ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2021/HC-A/301
ފިއުލް ސަޕްލައިސް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މުޙައްމަދު ޙާޝިރު، 2021/HC-A/301
Fuel Supplies Maldives Private Limited v. Mohamed Haashiru 2021/HC-A/301 (2021/HC-A/301, High Court of the Maldives, 30 January 2023)
ފިއުލް ސަޕްލައިސް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މުޙައްމަދު ޙާޝިރު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްނުކުރާތީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ވަކިކުރުމެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 29 (ހ) (1) ގެ ދަށުން ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢަކޮށް ވަކިކުރި ދުވަހުން ފެށިގެން މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް ދިނުމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމި.
ތެޔޮ ސަޕްލައިކުރާ ކުންފުންޏެއްގެ ބާޖެއްގައި ކްރޫއެއްގެ ގޮތުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރި މީހަކު، ރިސޯޓަކަށް 60,000 ލީޓަރު ތެޔޮ ޑެލިވަރީކުރިއިރު ގާތްގަނޑަކަށް 8,000 ލީޓަރު ތެޔޮ މަދުވި މައްސަލައެއްގައި ބަޔާނެއް ނަގައި، ބާޖުގެ ކެޕްޓަނާއި ފަޅުވެރިންނާއެކު ނޯޓިސް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ.
ކުންފުނީގެ ބަހުސަކީ ޓްރައިބިއުނަލުން ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑަށްވުރެ ހަރުކަށި މިންގަނޑެއް ތަޠުބީޤުކުރިކަމާއި، ތުހުމަތު އަންގައި ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާކަމާއި، އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާއިރު ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމާއި ބަދަލުގެ މިންވަރު މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކާ ޚިލާފުކަމެވެ. މުވައްޒަފުގެ ބަހުސަކީ ޑެލިވަރީގެ ޒިންމާތައް އޮތީ ކެޕްޓަނަށްކަމާއި، ކެޕްޓަންގެ އިރުޝާދަށް ތަބާވިކަމެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ތެޔޮ ޑެލިވަރީއެއްގައި ތެޔޮ މަދުވި މައްސަލައެއްގައި ނޯޓިސް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ބާޖު ކްރޫއެއްގެ މައްސަލައިގައި، ވަކިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮތްތޯ ބެލުމުގައި ޓްރައިބިއުނަލުން ތަޠުބީޤުކުރި މިންގަނޑަކީ ޞައްޙަ މިންގަނޑެއްތޯއާއި، ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކޮށްފައިވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ބާޠިލު؛ ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢަކުރުމާއި މުސާރަ ދިނުމުގެ އަމުރު ބާޠިލު
ޑެލިވަރީ ނޯޓުތަކާއި ވެރިފިކޭޝަން ފޯމާއި ތަޙްޤީޤު ރިޕޯޓަށް ބަލާއިރު، ތެޔޮ މަދުވެ އެކަން ބާޖުގެ ތިން މީހުންކުރެ އެކަކުވެސް ނާންގާކަން ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާތީ، ވަކިކުރުމަކީ 23 (ށ) (2) ގެ ބާވަތުގެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކަށްވާތީއާއި، ތުހުމަތު އަންގައި ބަޔާން ނަގައި ސަބަބާއެކު ނޯޓިސް ދީފައިވާތީ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވާތީ، ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކުރި.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ އިޚްތިޔާރު ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތަށް ޤައިދުކުރުމެވެ؛ އަޚްލާޤު އެކަށީގެންނުވާ މުވައްޒަފަކު ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރެވޭނީ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ޙާލަތްތަކުގައެވެ (ވަޒީފާގައި ބެހެއްޓުމުން ގެއްލުން ލިބިދާނެކަމަށް ފެނުން، ނުވަތަ ޚިޔާނާތެއް ވެފައިވުން). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 18-19)
- ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ސަބަބު އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާ؛ ILO ކޮންވެންޝަން 158 ގެ 9 (2) (a))؛ ވަކިކުރުމުގެ ނިންމުން ބިނާކުރި ތުހުމަތުތަކުގެ ދޮގުތެދު ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ސާބިތުކުރަންވާނީ މަދަނީ މައްސަލަތަކުގެ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުންނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 20، 30-32)
- ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑުގައި، ކަން ހިނގާފައިވާ ގޮތަށާއި ހެކި ޤަރީނާއަށް ބަލައި، ކަން ވުމާއި ނުވުމުން ކޮންގޮތެއް ގާތްތޯ ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކުރަންވާނެއެވެ (2018/SC-A/49 ތަބާވެ). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 31-32)
- މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަކިކުރުން ޢަދުލުވެރި ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވުމެވެ؛ ކޮންމެ ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލަކީ ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިކުރެވޭ ޢަމަލެއް ނޫނެވެ؛ އެކަން ހުއްދަވާނީ ވަޒީފާގެ ގުޅުން އެއްކޮށް ކެނޑޭ މިންވަރުގެ ފާޅުކަންބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއް (gross misconduct) ކަމުގައިވާނަމައެވެ، މިސާލަކަށް ވަޒީފާ އެއްބަސްވުމުގެ ޖައުހަރީ ޝަރުޠަކާ ޚިލާފުވުން ނުވަތަ އިތުބާރާއި އަމާނާތްތެރިކަން ގެއްލޭ ކަމެއް މެދުވެރިވުން. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 22، 24)
- ތިން މީހުންގެ އެނގުމާއި ފެނުމުގެ ތެރެއިން ކުރެވޭ ތެޔޮ ޑެލިވަރީގައި ތެޔޮ މަދުވެ، އެކަން ކުންފުންޏަށް ނާންގައި، ރިސޯޓުން ޝަކުވާކުރުމުން ބާޖު ދެއްކުމަށް އިންކާރުކުރުމަކީ ވަޒީފާގައި އިހުމާލުވެ ޚިޔާނާތްތެރިވުމެއްކަމަށް މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާނަމަ، އެއީ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (2) ގައިވާ ބާވަތުގެ ޢަމަލެކެވެ؛ އެފަދަ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާގައި ނުބެހެއްޓުމަށް ނިންމުމަކީ ޖާއިޒު ސަބަބެއްގެ މައްޗަށް ނިންމުމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 33-34)
- އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމުގެ ތެރޭގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ދެވެން ހުރި މިންވަރަކަށް ދިނުމާއި ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުން ހިމެނެއެވެ؛ ޤާނޫނީ ޙައްޤުތައް ބުނެދީ ތުހުމަތު ސާފުކޮށްދީގެން ބަޔާނެއް ނަގައި، ވަކިކުރި ސަބަބު ނޯޓިސްގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 23، 35-37)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 37 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 1 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1)
- ގަވާއިދު ނަންބަރު 2015/R-20 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދު) ގެ 39 ވަނަ މާއްދާ
- ILO Termination of Employment Convention, 1982 (No. 158), Articles 4, 7, 9(2)(a)
- ILO Termination of Employment Recommendation, 1982 (No. 166)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 268 އަދި 284 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފުގެ އިޖުރާއަތު)
- 2014/SC-A/27 (އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް)
- 2014/SC-A/30 (ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް ވ. އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު)
- 2018/SC-A/49 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން)
- 2011/HC-A/134 (މޯލްޑިވްސް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ކޮންޓްރެކްޓިންގ ކޮމްޕެނީ ޕަބްލިކް ލިމިޓެޑް ވ. އަޙްމަދު މުޙައްމަދު)
- 2014/SC-A/08 (ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން / މޯލްޑިވްސް ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސް ވ. އަޙްމަދު ވާޞިފް)
- 2019/SC-A/68 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. އާދަމް ޒަމީލް)
- 2017/SC-A/14 (ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ޕލކ ވ. ފާޠިމަތު މަލީޙާ ޖަމާލް)
- 2010/HC-A/24 (ރީތި ރަށް ރިސޯޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޢަލީ މުޢާޒު)
- 2019/SC-A/36 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. އަޝްރަފް ވަޙީދު)
- 2019/SC-A/27 (ޢަލީ ވަޙީދު ވ. ދައުލަތް)
- Khaw Yao Shun v Petroliam Nasional Berhad (Petronas) [2019] ILJU 292
- Miller v Minister of Pensions (އިނގިރޭސި ވިލާތް)
- ބެންޗު
- ޙުޒައިފާ މުޙައްމަދު، ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް