ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/475
ޙަބީބް ޒާހިރު ވ. މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލް، 2016/HC-A/475
Habeeb Zahir v. Male Sitee Council 2016/HC-A/475 (2016/HC-A/475, High Court of the Maldives, 13 November 2018)
ޙަބީބް ޒާހިރު ވ. މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމީ، މުސްތަޤުބަލުގައި ލިބިދާނެ ކަމަށް ބުނާ އާމްދަނީގެ މައްޗަށް ބަދަލު ނަގައިދެވޭނެ ހަމައެއް ނެތުމާއި މުސާރައާއި ކުލި ޘާބިތުނުވާތީ، އެދުނު ބަދަލު ނަގައިނުދެވޭނެ ކަމަށެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް މާލޭގެ މަގުތަކުގައި 3 ބައިސްކަލުގައި އައިސްކްރީމް ވިއްކަމުން ދަނިކޮށް، 21 ޖުލައި 2011 ގައި މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލުން އެ މަސައްކަތް ހުއްޓުވިއެވެ. އެ ހުއްޓުވުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއްކަމަށް ކުރިން ކަނޑައެޅިފައިވާއިރު، 217 ދުވަހުގެ އާމްދަނީ، މުސާރަ އަދި ކުލީގެ ގޮތުގައި 1,189,882.61 ރުފިޔާ ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހެކި ވަޒަންކުރުމުގައި ޢާންމު އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުވެ، ކަންހިނގި ގޮތާ ޚިލާފު ނުކުތާތައް ފާހަގަކޮށް، ކުރިން ކުރެވިފައިވާ ޙުކުމްތަކާ ޚިލާފަށް ހުއްޓުވުމަކީ ޤާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިން ކުރި ކަމެއްކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ފާހަގަކުރި ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލުން ޤާނޫނީ ބާރެއް ނެތި އައިސްކްރީމް ވިއްކުމުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓުވުމުގެ ސަބަބުން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދެވޭނެ ހަމައެއް ނެތްކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުން ޞައްޙަތޯ، އަދި ބަދަލު ނަގައިދެވޭނަމަ އޭގެ މިންވަރު ކަނޑައަޅަންވީ ގޮތް.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް، 405,000 ރުފިޔާ ބަދަލު ނަގައިދިނުމަށް ޙުކުމްކުރި
ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނީ ޞައްޙަކަން ކުރިން ފައިޞަލާވެފައިވާތީ ބަލަންޖެހޭނީ ގެއްލުމާއި މިންވަރު ކަމަށާއި، މުސާރައާއި ކުލި ޘާބިތުނުވިނަމަވެސް ވިއްކުމުގެ ޝީޓްތަކުން ދުވާލަކަށް 4,500 ރުފިޔާ ލިބުނުކަން އެނގޭތީ، އެ ރޭޓުން 90 ދުވަހުގެ ބަދަލު އެކަށީގެންވާ އަދުލުވެރި މިންވަރު ކަމަށް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކުރިން ކޮށްފައިވާ ޤަޟިއްޔާތަކުގައި (ސިވިލް ކޯޓުގެ 1748/Cv-C/2011 އަދި ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/295) މަސައްކަތް ހުއްޓުވީ ޤާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިން ނޫންކަން ކަނޑައަޅާ، އެ ނިންމުމަކަށް މަތީ ކޯޓަކުން ބަދަލެއް ގެނެސްފައި ނުވާނަމަ، ފަހުން ހުށަހަޅާ ބަދަލު ހޯދުމުގެ ދަޢުވާގައި ފައިޞަލާކުރަންޖެހޭނީ ގެއްލުން ޘާބިތުވޭތޯ އަދި ގެއްލުމުގެ މިންވަރާ މެދުގައެވެ؛ އެ ދަޢުވާގައި ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނީ ޞައްޙަކަމަށް އަލުން ބަލައި ނުވާނެއެވެ. (3-ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަދަނީ ޢަދުލު ނިޒާމުގައި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދިނުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ވަކި އުޞޫލުތަކެއް ކަނޑައެޅިފައި ނުވާއިރު، ބަދަލުގެ މުއްދަތު ކަނޑައެޅުމުގައި ގެއްލުން ލިބުނު ފަރާތުން އެކަށީގެންވާ އަވަސް މިނެއްގައި އެކަށީގެންވާ މަސައްކަތްކޮށްފައިވުމަށް ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެއެވެ. (3-ރ؛ 2013/HC-A/218)
- ގެއްލުމުގެ މިންވަރު ކަނޑައަޅާނީ މަދަނީ މިންގަނޑުން ޘާބިތުކޮށްދެވޭ އާމްދަނީއެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ބުއްދީގެ ހަމަތަކުގެ މަތިން ޤަބޫލުކުރެވޭ މިންވަރަކަށެވެ. ބަދަލުގެ މިންވަރު ކަނޑައަޅަންވާނީ ޝަރީޢަތުގައި ޘާބިތުކޮށްދޭ ގެއްލުމުގެ މިންވަރުގެ މައްޗަށެވެ. (3-ރ؛ 2013/HC-A/218)
- ގެއްލުމުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި މުވައްޒަފުންގެ މުސާރައާއި ތަނުގެ ކުލި ހޯދަން އެދޭނަމަ، އެ މުވައްޒަފުން އެ މަސައްކަތުގައި ގެންގުޅުނުކަމާއި، މަސައްކަތް ހުއްޓުވުމަށްފަހުވެސް އެމީހުންނަށް މުސާރަ ދޭންޖެހުނުކަމާއި، ކުއްޔަށް ހިފި ތަނަކީ އެ މަސައްކަތަށް ބޭނުންކުރި ތަނެއްކަން ޘާބިތުކޮށްދޭންޖެހޭނެއެވެ؛ އެކަން ޘާބިތު ނުވާނަމަ އެ ބައިތަކުގެ ބަދަލު ނަގައިނުދެވޭނެއެވެ. (3-ރ)
- ދަޢުވާގައި އެދުނު މިންވަރަށް ގެއްލުން ޘާބިތުނުވިނަމަވެސް، ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް މަސައްކަތް ހުއްޓުވުމުގެ ސަބަބުން އާމްދަނީ ނުލިބުނުކަން އެނގޭނަމަ، އެކަށީގެންވާ އަދުލުވެރި މިންވަރުގެ ބަދަލެއް ލިބެންޖެހޭނެއެވެ؛ އެގޮތުން ޘާބިތުކޮށްދެވުނު ދުވާލަކަށް ލިބޭ އާމްދަނީގެ ރޭޓުން އެކަށީގެންވާ މުއްދަތަކަށް (90 ދުވަސް) ބަދަލު ކަނޑައެޅިއެވެ. (3-ބ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 19 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 37 ވަނަ މާއްދާ
- ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/218 ނަންބަރު ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/295 ނަންބަރު ޤަޟިއްޔާ
- ސިވިލް ކޯޓުގެ 1748/Cv-C/2011 ނަންބަރު ޤަޟިއްޔާ
- ސިވިލް ކޯޓުގެ 1318/Cv-C/2012 ނަންބަރު ޤަޟިއްޔާ
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް