ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/281
ޢަބްދުލްމުޙައިމިން އާދަމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2016/HC-A/281
Abdhulmuhaimin Adam v. Prosecutor General 2016/HC-A/281 (2016/HC-A/281, High Court of the Maldives, 25 July 2019)
ޢަބްދުލްމުޙައިމިން އާދަމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ނޫމަރާ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ހަތް ބާވަތެއްގެ ހެކި ފުރިހަމަވާތީ ދަޢުވާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 20 އަހަރުގެ ޖަލު ޙުކުމް ކުރިއެވެ.
2013 އޮކްޓޯބަރުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ށ. ފުނަދޫގައި ހުރިއިރު، އާއިލާގެ ކުއްޖަކާ މެދު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގިކަމަށް ދައުލަތުން ދަޢުވާކުރިއެވެ. ކުއްޖާ ޙާދިޘާ ކިޔައިދީފައިވަނީ އަދި ބޭސްފަރުވާއަށް ގެންގޮސްފައިވަނީ ހާދިޘާ ހިނގާތާ ދެމަސްދުވަސް ފަހުންނެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ތަޙްޤީޤުގައި ޙައްޤުތައް ނުދީ ހެކި ހޯދާފައިވާކަމާއި، 2014/SC-A/31 އާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 (ށ) އާ ޚިލާފަށް ޝަރީޢަތްކޮށްފައިވާކަމާއި، 2012/SC-A/01 އާއި 2012/SC-A/27 ގެ ހެކިބަސް ބަލައިގަތުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފުވެފައިވާކަމާއި، ޝައްކު އުފެދޭ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ކުށް ސާބިތުކޮށްފައިވާކަމެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)ގެ ދަށުން ޢާއިލާގެ މެމްބަރަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގައި ކުށްވެރިކުރުމަށް، އެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ މަދުވެގެން 5 ބާވަތެއްގެ ހެކި ހަމަވެފައިވޭތޯއާއި، ތަޙްޤީޤުގައި ޙައްޤުތައް ގެއްލުވާފައިވޭތޯއާއި، ވަކީލެއް ނެތި ޝަރީޢަތް ކުރިއަށް ގެންދިއުން ޞައްޙަތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު
ތަޙްޤީޤާއި ވަކީލާއި ހެކި ވަޒަންކުރުމުގެ ޢާންމު އުޞޫލާ ބެހޭ ނުކުތާތައް ޤަބޫލުނުކުރިނަމަވެސް، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހުރީ 3 ބާވަތެއްގެ ހެކި ކަމާއި، މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓުން ހާދިޘާއަށް ބާރެއް ނުދޭކަމާއި، ބަޔާންތައް ދީފައިވަނީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވީފަހުން ކަމާއި، (ޅ)، (ކ)، (ދ) ވަކިވަކި ހެކި ކަމަށް ނުބެލޭނެކަމަށް 2014/HC-DM/01 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާތީ ކުށް ސާބިތުނުވާކަމެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، އެ ޤާނޫނުގައިވާ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ މީހަކަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)ގައިވާ ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެން ނުވެއެވެ. ކޯޓު އަމުރަކުން ހައްޔަރުކޮށް ވަކީލެއްގެ އެހީ ހޯދުމުގެ ޙައްޤު އަންގާފައިވާނަމަ، ތަޙްޤީޤުގައި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ހެކި ހޯދާފައިވާކަމަށް ބުނުން ޤަބޫލުކުރެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (3.2)
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީ ހޯދުމަށް ކޯޓުން މުއްދަތު ދީ، އެ މުއްދަތުގައި ވަކީލަކު ހަމަނުޖައްސައި ވަކީލެއް ނެތި ކުރިއަށް ދާން އޭނާ ބުނެފިނަމަ، ވަކީލަކު ޢައްޔަންކުރުމަށް މަގު ތަނަވަސްނުކުރުމާ ބެހޭ 2014/SC-A/31 ގެ އުޞޫލު އެ މައްސަލައަށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (3.3)
- ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)ގެ ދަށުން އެ ޤާނޫނުގެ ކުށްތައް ސާބިތުކުރުމަށް އިތުރު ބާވަތުގެ ހެކި ހުއްދަކުރުމާއި ހެކީގެ މިންގަނޑު ލުއިކުރުން ހިމެނޭތީ، ހެކި ވަޒަންކުރުމުގެ ޢާންމު މިންގަނޑު ކަނޑައެޅި 2012/SC-A/01 އާއި 2012/SC-A/27 އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުރާ ދަޢުވާއަކަށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (3.4)
- ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ބެލެވޭނީ އެ މާއްދާގައިވާ މަދުވެގެން ފަސް ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމައެވެ. 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)، (ކ) އަދި (ދ)ގައިވާ ކަންކަމަކީ ފަސް ހެކި ހަމަކުރުމުގައި ވަކިވަކި ބާވަތެއްގެ ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ނުބެލެވޭނެ ހެކިތަކެވެ. (3.5)
- ކުއްޖާ އެހެން މީހަކަށް ދިން ބަޔާނެއް 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)ގެ ދަށުން ބަލައިގަނެވޭނީ ކަމެއް ހިނގުމާއި ދެމެދު ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވަނީސް ދީފައިވާ ބަޔާނެއްކަން ދައުލަތުން ބަޔާންކޮށްދީފިނަމައެވެ. ޙާދިޘާ ހިނގާތާ ދެމަސްދުވަހަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވުމަކީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއްކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (3.5)
- މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓެއްގައި ހުރި ނިޝާނުތަކާއި ގެއްލުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ޙާދިޘާގެ ސަބަބުން ވީ ކަމެއްކަން ސާފުނުވާނަމަ، އެ ރިޕޯޓަކީ ސައިންޓިފިކް ތަޙްލީލުން މައްސަލައަށް ބާރުދޭ ހޯދުމެއް ހޯދިފައިވާ ރިޕޯޓެއްކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ. އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުނުވާ ދަޢުވާއެއްގައި ކުރާ ޙުކުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)އާ ޚިލާފު ޙުކުމެކެވެ. (3.5)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 27 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ)، (ޅ)، (ކ)، (އ)، (ވ)، (ދ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- 2014/SC-A/31
- 2012/SC-A/01
- 2012/SC-A/27
- 2014/HC-DM/01
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ނިޔާޒު، ޙަސަން ޢަލީ، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް