ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/583
ޢަބްދުއްރަޝީދު އިބްރާހީމް ވ. އަޙްސަން ނިޒާރު، 2016/HC-A/583
Abdhurasheedhu Ibrahim v. Ahsan Nizar 2016/HC-A/583 (2016/HC-A/583, High Court of the Maldives, 26 February 2020)
ޢަބްދުއްރަޝީދު އިބްރާހީމް ވ. އަޙްސަން ނިޒާރު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށް، 950,000 ރުފިޔާ ގަންނަ ފަރާތަށް ދައްކަން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ހުޅުމާލޭގެ ގޯއްޗެއް 1,300,000 ރުފިޔާއަށް ވިއްކުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ގަންނަ ފަރާތުން 300,000 ރުފިޔާ ނަގުދުން އަދި 650,000 ރުފިޔާގެ އަގުގައި ލޯންޗެއް ދިނުމަށްފަހު، ވިއްކާ ފަރާތުން ގޯތި ޙަވާލުނުކުރުމުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށް ފައިސާ ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ލޯންޗު މަރާމާތަށް 975,000 ރުފިޔާ ޚަރަދުކުރި ކަމަށާއި، ގަންނަ ފަރާތުން ވަގަށް ލޯންޗު ވިއްކާލި ކަމަށާއި، ހެކިބަހަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރި ކަމަށެވެ (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 16، 23 ވަނަ މާއްދާ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42(ށ)، ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5(ށ)(1)).
މައިގަނޑު ސުވާލު
ގޯތި ވިއްކުމުގެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުވުމުން ގަންނަ ފަރާތުން ދީފައިވާ ފައިސާ އަނބުރާ ދޭންޖެހޭއިރު، ފައިސާގެ ބަދަލުގައި ދިން ލޯންޗު މަރާމާތަށް ހިނގި ޚަރަދު ކެނޑުމާއި ލޯންޗު ވިއްކި ކަމުގެ ދަޢުވާއަށް ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތްނުކުރުމަކީ ޚިލާފު ނިންމުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
މަރާމާތުގެ ޚަރަދު ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގައި ކަމަށާއި، އެކަމުގެ ހެއްކެއް ނެތެވެ. ލިޔެކިޔުމާއި ހެކިބަހުން ފެންނަނީ ލޯންޗު ވިއްކައިގެން ފައިދާ ލިބުނީ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ކަމެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- މަދަނީ ޚުޞޫމާތްތަކުގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހެނީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށެވެ؛ މި މާނައިގައި ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތުން ކުރިމަތިކުރާ "ދަފްޢު" (plea) ނުވަތަ ދިފާޢީ ދަޢުވާ (counterclaim) ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހެނީ އެ ދަފްޢު ކުރާ ފަރާތަށެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- ފައިސާގެ ބޮޑެތި މުޢާމަލާތްތައް ލިޔުމުން ފެންނަންޖެހޭނެކަމީ ބުއްދި ޤަބޫލުކުރާ ކަމެއް ކަމުން، މަރާމާތަށް ބޮޑު ޚަރަދެއް ކުރި ކަމަށް ބުނާ ފަރާތުން އެކަމުގެ ކިތާބީ ނުވަތަ ޝަފަހީ ހެއްކެއް ހުށަނާޅާނަމަ އެ ދަފްޢު ސާބިތެއް ނުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- "އަޞްލަކީ އެއްޗެއް އޮތްގޮތަށް ދެމިއޮތުމެވެ" (الأصل بقاء ما كان على ما كان) ގެ ފިޤުހީ ޤާޢިދާގެ ދަށުން، ބަދަލުވި ކަމުގެ ދަލީލެއް ނެތްހާ ހިނދަކު އޮތްގޮތަށް ބެލެވޭތީ، ލޯންޗުގެ ޙާލަތާއި މަރާމާތު ސާބިތުނުކުރެވޭހާ ހިނދަކު ލޯންޗު ހުރީ ރަނގަޅު ޙާލަތުގައި ކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- މަދަނީ ޚުޞޫމާތްތަކުގައި ސާބިތުކުރުމުގެ މިންގަނޑަކީ ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތައް ވަޒަންކޮށް ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ ގޮތެވެ (balance of probabilities). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ށ))
- މަދަނީ މުޢާމަލާތްތައް ސާބިތުކުރުމުގެ އެންމެ ހަރުދަނާ ވަސީލަތަކީ ކިތާބީ މުސްތަނަދެވެ؛ ސޮއިކުރި ފަރާތުން އިންކާރުނުކުރާހާ ހިނދަކު އެއީ އޭނާ ދިން މުސްތަނަދެއް ކަމަށާއި، އެއިން ފެންނަ ވަޤާއިޢުތައް އިދިކޮޅު ސާބިތުނުކުރެވޭހާ ހިނދަކު ޞައްޙަ ކަމަށް ޙުއްޖަތް ޤާއިމުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ނ))
- 2010/SC-A/02
- ފިޤުހީ ޤާޢިދާ: الأصل بقاء ما كان على ما كان
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް