ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-A/120
ޙުސައިން ޞަބާހް ވ. އަލްރިޤަޢާއި ވަލީދު ޢަބްދުﷲ އޭ، 2018/HC-A/120
Hussain Sabaah v. Alriqaaai Valeedhu Abdhuﷲ A 2018/HC-A/120 (2018/HC-A/120, High Court of the Maldives, 15 November 2018)
ޙުސައިން ޞަބާހް ވ. އަލްރިޤަޢާއި ވަލީދު ޢަބްދުﷲ އޭ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
10,000 ޑޮލަރާއި ފައިދާގެ ގޮތުގައި 9,600 ޑޮލަރާއެކު 19,600 ޑޮލަރު ދައްކަންޖެހޭކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 1 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދައްކަން ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ސައުދީ ރައްޔިތަކު، ވިޔަފާރި އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން އަނބުރާ ދައްކާގޮތަށް ދިން ފައިސާއާއި ފައިދާއާއި ޖޫރިމަނާ (ޖުމްލަ 31,815 ޑޮލަރު) ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ. ދަޢުވާލިބުނު ފަރާތް އެއްބަސްވުމަށާއި ސޮއިއަށް އިންކާރުކޮށް، 10,000 ޑޮލަރު ލިބުނުކަން ޤަބޫލުކޮށް، އޭގެ ބަދަލުގައި ލޯންޗެއް ޙަވާލުކުރިކަމަށް ބުންޏެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހަރުދަނާ ކިތާބީ ހެކި ނެތި ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 5 އަދި 6 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ނިންމި ކަމަށާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/02 ގައިވާ ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރައިގެ އުޞޫލާ ޚިލާފުވި ކަމަށާއި، ލޯންޗް ޙަވާލުކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ހެކިން ޙާޟިރުނުކޮށް ނިންމި ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ވިޔަފާރީގެ އެއްބަސްވުމަށް ބިނާކޮށް ފައިސާއާއި ފައިދާއާއި ޖޫރިމަނާ ހޯދުމުގެ ދަޢުވާއެއްގައި، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް އިންކާރުކުރާ އެއްބަސްވުމެއް ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރައާއި، ދަރަނި ނެގިކަން ޤަބޫލުކުރާ ފަރާތުން ފައިސާ އަނބުރާ ދެއްކިކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭނީ ކާކުތޯއާއި، ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރުމުން ދަށުކޯޓުގެ ޝަރީޢަތް ޞައްޙަނުވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ބައެއް ބަދަލުކުރި (ފައިދާގެ 9,600 ޑޮލަރު ބާޠިލުކޮށް، 10,000 ޑޮލަރު ދައްކަން ޙުކުމްކުރި)
އެއްބަސްވުން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ދަޢުވާކުރި ފަރާތުން އުފުލާފައި ނުވާތީ ފައިދާގެ ބައި ސާބިތުނުވާކަމަށާއި، 10,000 ޑޮލަރު ލިބުނުކަން އިޢުތިރާފުވާތީ އަނބުރާ ދެއްކިކަން ސާބިތުކުރަންޖެހޭ ދަރަނިވެރިޔާއަށް، ތިންވަނަ ކުންފުންޏަކާ ވެފައިވާ ލިޔުމަކުން އެކަން ސާބިތުނުވާކަމަށާއި، ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރުގެ ތަޤްދީރީ ބާރުގެ ތެރޭގައި ކުރެވުނު ކަމެއްކަމަށް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޢާއްމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން މަދަނީ ޚުޞޫމަތްތަކުގައި ޘާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ. ދަޢުވާ ބިނާކޮށްފައިވާ އެއްބަސްވުމަކަށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް އިންކާރުކޮށް އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކޮށްފައި ނުވާކަމަށް ބުނާނަމަ، އެ އެއްބަސްވުން ސާބިތުކޮށް ދަލީލު ދެއްކުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭނީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތެވެ. (03 (ނ))
- އިނގިލީގެ ނިޝާން ޖަހާފައިނުވާ، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް އިންކާރުކުރާ ލިޔުމެއްގެ ޞައްޙަކަން ސާބިތުކުރުމަށް ލިޔުމުގައި ސޮއިކުރި ހެކިން ޙާޟިރުކޮށްދިނުމަށް ނުވަތަ ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޢަމަލުކުރުމަށް އެދިފައި ނުވާނަމަ، އެ ލިޔުމަކީ ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްކަން ސާބިތުވާ މިންވަރުގެ ހެއްކެއް ނޫނެވެ. (03 (ނ))
- ދަޢުވާއެއްގައި އެއް ޚަޞްމު އަނެއް ޚަޞްމާ ކުރިމަތިކުރާ ދަފްޢު ޘާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭނީ އެ ދަފްޢު ކުރާ ފަރާތެވެ. އަނބުރާ ދައްކާގޮތަށް ފައިސާ ލިބުނުކަން އިޢުތިރާފުވާ ފަރާތުން، އެ ފައިސާ އަނބުރާ ދެއްކިކަން ސާބިތުކުރަންޖެހެއެވެ. (03 (ރ))
- ދަރަނި އަދާކުރުމުގެ ގޮތުން ހުށަހަޅާ ލިޔުމަކީ، ދަރަނިވެރިޔާއާ ނޫން ތިންވަނަ ފަރާތަކާ ވެފައިވާ، އަދި އޭގެ އެއްވެސް މާއްދާއަކުން ދަރަނީގެ ބަދަލުގައި ވެވޭ އެއްބަސްވުމެއްކަން ނޭނގޭ ލިޔުމެއްނަމަ، އެ ލިޔުމަކުން ދަރަނި އަދާކުރިކަން ސާބިތުނުވެއެވެ. (03 (ރ))
- ޝަރީޢަތަށް ހެކިން ޙާޟިރުކުރުމަކީ ހުށަހަޅާ ސަބަބުތަކަށް ބަލައި ފަނޑިޔާރުގެ ތަޤްދީރީ ބާރުގެ ތެރެއިން ނިންމޭނެ ކަމެކެވެ. ލިޔުމުން ސާފުކޮށް ފެންނަން އޮތް ކަމެއްގެ އިދިކޮޅު ސާބިތުކުރުމަށް ހެކިން ޙާޟިރުކުރަން އެދުމުން އެ ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރުމަކީ ދަށުކޯޓުގެ ޝަރީޢަތް ޞައްޙަ ނުވާނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (03 (ބ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 76/24 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/02 ނަންބަރު ޤަޟިއްޔާ (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް