ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/478
2016/HC-A/478، 2016/HC-A/478
2016/HC-A/478 (2016/HC-A/478, High Court of the Maldives, 15 May 2017)
2016/HC-A/478
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ދައްކަންޖެހޭ ކުއްޔާއި ޖޫރިމަނާ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން އިޢުތިރާފުވެފައިވާތީ، 07 މަހުގެ ތެރޭގައި ދެއްކުމަށާއި، ނުދައްކައިފިނަމަ ބިން ޙަވާލުކުރުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަނުން ހުޅުމާލޭގެ ސިނާޢީ ބިމެއް އެޓޯލް ޕެރެޑައިސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑަށް ކުއްޔަށް ދީފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކުލި ނުދައްކާތީ، ކުއްޔާއި ޖޫރިމަނާ ހޯދުމަށާއި ބިން ޙަވާލުކުރުވުމަށް ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ދަޢުވާކުރެވުނެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ދެފަރާތާ ދެމެދު އެކުއެކީ ތަޞައްރުފުކުރާ ގިނަ ބިންތަކެއް ހުރުމުން، ހަމައެކަނި މި ބިމުގެ ކުއްޔާއި ޖޫރިމަނާއަށް ވަކިން ދަޢުވާ ނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، މި މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ނުލިބޭ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ބިމެއް ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ކުލި ހޯދުމުގެ މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ލިބިގެންވޭތޯއާއި، ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައިވާ އެހެން އެއްބަސްވުންތަކާ ވަކިން އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރެވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ ޖަދުވަލު 5 ގެ ދަށުން 5 މިލިއަން ރުފިޔާއަށް ވުރެ ދަށުގެ މަދަނީ މައްސަލަތައް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުތަކަށް ބެލޭކަމާއި، ރަށުގެ ބިންބިމުގެ މައްސަލަ އެރަށެއްގެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ބަލާކަމާއި، ވަކިން ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަސްއަޅާ ޝަރުޠެއް ނުވަތަ ކަނޑައަޅާފައިވާ ވަކި ކޯޓެއް އެއްބަސްވުމުގައި ނެތްކަމެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދަށު ކޯޓުތަކަކީ ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގައި މައްސަލަ ބެލުމަށް ޤާނޫނުއަސާސީން ނުވަތަ ޤާނޫނުން އެހެން ކޯޓަކާ ޙަވާލުކޮށްފައިނުވާ މައްސަލަތައް ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގައި ބެލުމަށް އުފައްދާފައިވާ ކޯޓުތަކެވެ. ދަށު ކޯޓުތަކުގެ ތެރެއިން ތިރީ ގިންތީގެ ކޯޓުތަކަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އުފައްދާ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުތަކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ށ))
- މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުތަކުގެ އިޚްތިޞާޞުގެ ތެރޭގައި އެކޯޓެއް ހިމެނޭ ޖުޑިޝަލް ދާއިރާގައި ހިނގާ އެންމެހައި ޖިނާއީ، މަދަނީ، އަދި ޢާއިލީ މައްސަލަތައް ހިމެނެއެވެ. މިއިން އިސްތިސްނާ ކޮށްފައިވަނީ، ޖަދުވަލު 5 ގައި ނުވަތަ އެޤާނޫނުގެ އެހެން މާއްދާއެއްގައި ނުވަތަ އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އިސްތިސްނާ ކޮށްފައިވާ މައްސަލަތައް އެކަންޏެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ނ))
- 5,000,000 (ފަސް މިލިއަން) ރުފިޔާއިން ފެށިގެން މަތީގެ ޢަދަދުގެ ފައިސާ ހިމެނޭ ނުވަތަ އެއަގުގެ މުދާ ހިމެނޭ މައްސަލަތައް ފިޔަވައި އެހެނިހެން އެންމެހައި މަދަނީ މައްސަލަތައް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް، އުޞޫލެއްގެގޮތުން މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުތަކަށްވެސް ލިބިފައިވެއެވެ. މުދަލުގެ މައްސަލަތަކާއި، ވިޔަފާރީގެ މައްސަލަތަކާއި ރަހުނުގެ މައްސަލަތަކާއި ދަރަނީގެ މައްސަލަތަކާއި އަދި އެނޫންވެސް މަދަނީ މައްސަލަތަކަކީ، އެފަދަ މައްސަލައެއްގައި ހިމެނޭ ފައިސާގެ ޢަދަދު ނުވަތަ މުދަލުގެ އަގު 5,000,000 (ފަސް މިލިއަން) ރުފިޔާއިން ފެށިގެން މަތީގެ ޢަދަދަކަށް ނުވާނަމަ، މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުތަކުގައިވެސް ބެލޭނެ މައްސަލަތަކެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ނ))
- އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން އެއްފަރާތުން އަދާކުރަންޖެހޭ ޒިންމާތައް އަދާ ނުކުރުމުން އަނެއް ފަރާތުގެ ޙައްޤުތައް އެއެއްބަސްވުމުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ހޯދުމަށް ވަކިން ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަސްއަޅާފަދަ މާއްދާއެއް ނުވަތަ ޝަރުޠެއް އެއެއްބަސްވުމުގައި ނުވަތަ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައިވެފައިވާ އެހެން އެއްބަސްވުމެއްގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނެތްނަމަ، ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ވެފައިވާ އެހެން އެއްބަސްވުންތަކާ ވަކިން އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަން ތަންފީޒުކުރުމަށް ހުރަސް އެޅޭފަދަ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ރ))
- އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އުފެދޭ ޚުޞޫމަތްތަކާގުޅިގެން މައްސަލަ ހުށަހަޅަން ޖެހޭ ވަކި ކޯޓެއް އެއްބަސްވުމުގައި ކަނޑައަޅާފައި ނުވާނަމަ، ރަށެއްގައިވާ ބިމެއް ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން އުފެދޭ މައްސަލައެއް ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގައި އެރަށެއްގެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގައި ބެލުމަށް ހުރަސް އެޅޭފަދަ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ރ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ ޖަދުވަލު 1
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ ޖަދުވަލު 5
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ ޖަދުވަލު 5 ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރުގެ (އ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ ޖަދުވަލު 5 ގެ 3 ގެ (ހ)
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް