2020) މައްސަލަ ނިންމިގޮތް) މައްސަލަ ނިންމިގޮތް އެންގި ލިޔުން. ވަކިކުރުމަށް އެކަށޭނެ ސަބަބެއް އޮވެ، މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައިޤް އިމުކުރަންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމަށްފަހުގައކަނ ބަލަންޖެހެއެވެ.
21އެހެންކަމުން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރެވިފައްވާ ޖިނާޢީ މައްސަލަ ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުން، އެފަރާތުގެ މައްޗަށް ޖިނާއީ ކުށް އަދި ސީބިތާނުވާކަމަށް ނިންމާފައިވުމަކީ، އެއީ އިސްތިއުނާފުކުރ ފަރާތާމެދު އަޅާ އިދާރީ ފިޔަވަޅެއްގެ ދަށުން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް ވަޒިފާއިންވަކޫ ނުކުރެވޭނެ ސަބަބެއް ންނެވެ.ވުމާއެކު،ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލިއިނ މައްސަލް ނިންމެވުމުގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާއި އެކު މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމަށްފަހުގައ ކަމަށު ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ23 ވަނަ މާއްދާގެ މަފްހޫމާއި ޚިލާފަށް ކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ.
22އީ ސްތިއުނާފީހަތަރުވަނ ނުކުތާއަކީ، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލ އިން މައްސަލް ނިންމމު ގައި، އިސްތިއުނާފ ކުރް ފަރާތާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި އިޖުރާއީ ޢަދުލީވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވާކަމަށާކަނޑައަޅާފައިވަނ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުންތަކަށާއި، މައްސަލައާ ގުޅިގެން ހުށަހެޅިފައިވާ ލިޔުންތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ކަމަށް ބުނެ ފާހަގަކުރި ނުކުތާއެވެ.
23ޕްރިސިޑެންސް 5މޭ ނުކުތާގައި އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ފާހަގަކުރި މައިގަނޑު ކަމަކުމުވައްޒަފަކަށ ޖަވާބުދާރީވުމަށް ދެވޭ ފުރެޞަތުގައި، އިމުވައްޒަފަކު އެދިއްޖެނަމަ، އެ މުވައްޒެފަކު ކަނޑައަޅާ މީހެއްގެ އެހީތެރުކަން ހޯދުމުގެ ފުރުޞްތުއެމީހަކަށް ދޭންޖެހޭނެކަމަށީދިވެހިރާއްޖޭގ ހައިކޯޓުގެ އަޙްމަދު އަސްލަމް ވ. އަޕަރ ސައުތު ޔުޓިލިޓީސ ލިމިޓެޑް ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑއަޅާފައިވާއިރު، މި މައްސަލާގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ޤާނޫނ ވަކީލެއްގެ ފުރުޞަތަކަށް އެދިފައިވަނިކޮށް އެ ފުރްޞާތު ދިނުމެއްނެތި ޖަވާބުދާރީވެސ ނުވަނީސް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ.
24އީޖުރާއީ ޢދުލުވެރިކަމަކު،މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން އޭނާގެ މައްޗަށް ތުހޫމަތ ކުރެވުނު ކަމުގެ މަޢުލމާތ އޭރަކު ދެވެން ހުރި މިންވަރަކުން ދިނުމާއެކު، އ ކަންކަމަށް ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރެޞތު އ މުވައްޒަފަކަށް ދިނުންކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. އާދަމް ޒަމީލް ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވެއެ ވެ.
25އުންމޫއިޞުލަކުން ބަލާއރި، މުވައްޒަފަކާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ނިންމުމުގެ ކުރާނެ،އެކަމާމެދު ވާހަކު ދައްކާ ޖަވާބުދާރީވާ، ދިފުޢަވުމުގެ ފުރުޞީތ ދޭންޖެހޭކަމު، އިންސާފު natural) (justiceގެ ހަމެއިނަ ބަލާއިރް މުހިންމު އަދި ކަންކުރަން ޖެހޭގޮތެވ.
26އާސްތިއުނާފްކުރުފަރާތ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވޭތޯ ވަޒަންކުރުމަށް މި މައްސަލައިގެ ވާޤިއާތަށް ނަޒަރުކުރާއިރު، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ތަހި މަތު ކުރެވުނު މައްސަލްއާއ ގުޅިގެން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ޖަވާބުދާރީވުމަށް އީމެއިލްއުއުފޮނުވާފައިވާކަމާއި، އެ މެއިލްއަށް އިސްތިއުނާފ ކުރެ ފަރާތުން ޖަވާބެއް ދީފައިވާކަން އެނގެން ނެތެވެ. އަދި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ޖަވާބުދާރީވުމަށް ފޮނުވުން މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒްގެ ޖަވާބުދާރީވުމުގަފުރިޞުތުގައި، މުލިޔުމުގައ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ މައްޗަށް ތްހީ މަތު ކުރެވިފައިވާ ކަންކަން ތަފުޞި ލުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އަދ 08 ނޮވެންބަރު 2020 ގައު އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ކުރެވުނު ތްހުމަތުތަކ ގުޅިގެނާ ޖަވާބުދާރީވުމަށް ފުރްޞތު ދެވިފައިވާކަމާއ މި މުއްދަތު ތެރޭގައި ޖަވާބުދާރީވެފައި ނުވިނަމަވެސް މުވައްޒަފުގެ މައްޗަށް އެޅުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވް ފިޔަވަޅާ ތަންފީޒުކުރެވޭނެކަން ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.އެހެންނަމަވެސް، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ލިބިފައިވާ މި ދެ ފުރުޞުތުގައިވެސ އެފަރާތަށް ކުރެވުން ތްހެ މަތުތަކ ގުޅިގެނާ ޖަވާބުދާރީވެފައިވާކަނ އެނގެން ނެތެވެ.އަދިމީގެ އިތުރުންވެސް، ހިއުމަން ރިސޯސް މ ނޭޖްމަންޓް އެނެޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓެކޮމޓީގ 2020 ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/68 ޤަޟިއްޔާ މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒްގެ ނަންބަރު 11/JF/2020-A4/138-142 ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރު ޞތ ވަނަ އަހަރުގެ15 ވަނބުއްދަލުވުމުގެ ޔައުމިއްޔާއަށް ބަލާއިރު، އިސްތިއުނާފުކުރު ފަރާތަށް ކުރެވުނު ތަމަތާހ ގުޅިގެން، މައްސަލައިގެ އިދާރީ ތީޙާޤީޤެއ ހިންގުމަށް އެޗް.އާރް.އެމް.ޑީ ކޮމެޓީގެ ޕްރްސަނަލް ޕެނަލ އިނާ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރްތުގެ ބަޔާނެއް ނެގުމަށް ބޭނުންވްތީ، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ ބަޔާން ނެގުމަށް 27 ސެޕްޓެންބަރު 2020 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެނެ03 ފަހަރެއްގުމަ ތިން ފުރުޞެތާދެވިފައިވާނ ކަމަށާއި، ޤުނޫނީ ވަކީލެއް ބޭނުންވާކަމަށް ބުނުމުން އަފުރުޞަތެވެސ ދެވިފައިވާކަން ފާހަގަކޮށްފް އިވިއެވެ. އެހެންކަމުނ މި މައްސަލާގައްކަންހިނގާފައިވަގޮތަށް ބަލާއިރު،އިސްތިއުނާފ ކުރު ފަރާތްވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރްނ އެފަރާތާވަޒީފާއިނ ވަކިކުރުމަށް މެދުވެރިވި ސަބަބާއި ގުޅޭގޮތުން އެފަރާތުސުވާލުކޮށް،ޖަވާބުދާރީވުމަށް ދެވުނު ފުރަޞިތުގައި އެފަރާތުން ކަނޑައަޅާ މީހެއްގެ ނުވަތަ ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެއާއުކަށީގެންވ ފުރްޞތު ލިބިފައިވާކަން އެނގެން އޮތުމުން،މ މައްސަލައިގައި އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތާ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އިޖުރއާ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމަށްފަހުގައ ކަމުގައި އަހުރެން ދެކެމެވެ.
27އިސްތިއުނާފީ ތިންވަނަ ނުކުތާގައި، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނ އިން ވަކް ތަފާތު އުޞޫލަކުން ޢަމަލުކޮށްފައިވަނިކޮށް، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް އިން މައްސަލަ ނިންމެވުމުގައި، އެކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައި ނުވަނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގް4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޚިލާފަށްކަމަށް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބުނެފައިވެއެވެ.
28ޕްރިސިޑެންސް 6އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރީތީ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނަ،އިސްތިއުނާފ ރައްދުވު ފަރާތުން ކުރި އިދާރީ ތިޙްޤީޤަކާއ ގުޅިގެން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް ކުށެއް ކޮށްފައިވާކަމަށް ސާބިތުވާތީ، ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ ގޮތެއްގެ މައްޗަށ Probabilities) of (Balance ބިނާކޮށުވެ.އިސްތިއުނާފުކުރ ފަރާތުގާ މައްޗަށް ތަހްމަތު ކުރެވުނުފަދ ކަންކަމާ ގުޅިގެނަނުވަތްއެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނުން ކޮށްފައިވާ އެހެން ތްޙޤީޤުތަކަށ ބިނާކޮށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތްގެ ނަންބަރު 06/JF/2018-ES/138-23 ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުސަތު ދާޢަވާކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ފޮނުވާފައިވިމައްސަލަތަކާއި، އިސްތިއުނާފު ކުރެވިފައި މިވ މައްސަލާގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތް ތަފާތުކަމަށް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން މ ނުކުތާގައި ބުނެފައިވީނަމަވެސް،އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނުން ތަޙަޤީޤުކުރާ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައި ނުވަތަ އެ ކޮމިޝަނުން ތުޙިޤީޤާކުރ މައްސަލަތަކާ ގުޅިގެނާ ދަޢުވާކުރުމަށް ޕްރޮސުކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ފޮނުވި ކޮންމެ މައްސަލައަކާއި ގުޅިގެން، ކުށުގެ ތަހމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައި އެދިނުވުމަކީ، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ކުޅަ ޢަމަލުގާމައްޗަށް ބަލައި އެފަރާތް ވަޒްފއިން ވަކިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް އޮތި ޤާނޫން ހުރަހެއް ކަމަކަށް ނުބެލެވެއެވެ.އެހެންކަމުން، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގް4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކޮށްފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ.
29އެހެންކަމުން،އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ކަންކަން އެހެން ހުރުމުނެވަޒީފާއާބެހުޓްރައިބިއުނަލްގ ނަންބަރ 157/VTR/2021 މައްސަލަނިމިފައިވާގޮތް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތް ނުވާކަމަށްބުނެ އ މައްސަލަ އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް އެދި […] / އިބްރާހީމް ޢަބްދެﷲ ސްޢީދުގުފަރާތުނ ހުށަހަޅާފައިވާ ނުކުތާތަކުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، އެ މައްސަލައިގެ ނިންމުމަށް ބަދަލް ގްނަނަނެޖެހޭފަދ ޝަރުޢީ ނުވަތަ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް އޮތްކަމުގައި އަހުރެން ނުދެކެމެވެ.
30އިސްފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދުގެ ރައުޔަށް އަހުރެން ތާއީދު ކުރަމެވެ.
31އިސްފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދުގެ ރައުޔަށް އަހުރެން ތާއީދު ކުރަމެވެ.
32މާޤަޟިއްޔިދިވެހިރާއްޖޭގ ހައިކޯޓުގައެޙުކުމްކުރުމުން،ދިވެހިރާއްޖޭގިސުޕްރީމިކޯޓުގައާމެޤަޟިއްޔ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެޙައްޤްމައްސަލައިގްޚަޞްމުންނަށ ލިބިގެންވެއެވެ. އާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުނ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓަށް މައްސަލަ އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ހުށަހެޅޭނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުން ނިންމުން ނިންމާތާ 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައެވެ.މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓް ޙަވާލުކޮށްފައިނުވާނަމަ، އިސްތިއުނާފ ކުރުމުގެ މުއްދަތު ގުނަން ފަށާނީ ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓު ޙަވާލުކުރި ތާރީޚުން ފެށިގެންނެވެ.އެހެނަސް، ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓުގެ ޚުލާޞާއަށް ބިނާކޮށްވެސް އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހެޅިދާނެއެވެ.
ދެންފަހެ، އިސްވެ ބަޔާންވެދިޔަ ކަންކަން އެގޮތަށް ހުރުމާއެކު، ވަޒީފާއާބެހުޓްރައިބިއުނަލްގ ނަންބަރ 157/VTR/2021 މައްސަލަ ނިމިފައިވާގޮތް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތް ނުވާކަމަށްބުނެ އ މައްސަލަ އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް އެދި […] / އިބްރާހީމް ޢަބްދެﷲ ސިޢީދުގީފަރާތުނ ހުށަހެޅް އިސްތިއުނާފ ނުކުތާތަކުގެ މައްޗަށ ރިޢާޔަތްކޮށް،ވަޒީފާއާބެހާ ޓްރައިބިއުނަލުނާނިންމްފައިވުނިންމުމަށ ބަދަލު މި ކަމުގައި ދެވޭ އިސްތިސްނާ މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު (ޤާނޫނ ނަންބަރު 2021/ 32(ގ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައި ބަޔާންކުރެއެވެ. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/ 32)ގ284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/ 32)ގ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/ 32)ގ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ 4 ވަނަ ނަންބަރު
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 513 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/SC-A/27 (އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/68 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. އާދަމް ޒަމީލް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓު: ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން (މޯލްޑިވްސް ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސް) ވ. އަޙްމަދު ވާޞިފް
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު A/321-201/HC (ނަންބަރު ސާފުނޫން) / އަޙްމަދު އަސްލަމް ވ. އަޕަރ ސައުތު ޔުޓިލިޓީސް ލިމިޓެޑް
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ 205/VTR/2021
- ބެންޗު
- ޙުސައިން ޝަހީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޙުސައިން މަޒީދު
- ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
- ޙުސައިން ޝަހީދު · ތާއީދުކުރެއްވީ: މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް