ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2015/HC-A/16
ަހީމާ އިބްރާހީމް ވ. ޢަބްދުލްވާޙިދު އިބްރާހީމް، 2015/HC-A/16
Aheemaa Ibrahim v. Abdul Wahid Ibrahim 2015/HC-A/16 (2015/HC-A/16, High Court of the Maldives, 27 October 2016)
ަހީމާ އިބްރާހީމް ވ. ޢަބްދުލްވާޙިދު އިބްރާހީމް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން، އެއްބަސްވުމާ ކޮންޓްރެކްޓަރު ޚިލާފުވެފައިވާކަން ސާބިތުނުވާތީ، އެދިފައިވާ ކަންކަން އަންގާނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލާއި ފައިސާ ނަގައިދެވޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ޙުކުމްކުރި.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތާއި ބިމުގެ އަނެއް ބައިވެރިޔާ، ބިމުގައި 6 ބުރި ޢިމާރާތެއް ކޮށް 15 އަހަރަށް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް ކޮންޓްރެކްޓަރާ 2010 ވަނަ އަހަރު އެއްބަސްވި. 18 މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތު ހަމަވިއިރު 6 ވަނަ ބުރި ހަދާފައިނުވާތީއާއި، ފެންވަރާއި ލީކުވުމުގެ މައްސަލަތައް ހުރިކަމަށް ބުނެ، އެއްބަސްވުމަށް ޢަމަލުކުރުމަށް އެންގުމާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލާއި ކުލީގެ ފައިސާ (ޖުމްލަ 305,000 ރުފިޔާ) ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރި.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، ކޮންޓްރެކްޓަރުގެ އިޢުތިރާފުން ޚިލާފުވުން އެނގެންއޮތްއިރު ސާބިތުނުވާ ކަމަށް ނިންމުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 8 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ކުރެހުމާއި ހުއްދައިގެ ޚަރަދަކީ ކޮންޓްރެކްޓަރު ކުރަންޖެހޭ ޚަރަދެއް ކަމަށާއި، ޝަރުޢީ އަގު ކޮމިޓީ ފޮނުވީ ލީކުވުމަށް ބެލުމަށް އެކަނި ކަމަށާއި، ފްލޯ ހަވާލުކުރުން ލަސްވުމުގެ ބަދަލާއި ކުލީގެ ފައިސާ ހޯދައިނުދިން ކަމަށެވެ. ކޮންޓްރެކްޓަރުގެ ބުނުމުގައި (އަދި އެއްބަސްވުމުގެ އަނެއް ބައިވެރިޔާގެ ބަހުގައި) 6 ވަނަ ބުރި ނުހެދުނީ ވެރިފަރާތުގެ އެއްބާރުލުން ނުލިބިގެން ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޢިމާރާތް ކުރުމާއި ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމާ ކޮންޓްރެކްޓަރު ޚިލާފުވެފައިވާކަން (ޢިމާރާތުގެ 6 ވަނަ ބުރި ނުހެދުމާއި، ފެންވަރާއި ފްލޯ ހަވާލުކުރުން ލަސްވުން) ސާބިތުވޭތޯ، އަދި ޢިމާރާތުގެ ހުއްދަ ނަގަންޖެހޭ ޒިންމާ އޮތީ ކޮން ފަރާތެއްގެ މައްޗަށްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ހައިކޯޓުން ދެކުނީ، އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ހުއްދަ ނެގުމުގެ ޒިންމާ އޮތީ ވެރިފަރާތުގެ މައްޗަށް ކަމަށާއި، 6 ވަނަ ބުރި ނުހެދުނީ ވެރިފަރާތުގެ އެއްބާރުލުން ނުލިބިގެން ކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ކަމަށާއި، ޝަރުޢީ އަގު ކޮމިޓީގެ ރިޕޯޓުން ލީކުވުމެއް ނެތްކަން އެނގޭއިރު ފެންވަރު ދަށްކަމުގެ ހެއްކެއް ނުދައްކާ ކަމަށާއި، 2 ވަނަ ބުރި ހަވާލުކުރުމަށްފަހު ޝަކުވާއެއް ނުކުރާ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ޚިލާފުވުން މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުނުވި.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޢިމާރާތް ކުރުމަށް ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ނަގަންޖެހޭ ހުއްދަތަކަކީ ޢިމާރާތުގެ ވެރިފަރާތުން ނަގަންޖެހޭ ހުއްދަތަކެއް ކަމާއި، އެ ހުއްދަތައް ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތަށް ހުށަހަޅައިގެން ނެގޭނީ ޢިމާރާތުގެ ވެރިފަރާތުގެ ހުއްދަ ލިޔުމުން ލިބުމުން ކަމަށް އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންވެގެންވާއިރު، އެފަދަ ހުއްދަ ނެގުމުގެ ބާރު ވެރިފަރާތުން ދީފައިވާކަން އެނގެން ނެތްނަމަ، ޢިމާރާތުގެ ބައެއް ހެދިފައިނުވަނީ ޢިމާރާތުގެ ވެރިފަރާތުން ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ނަގަންޖެހޭ ހުއްދަތައް ނެގުމަށް ދޭންޖެހޭ އެއްބާރުލުން ނުދިނުމުގެ ސަބަބުންކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ނ))
- އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެފައިވާކަމަށް ބުނެ ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއްގައި، ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަންކަމާ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ޚިލާފުވެފައިވާކަން ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން މަދަނީ މިންގަނޑުން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކޮށްދޭންޖެހޭނެއެވެ. ޢިމާރާތުގެ ފެންވަރު ދަށްކަމަށާއި އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެފައިވާކަމަށް ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ބުނާބުނުން ފިޔަވައި، އެކަންކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކޮށް ދެވޭފަދަ ހެއްކެއް އަދި ޤަރީނާއެއްވިޔަސް ދައްކާފައިނުވާނަމަ، އެ ޚިލާފުވުން ސާބިތެއް ނުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ރ)، 3 (ޅ))
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 8 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފުގެ ނުކުތާގައި ޙަވާލާދީފައި)
- 2199/Cv-C/2011
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް