ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-A/263
އަޙްމަދު ޝިފާޢު ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ، 2017/HC-A/263
Ahmed Shifaau v. Maldives Inland Revenue Authority 2017/HC-A/263 (2017/HC-A/263, High Court of the Maldives, 8 April 2021)
އަޙްމަދު ޝިފާޢު ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން އަޣްލަބިއްޔަތުން ނިންމީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި މުސާރައިން އުނިކުރުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތްކަމަށާއި، ލިޔުމުގައިވާ މަޤާމަކީ އައު އޮނިގަނޑާ އެއްގޮތްވާ މަޤާމުކަމަށެވެ.
މީރާގައި މެނޭޖަރގެ މަޤާމުގައި ހުރި މުވައްޒަފަކު 30 ދުވަހުގެ ނޯޓިސް ދީ އިސްތިޢުފާދިނުމުން، ސްކޮލަރޝިޕް ބޮންޑުގެ ފައިސާކަމަށް ބުނެ އޭނާގެ ޖޫން މަހުގެ މުސާރައިން 21,706.23 ރުފިޔާ އުނިކޮށް، ވަކިވިކަމުގެ ލިޔުމުގައި އައު އޮނިގަނޑުގެ ޑެޕިއުޓީ މެނޭޖަރގެ މަޤާމު ޖެހިއެވެ.
މުވައްޒަފު ބުނީ މުސާރަ ހިފެހެއްޓީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 53 އާއި 55 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކަމަށާއި، ބޮންޑު ޕޮލިސީ ރަޖްޢީކޮށް ހިންގި ކަމަށާއި، އެހެން މުވައްޒަފުންނާ ތަފާތުކުރި ކަމަށެވެ. މީރާއިން ބުނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި އުނިކުރުން ހުއްދަ ކަމަށާއި ސަރުކާރުގެ ތަމްރީނާބެހޭ ޤާނޫނު މީރާއަށް ނުހިނގާ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ވަޒީފާއިން އިސްތިޢުފާދިން މުވައްޒަފެއްގެ ބޮންޑުގެ ފައިސާ އޭނާއަށް ނާންގާ މުސާރައިން ހިފެހެއްޓުމަކީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ކަމެއްތޯ، އަދި އިދާރީ އޮނިގަނޑަށް ގެނައި ބަދަލާ ގުޅިގެން ވަކިވިކަމުގެ ލިޔުމުގައި ޑެޕިއުޓީ މެނޭޖަރގެ މަޤާމު ޖެހުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ބައެއް ބަދަލުކުރި (މުސާރަ ހިފެހެއްޓުމާބެހޭ ނިންމުން ބާޠިލު؛ މަޤާމުގެ ލިޔުމާބެހޭ ނިންމުން ޤާއިމް)
ހައިކޯޓުން ފާހަގަކުރީ ބޮންޑު ފައިސާ ދައްކަން އެއްވެސް ރަސްމީ އެންގުމެއް ދީފައި ނުވާކަމާއި، ޤަވާޢިދުގައި އެ ފައިސާއަކީ މުވައްޒަފު ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއެއް ކަމުން މުސާރައިން އުނިކުރެވޭނެ ހަމައެއް ނެތްކަމާއި، މީރާއިންވެސް 2017/HC-A/110 ފާހަގަކޮށް މިފަދަ ޙާލަތުގައި އުނިނުކުރެވޭނެކަން ޤަބޫލުކުރިކަމެވެ. މަޤާމުގެ ނަމުގެ ބަދަލު ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަމަށް ބެލެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- މުވައްޒަފެއްގެ އުޖޫރައަކީ ޤާނޫނުން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ އަސާސީ ޙައްޤެކެވެ؛ މިކަމުގައި އަސްލަކީ އުޖޫރަ ދޭންޖެހުމެވެ؛ ޤާނޫނުގައިވާ ޙާލަތްތަކުން ބޭރުން މުވައްޒަފެއްގެ އުޖޫރައިން އެންމެ ލާރިއެއްގެ މިންވަރުވެސް އުނިކުރުމުގެ ބާރެއް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ނުލިބެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 41)
- ބޮންޑުގެ މުއްދަތު ހަމަނުވަނީސް ވަކިވާ މުވައްޒަފަކު ބޮންޑުގެ ފައިސާ އެއްފަހަރާ ދައްކަންވާނެކަމަށް ޤަވާޢިދުގައި އޮތުމަކީ އެއީ މުސާރައިން އުނިކުރަން ލާޒިމުވާ ފައިސާއެއް ކަމުގެ މާނައެއް ނޫނެވެ؛ ފައިސާ ދެއްކުމަށް އެންގުމަށްފަހު ނުދައްކައިފިނަމަ ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ކުރެވޭނީ ވަކިކޮށްދެވޭނެ ނެތްކަމަށް އެންގުމެވެ؛ އެއްވެސް އެންގުމެއް ނެތި މުސާރައިން އުނިކޮށް ވަކިކޮށްދިނުމަކީ ރަނގަޅު އިޖުރާއަތެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 38)
- ބޮންޑު ފައިސާ ދައްކަން އަންގާފައިވާ ކަމުގައި ބެލިނަމަވެސް، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާ ނުވަތަ 53 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެ ފައިސާ މުސާރައިން އުނިކުރެވޭނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 38، 40)
- މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ކަށަވަރުކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ކަށަވަރުނުކޮށް ވަކިކުރުމުގެ ޒިންމާ މުވައްޒަފު ނަގަންޖެހޭކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 39)
- ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހިފެހެއްޓި މުސާރަ އެކީ އެއްފަހަރާ މުވައްޒަފާ ހަވާލުކުރުމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް އަމުރުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 43)
- އޮނިގަނޑަށް ގެނައި ބަދަލުން މަޤާމުތައް އޮޓޮމެޓިކުން ބަދަލުވޭތޯ ދަށު މަރުޙަލާގައި ބަހުސްކުރެވި ނިންމާފައި ނުވާއިރު، އެކަމަށް ދަޢުވާގައި އެދިފައި ނުވާއިރު، އަދި މަސްއޫލިއްޔަތާއި މުސާރައަށް ބަދަލެއް އައިސްފައި ނުވާއިރު، ވަކިވިކަމުގެ ލިޔުމުގައި އައު އޮނިގަނޑުގެ މަޤާމުގެ ނަން ޖެހުމަކީ އެއްބަސްވުމާއި ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަމަށް ކަނޑައެޅޭނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 48-49)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 24 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 55 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
- މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީގެ މުވައްޒަފުންގެ ޤަވާޢިދުގެ 30 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 76/29 (ސަރުކާރުން ތަމްރީނުދެވޭ މީހުން ސަރުކާރަށް ޚިދުމަތްކުރުމާބެހޭ ޤާނޫނު) (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
- 2017/HC-A/110
- 2010/SC-A/02
- 2017/SC-E/05
- 2016/SC-A/10
- 2009/HC-A/231
- VTR/2016/73
- VTR/2016/91
- ބެންޗު
- ޙަސަން ޝަފީޢު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް