ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2015/HC-A/117
2015/HC-A/117، 2015/HC-A/117
2015/HC-A/117 (2015/HC-A/117, High Court of the Maldives, 19 January 2017)
2015/HC-A/117
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
އެ އެއްބަސްވުމަކީ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ ޚިލާފު އެއްބަސްވުމެއްކަމަށް ފާހަގަ ނުކުރެވޭތީ، އެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމަށް އަމުރުކޮށް ނުދެވޭނެކަމަށް މަރަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ސ.މަރަދޫގެ ސްލިޕްވޭ ހިމެނޭ ބިން 1998 އިން ފެށިގެން ކުއްޔަށް ދީފައިވާ ފަރާތަށް، އިތުރު އިންވެސްޓްމަންޓް ރިކަވަރ ކުރުމަށްޓަކައި 2011 ގައި އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލުން ކުލީގެ މުއްދަތު 25 އަހަރަށް އިތުރުކޮށްދީ އެއްބަސްވުމެއް ވެވުނެވެ. އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން އެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށްދިނުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ބިން ދޫކޮށްފައިވަނީ ބީލަމުގެ އުޞޫލާއި ބިން ދޫކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދުގެ 3 އަދި 5 ވަނަ މާއްދާ، މާލިއްޔަތު ގަވާއިދުގެ 6.05(ރ) އާ ޚިލާފަށް، ރޭމްޕަށް ވަކި ކުއްޔެއް ނުކަނޑައަޅައި، ކޮރަޕްޝަނަށް މަގުފަހިވާ ގޮތަށް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ދައުލަތުގެ ބިމެއް ކުރިން ކުއްޔަށް ދީފައިވާ ފަރާތަކަށް 25 އަހަރަށް ކުލީގެ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދީ އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލާ ދެމެދު ވެވުނު އެއްބަސްވުމަކީ ބިން ދޫކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދާއި ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތު ގަވާއިދާ ޚިލާފު، ބާޠިލު އެއްބަސްވުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
އެއްބަސްވުމަކީ ކުރިން ދޫކުރި ބިމެއްގެ މުއްދަތު ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުގެ ލަފައާއި ހުއްދައާއެކު އިތުރުކުރުމަށް ވެވުނު އެއްބަސްވުމެއްކަމާއި، ދެވަނަ ފަރާތަކަށް ކުއްޔަށްދިނުމުގެ މާއްދާ މާލިއްޔަތު ގަވާއިދާ ޚިލާފު ނުވާކަމާއި، ކޮރަޕްޝަނެއް ނުހިނގާކަމަށް އޭސީސީން ނިންމާފައިވާތީ، އެއްބަސްވުން ބާޠިލެއް ނޫނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ގަވާއިދަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން އެކިއެކި ބޭނުންތަކަށް ދޫކުރެވިފައިވާ ބިންތަކަށް ހެދިފައިވާ އެއްބަސްވުމަށް ޢަމަލުކުރަންވާނެ ކަމާއި، މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު އަލުން މުއްދަތު އިތުރުކުރެވޭ ގޮތަށް އެއްބަސްވުމުގައިވާ ނަމަ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރެވޭނީ ގަވާއިދުގެ ދަށުން ކުލިނެގުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލުން ކުލި ނަގާގޮތަށް ކަމަށް "ދިރިއުޅުމަށް ދޫކުރާ ބަންޑާރަ ގޯތި ފިޔަވައި އެހެނިހެން ބޭނުންތަކަށް ސަރުކާރާއި އަމިއްލަ ފަރާތްތަކަށް ބިން ދޫކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު" ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، ކުރިން ކުއްޔަށް ދޫކުރެވިފައިވާ ބިމެއްގެ މުއްދަތު ކަމާބެހޭ ފަރާތުގެ ލަފާއާއެކު އިތުރުކުރުމަށް ވެވިފައިވާ އެއްބަސްވުމަކީ އެ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފަށް ވެވިފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްކަމަށް ބެލެވެން ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4(ނ))
- ކުއްޔަށްހިފާ ފަރާތުން ބިމުގައި ހަދާ ޢިމާރާތުގެ ބައިތައް ދެވަނަ ފަރާތަކަށް ކުއްޔަށް ދެވޭނީ ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތުގެ ހުއްދަ ހޯދައިގެން، އެއްބަސްވުމުގައި ވާކަންކަމަށް ފުރިހަމައަށް ތަބާވާނެކަމަށް އެއްބަސްވެ، އެގޮތަށް ދެވަނަ ފަރާތަކަށް ކުއްޔަށް ދެވުނަސް އެފަރާތުންވެސް ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ އަސްލު އެއްބަސްވުމަށް ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގެ މާއްދާއަކީ ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތު ގަވާއިދުގެ 6.05 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާ ޚިލާފުކަމަށް ކަނޑައަޅާނެ ތަނެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4(ރ))
- ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ނަގަންޖެހޭ ހުއްދަތައް ނެގުމަށްފަހު ބިމުގެ ކުލީގެ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދީފައިވާއިރު، އެކަމުގައި ކޮރަޕްޝަނަށް މަގުފަހިވާފަދަ ކަމެއް ހިނގާފައިވާކަމަށް ބެލެވެން ނެތްކަން އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނުގެ ނިންމުމުން އެނގެން އޮތްނަމަ، އެ އެއްބަސްވުމަކީ ބާޠިލް އެއްބަސްވުމެއްކަމަށް ކަނޑައަޅާނެ ތަނެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4(ބ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު)
- ދިރިއުޅުމަށް ދޫކުރާ ބަންޑާރަ ގޯތި ފިޔަވައި އެހެނިހެން ބޭނުންތަކަށް ސަރުކާރާއި އަމިއްލަ ފަރާތްތަކަށް ބިން ދޫކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދުގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (i)، (ބ) އަދި (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2006 (ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތު ޤާނޫނު)
- ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތު ގަވާއިދުގެ 6.05 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް