ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-A/229
ޢަބްދުލްޢަޒީޒް މޫސާ ވ. އިންޓަރލޮކް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ޕވޓ ލޓޑ، 2018/HC-A/229
Abdul Azeez Moosa v. Intarlok Construction Pvt Ltd 2018/HC-A/229 (2018/HC-A/229, High Court of the Maldives, 6 June 2021)
ޢަބްދުލްޢަޒީޒް މޫސާ ވ. އިންޓަރލޮކް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ޕވޓ ލޓޑ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށް ދޭން ބަޔާންކޮށްފައިވާ 262،925 ރުފިޔާ ދައްކަން ކަނޑައަޅައި، އެހެން އެއްބަސްވުންތަކުގެ ފައިސާ ދޭންޖެހޭކަން ސާބިތުނުވާކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
21 އޮކްޓޫބަރު 2008 ގައި ވެވުނު ފަސް އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ކުންފުނީގެ ދަރަނިތައް ދެއްކުމަށް ކުންފުނީގެ ޢިމާރާތްތަކުގެ ކުލި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށް ލިބޭގޮތަށް ހަމަޖައްސާފައިވާކަމަށް ބުނެ، ކުންފުނިން ދޭންޖެހޭ 3،468،775.70 ރުފިޔާ ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ފައިސާ ދެއްކިތޯ ސުވާލުކޮށް ހެކި ހުށަހަޅަން ފުރުޞަތު ނުދީ ނިންމި ކަމަށާއި، ކުލި ހުއްޓުވި ސިޓީތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރި ކަމަށެވެ. ކުންފުނިން ބުނީ އެއްބަސްވުންތަކަކީ ނުބައި ނިޔަތުގައި ތައްޔާރުކުރި ލިޔުންތަކެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކުންފުނީގެ ދަރަނިތައް ދެއްކުމަށް ކުލި ލިބޭގޮތަށް ވެވުނު ފަސް އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރި ފައިސާ ހޯދުމުގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލާފައިވޭތޯއާއި، ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކީގެ އިތުރަށް ހެކި ހުރިތޯ ސުވާލުނުކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯއާއި، ކުލި ހުއްޓުވި ސިޓީތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރުމުގެ އަސަރު.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގައި ކަމާއި، ފަނޑިޔާރު ބަލަންވާނީ ހުށަހެޅުނު ހެއްކަށް ކަމާއި، މުޤާބިލެއް ސާބިތުނުވާތީ އެއްބަސްވުންތައް ތަންފީޛުކުރެވޭ ކޮންޓްރެކްޓެއް ނޫންކަމާއި، ސިޓީތަކުން ޙުކުމަށް ބަދަލެއް ނާންނާނެ ކަމަށެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- މަދަނީ ޚުޞޫމާތުތަކުގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ (onus probandi) އުފުލުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ. މިއީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަޙްމަދު ނާޝިދު ވ. މުޙައްމަދު މުޞްޠަފާ މައްސަލައިގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަމަކަށާއި "البينة على المدعي" މި ޤާޢިދާއާ އެއްގޮތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 5.1)
- ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 ވަނަ ނަންބަރުގައިވާ ގޮތުން ފަނޑިޔާރުން ރިޢާޔަތްކުރަންވާނީ މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ހެއްކާއި ޤަރީނާއަށް ކަމުން، ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކީގެ އިތުރަށް ހެކި ހުރިތޯ ސުވާލުކުރުމަކީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރުގެ ޒިންމާއެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 5.2)
- މުޤާބިލެއް އޮތްކަން ސާބިތުނުވާ އެއްބަސްވުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ތަންފީޛުކުރެވޭނެ ކޮންޓްރެކްޓެއް ކަމުގައި ބެލެވޭކަށް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 6.1)
- މުޤާބިލެއް ނެތް ކުންފުނީގެ ނިންމުމެއް ކޮންމެ ވަގުތެއްގައިވެސް ބަދަލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު، އެހެން ގޮތަކަށް ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކު ކުންފުންޏަށް ލިބިގެންވާތީ، ކުލި ހުއްޓުވި ސިޓީތަކަށް ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތްނުކުރުމަކީ ޙުކުމަށް އަސަރުކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 6.3)
- ދަޢުވާއަކީ ތެދު ދަޢުވާއެއްކަން ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނީ ހެއްކާއި ޤަރީނާއާއެކު ދަޢުވާ ބަޔާންކޮށްދިނުމުންނެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޕެރ. 7.1)
- ދަށުކޯޓަށް ހުށަނާޅާ، ދަޢުވާ އުފުލިއިރު ވުޖޫދުގައި ނުވާ ލިޔުންތައް (ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމަށްފަހު ފައިސާ ދެއްކިކަމުގެ ލިޔުންތައް) ދަޢުވާއަށް ބާރުދޭ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭކަށް ނެތެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޕެރ. 7.3)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 ވަނަ ނަންބަރު
- ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު
- 2010/SC-A/02 (އަޙްމަދު ނާޝިދު ވ. މުޙައްމަދު މުޞްޠަފާ)
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު
- ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
- ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު · ތާއީދުކުރެއްވީ: ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް